Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5178:1990
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5178:1990 quy định các quy phạm kỹ thuật an toàn bắt buộc áp dụng trong quá trình khai thác và chế biến đá bằng phương pháp lộ thiên. Đây là văn bản pháp lý kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo an toàn lao động, ngăn ngừa tai nạn và bảo vệ môi trường trong ngành khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng.
Phạm vi áp dụng và các điều khoản chung (Điều 1 đến Điều 4)
Điều 1: Phạm vi và đối tượng áp dụng quy phạm
- Quy phạm này áp dụng bắt buộc đối với tất cả các cơ quan, xí nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp và cá nhân có hoạt động liên quan đến công tác thiết kế, thi công xây dựng cơ bản mỏ, khai thác và chế biến đá lộ thiên trên lãnh thổ Việt Nam.
- Các cơ sở khai thác đá thủ công hoặc bán cơ giới cũng phải tuân thủ các quy định an toàn cốt lõi được nêu trong tiêu chuẩn này để đảm bảo tính mạng cho người lao động.
Điều 2: Yêu cầu về thiết kế và hồ sơ kỹ thuật trong khai thác
- Mọi hoạt động khai thác đá lộ thiên chỉ được phép tiến hành theo đúng thiết kế đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
- Nghiêm cấm việc khai thác tự do, không có thiết kế hoặc khai thác sai lệch so với thiết kế ban đầu. Mọi thay đổi về hệ thống khai thác, chiều cao tầng, góc dốc sườn tầng phải được cơ quan thiết kế chấp thuận bằng văn bản.
- Hồ sơ thiết kế phải bao gồm đầy đủ các giải pháp kỹ thuật an toàn về khoan nổ mìn, xúc bốc, vận tải, thải đá và các biện pháp phòng chống sạt lở, ngập lụt mỏ.
Điều 3: Công tác đào tạo, huấn luyện và kiểm tra an toàn lao động
- Tất cả công nhân, cán bộ kỹ thuật và nhân viên quản lý trực tiếp tại mỏ đá phải được đào tạo chuyên môn, huấn luyện về kỹ thuật an toàn và đạt kết quả kiểm tra sát hạch mới được phép làm việc.
- Định kỳ hàng năm, người sử dụng lao động phải tổ chức huấn luyện lại và kiểm tra kiến thức an toàn lao động cho toàn bộ cán bộ, công nhân viên.
- Đối với những công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn như thợ mìn, thợ vận hành máy khoan, máy xúc, lái xe vận tải mỏ, người lao động bắt buộc phải có chứng chỉ chuyên môn và thẻ an toàn lao động theo quy định của pháp luật.
Điều 4: Trách nhiệm của người đứng đầu và cán bộ kỹ thuật
- Giám đốc doanh nghiệp hoặc chủ cơ sở khai thác đá chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc tổ chức thực hiện các biện pháp an toàn lao động, vệ sinh lao động tại đơn vị mình.
- Phải thành lập bộ phận chuyên trách hoặc bố trí cán bộ làm công tác an toàn - vệ sinh lao động có năng lực chuyên môn phù hợp với quy mô khai thác của mỏ.
- Cung cấp đầy đủ trang thiết bị bảo hộ lao động cá nhân đạt tiêu chuẩn chất lượng cho người lao động và thường xuyên kiểm tra, giám sát việc sử dụng các trang thiết bị này tại hiện trường sản xuất.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
QUY PHẠM KĨ THUẬT AN TOÀN TRONG KHAI THÁC VÀ CHẾ BIẾN ĐÁ LỘ THIÊN
Technical safety regulations for open pit mining and processing
Tiêu chuẩn này thay thế QPVN 22: 1981.
Tiêu chuẩn này quy định những biện pháp kĩ thuật an toàn trong khai thác và chế biến đá lộ thiên ở tất cả các xí nghiệp, công trường, hợp tác xã... khai thác hoặc chế biến đá chuyên nghiệp hay không chuyên nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế ở các bộ, các ngành và địa phương kể cả các đơn vị quân đội làm kinh tế (gọi chung là cơ sở khai thác và chế biến đá).
Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các cơ sở khai thác đá hầm lò và chế biến, đá xẻ
1.1. Chỉ được tiến hành khai thác hoặc chế biến đá khi đã có văn bản cấp địa điểm khai thác đá của ủý ban nhân dân tỉnh, thành phố, đặc khu. Thiết kế khai thác mỏ đã được cấp có thẩm quyền duyệt và được thoả thuận về an toàn lao động theo hướng dẫn của phụ lục l tiêu chuẩn này. Nội dung của bản thiết kế không được trái với những điều quy định trong tiêu chuẩn này.
