Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 5609:2007 (ISO 1839:1980)

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 5609:2007 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 1839:1980, quy định phương pháp lấy mẫu đối với sản phẩm chè (trà). Việc lấy mẫu chính xác là bước quyết định để đánh giá khách quan và trung thực chất lượng của cả lô hàng chè trong thương mại nội địa cũng như quốc tế. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp lấy mẫu chè được vận chuyển hoặc đóng gói trong các thùng chứa, bao bì, hoặc các phương tiện vận chuyển khác nhau.
• Quy trình lấy mẫu áp dụng cho tất cả các loại chè thương phẩm, không phân biệt quy mô lô hàng hay hình thức đóng gói, nhằm phục vụ cho công tác kiểm tra chất lượng, thử nghiệm cảm quan, hóa lý và vi sinh.

Điều 2: Thuật ngữ và định nghĩa

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc hiểu và áp dụng, tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa cốt lõi sau:

• Lô hàng (Consignment): Là lượng chè được giao nhận cùng một lúc và được bảo đảm bằng một bộ tài liệu cụ thể. Lô hàng có thể gồm một hoặc nhiều chuyến hàng hoặc các phần của chuyến hàng.
• Lô đồng nhất (Lot): Một phần của lô hàng hoặc toàn bộ lô hàng được coi là có các đặc tính đồng nhất về chất lượng và các yếu tố liên quan.
• Mẫu ban đầu (Primary sample): Một lượng chè nhỏ được lấy ra từ một vị trí đơn lẻ trong một đơn vị bao gói được chọn ra từ lô hàng.
• Mẫu chung (Bulk sample): Mẫu thu được bằng cách gộp chung và trộn đều tất cả các mẫu ban đầu được lấy từ lô hàng.
• Mẫu giảm lượng (Reduced sample): Mẫu thu được bằng cách giảm bớt lượng của mẫu chung thông qua các phương pháp chia mẫu khoa học, sao cho vẫn giữ nguyên tính đại diện của mẫu chung.
• Mẫu phòng thử nghiệm (Laboratory sample): Mẫu được chuẩn bị từ mẫu giảm lượng hoặc mẫu chung để gửi đến phòng thử nghiệm phục vụ cho việc phân tích và đánh giá chất lượng.

Điều 3: Nguyên tắc chung

Các nguyên tắc cơ bản bắt buộc phải tuân thủ trong suốt quá trình lấy mẫu chè bao gồm:

• Tính đại diện: Quá trình lấy mẫu phải đảm bảo mẫu thu được phản ánh chính xác và trung thực nhất chất lượng của toàn bộ lô hàng.
• Tránh nhiễm bẩn: Người lấy mẫu và các bên liên quan phải thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa để tránh làm thay đổi tính chất tự nhiên của chè (như độ ẩm, mùi vị, tạp chất) trong suốt quá trình lấy mẫu, lưu kho và vận chuyển mẫu.
• Nhân sự thực hiện: Việc lấy mẫu phải được thực hiện bởi những người có chuyên môn, được đào tạo bài bản hoặc được các bên liên quan ủy quyền thực hiện.
• Điều kiện môi trường: Quá trình lấy mẫu phải được tiến hành ở nơi khô ráo, sạch sẽ, không có mùi lạ và tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp hoặc các nguồn nhiệt có thể làm ảnh hưởng đến chất lượng chè.

Điều 4: Thiết bị và dụng cụ lấy mẫu

Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt về các dụng cụ được sử dụng để lấy mẫu chè nhằm ngăn ngừa tối đa sự nhiễm chéo và biến đổi mẫu:

• Yêu cầu chung đối với dụng cụ: Tất cả các dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với chè phải được làm từ vật liệu bền, không han gỉ, không có mùi riêng và không phản ứng hóa học với các thành phần của chè (ví dụ: thép không gỉ, nhựa chuyên dụng dùng cho thực phẩm).
• Dụng cụ lấy mẫu: Bao gồm các loại xiên lấy mẫu (đối với chè đóng bao), thìa, xẻng nhỏ hoặc các thiết bị cơ học chuyên dụng khác phù hợp với từng loại bao gói.
• Dụng cụ chứa mẫu: Các bình chứa, túi chứa mẫu phải sạch, khô tuyệt đối, kín khí và có khả năng chống ẩm tốt để bảo vệ mẫu chè khỏi các tác động của môi trường xung quanh trong quá trình vận chuyển đến phòng thử nghiệm.