Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8480:2010 là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định về các yêu cầu đối với thành phần, khối lượng khảo sát và xử lý mối gây hại tại các công trình đê, đập. Đây là cẩm nang kỹ thuật giúp các cơ quan quản lý, đơn vị thiết kế và thi công chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý triệt để hiểm họa từ mối, bảo vệ an toàn cho hệ thống đê điều và hồ đập thủy lợi.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung cốt lõi và cấu trúc của tiêu chuẩn dựa trên danh mục quy định:

Theo tiêu chuẩn, một hồ sơ hoàn chỉnh về khảo sát và xử lý mối cho công trình đê, đập phải bao gồm 3 phần chính sau:

• Phần 1: Thuyết minh: Trình bày chi tiết về đặc điểm công trình, phương pháp luận khảo sát, kết quả phát hiện các loài mối, mức độ gây hại, và đề xuất phương án thiết kế xử lý tối ưu.
• Phần 2: Các bản vẽ: Bao gồm bản đồ phân bố các tổ mối, sơ đồ mặt cắt địa chất đê đập nơi có mối hoạt động, và bản vẽ thiết kế chi tiết các biện pháp kỹ thuật xử lý (như khoan phụt thuốc, đào tổ mối, tạo hào ngăn chặn).
• Phần 3: Các tài liệu gốc: Lưu trữ toàn bộ số liệu đo đạc thực địa, nhật ký khảo sát, phiếu ghi nhận mẫu mối, và các kết quả thí nghiệm liên quan để làm cơ sở pháp lý và kỹ thuật đối chứng.

Phần này tập trung vào việc xác định sự hiện diện và mức độ nguy hại của mối đối với công trình:

• Xác định thành phần loài mối: Nhận diện chính xác các loài mối đang hoạt động (đặc biệt là các loài mối đất gây rỗng thân đê như Odontotermes, Macrotermes).
• Xác định phạm vi và khối lượng khảo sát: Quy định cụ thể diện tích, chiều dài tuyến đê, đập cần khảo sát; mật độ các hố thăm dò hoặc các điểm khoan khảo sát dựa trên cấp công trình.
• Đánh giá mức độ hư hại: Phân loại mức độ nguy hiểm của các tổ mối đối với sự an toàn chịu lực và chống thấm của thân đê, đập.

Công tác thiết kế phải đưa ra giải pháp kỹ thuật cụ thể, an toàn và hiệu quả kinh tế:

• Lựa chọn phương pháp xử lý: Thiết kế các biện pháp phù hợp như khoan phụt hóa chất lấp đầy khoang rỗng, đào bỏ tổ mối trực tiếp, hoặc thiết lập hàng rào hóa chất phòng ngừa xung quanh công trình.
• Yêu cầu về vật liệu và hóa chất: Quy định các loại thuốc diệt mối, chất phụ gia sử dụng phải nằm trong danh mục cho phép, đảm bảo không gây ô nhiễm nguồn nước và môi trường xung quanh đê, đập.
• Lập dự toán và biện pháp thi công: Xác định rõ khối lượng vật tư, nhân công và quy trình kiểm soát chất lượng trong quá trình thi công xử lý.

Đây là giai đoạn hiện thực hóa phương án thiết kế nhằm loại bỏ hoàn toàn nguy cơ từ mối:

• Quy trình thi công: Hướng dẫn chi tiết các bước thực hiện từ khâu chuẩn bị mặt bằng, khoan tạo lỗ, bơm hóa chất áp lực cao đến khâu hoàn trả mặt bằng thân đê, đập.
• Giám sát và nghiệm thu: Quy định các tiêu chí đánh giá chất lượng sau xử lý, phương pháp kiểm tra độ sụt lún, độ chặt của đất sau khi phụt thuốc, và quy trình bàn giao công trình đưa vào sử dụng an toàn.