1.2. Các cơ sở khai thác và chế biến đá phải dựa vào tiêu chuẩn này, xây dựng quy trình an toàn cho các nghề hay trích ra từng phần để huấn luyện cho công nhân, xã viên chiến sĩ (gọi chung là công nhân) làm nghề nào, học phần ấy. Kết quả kiểm tra kiến thức phải lớp thành biên bản và có kí nhận của người được huấn luyện. Riêng công nhân khoan bắn mìn, phải là nam giới tuổi từ 20 đến 50 có giấy chứng nhận đủ sức khoẻ làm việc trên cao và phải được huấn luyện, kiểm tra đạt yêu cầu mới cấp bằng cho phép sử dụng vật liệu nổ.
Hàng năm, tất cả cán bộ, công nhân làm nghề khai thác đá hoặc chế biến được kiểm tra sức khoẻ theo quy định của Bộ y tế.
1.3. Cơ sở khai thác đá phải:
- Làm đường lên xuống núi để công nhân đi lại thuận lợi, an toàn. Khi độ dốc của đường lớn hơn 300 phải có lan can chắc chắn.
- Nếu công nhân đi làm phải qua sông trong mặt bằng thi công thì phải có phương tiện chuyên chở đảm bảo an toàn theo quy định của đăng kiểm Việt Nam về vận tải đường thuỷ hiện hành.
1.4. Những vấn đề thuộc lĩnh vực vệ sinh lao động, vệ sinh công nghiệp, bảo hộ lao động cơ sở phải thực hiện nghiêm chỉnh theo các quy định của Nhà nước hiện hành. Đặc biệt chế trọng những điểm sau:
- Phải có biện pháp chống bụi tích cực ở những khâu phát sinh nhiếu bụi như: khoan nổ mìn, nghiền sàng chế biến đá.
- Nơi ăn, ở của công nhân phải làm cách khu vực sản xuất và chế biến đá ít nhất là 500m. Địa điểm đó không nằm về phía của trên trục gió chính trong năm.
1.5. Những người chỉ đạo kĩ thuật ở cơ sở khai thác và chế biến đá phải đạt các tiêu chuẩn sau:
- Được đào tạo qua các trường trung học, đại học kĩ thuật mỏ hoặc khai thác vật liệu.
- Trường hợp đặc biệt cho phép sử dụng người có nhiều kinh nghiệm, tay nghề cao trong khai thác đá, nhưng trước khi đề bạt phải được huấn luyện và đào tạo thêm về kĩ thuật khai thác và an toàn lao động, phải nắm vững tiêu chuẩn này cùng các tiêu chuẩn quy phạm an toàn có liên quan khác.
1.6. Khi giao việc mỗi cửa, cán bộ chỉ huy (đội trưởng, quản đốc...) phải ghi sổ phân công hoặc phiếu giao việc cho từng công nhân hoặc tổ sản xuất, trong đó biện pháp an tòan lao động phải ghi cụ thể và đầy đủ. Người giao và người nhận phải kí vào sổ hoặc phiếu.
1.7. Khi bố trí công nhân vào làm việc, cán bộ trực tiếp chỉ đạo sản xuất (tổ trưởng, đội trưởng, quản đốc) phải xem xét cụ thể hiện trường, nếu đảm bảo an toàn mới bố trí công việc.
1.8. Công nhân mới tuyển làm nghề khai thác đá (kể cả những người chuyển từ nghề khác sang) phải được học tập về kĩ thuật chuyên môn và huấn luyện an toàn lao động theo chế độ quy định của Nhà nước.
Khi làm việc công nhân phải mang đầy dù trang bị bảo hộ lao động, chấp hành nghiêm chỉnh những quy định an toàn nơi mình làm việc và những bộ phận có liên quan. Khi phát hiện thấy hiện tượng nguy hiểm bản thân phải tích cực đề phòng và báo ngay cho cán bộ phụ trách biết để có biện pháp giải quyết kịp thời.
1.9. Ngoài nhữn
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 05:2012/BLĐTBXH về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động trong khai thác và chế biến đá do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ban hành
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4756:1989 về quy phạm nối đất và nối không các thiết bị điện
- 3Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5178:2004 về quy phạm kỹ thuật an toàn trong khai thác và chế biến đá lộ thiên
- 4Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4758:1989 về Máy phát điện đồng bộ công suất đến 110 kW - Yêu cầu kỹ thuật chung do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4744:1989 về Quy phạm kỹ thuật an toàn trong các cơ sở cơ khí
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5178:1990 về quy phạm kỹ thuật an toàn trong khai thác và chế biến đá lộ thiên
- Số hiệu: TCVN5178:1990
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/1990
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 10/08/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
