Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5156:1990

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5156:1990 do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành, quy định phương pháp kiểm nghiệm vi sinh vật đối với thịt và các sản phẩm từ thịt. Cụ thể, tiêu chuẩn này tập trung vào phương pháp phát hiện và đếm số lượng vi khuẩn Staphylococcus aureus (tụ cầu vàng) - một trong những tác nhân hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn quy định phương pháp phát hiện và đếm số lượng vi khuẩn Staphylococcus aureus trong thịt tươi, thịt đông lạnh và các sản phẩm chế biến từ thịt.
• Phương pháp này được áp dụng thống nhất tại các phòng thử nghiệm vi sinh thực phẩm, các cơ quan kiểm tra chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm và các cơ sở sản xuất, chế biến thịt trên toàn quốc.

Điều 2: Tiêu chuẩn viện dẫn

Để đảm bảo tính chính xác và đồng bộ trong quá trình thực hiện, tiêu chuẩn yêu cầu áp dụng kết hợp với các văn bản kỹ thuật liên quan:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp lấy mẫu thịt và sản phẩm thịt để phân tích vi sinh vật.
• Các tiêu chuẩn hướng dẫn chung về chuẩn bị mẫu thử, huyền phân ban đầu và các dung dịch pha loãng thập phân để kiểm tra vi sinh vật học.

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

Nguyên tắc phát hiện và đếm số lượng Staphylococcus aureus được xây dựng dựa trên các bước kỹ thuật sinh học vi sinh tiêu chuẩn:

• Cấy mẫu trên môi trường chọn lọc: Sử dụng một lượng mẫu thử xác định hoặc các dung dịch pha loãng thập phân của mẫu cấy lên bề mặt môi trường nuôi cấy chọn lọc rắn (thường là môi trường Baird-Parker).
• Ủ ấm: Tiến hành ủ các đĩa cấy ở nhiệt độ thích hợp (thường từ 35 độ C đến 37 độ C) trong khoảng thời gian từ 24 giờ đến 48 giờ để kích thích sự phát triển của vi khuẩn.
• Nhận diện khuẩn lạc: Quan sát và đếm các khuẩn lạc có đặc điểm hình thái nghi ngờ là Staphylococcus aureus (khuẩn lạc màu đen hoặc xám đen, bóng, có vòng vô sắc hoặc quầng sáng trong suốt bao quanh do hoạt tính phân giải lecithin).
• Thử nghiệm khẳng định: Tiến hành chọn lọc các khuẩn lạc nghi ngờ để thực hiện phản ứng khẳng định sinh hóa, trọng tâm là thử nghiệm khả năng đông huyết tương (phản ứng coagulase dương tính).

Điều 4: Thiết bị, dụng cụ và môi trường nuôi cấy

Điều khoản này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với trang thiết bị và hóa chất sử dụng trong quá trình thử nghiệm:

• Thiết bị và dụng cụ thủy tinh: Phải được khử trùng triệt để trước khi sử dụng. Các thiết bị cơ bản bao gồm tủ ấm duy trì nhiệt độ ổn định, nồi hấp áp lực để tiệt trùng môi trường, kính hiển vi, đĩa Petri, pipet vô trùng và các dụng cụ gieo cấy vi sinh chuyên dụng.
• Môi trường nuôi cấy và thuốc thử: Yêu cầu sử dụng các loại hóa chất tinh khiết phân tích và nước cất hoặc nước có chất lượng tương đương. Môi trường nuôi cấy chọn lọc (như Baird-Parker) và các tác nhân thử nghiệm sinh hóa (như huyết tương thỏ để thử coagulase) phải được chuẩn bị và bảo quản đúng quy trình kỹ thuật để đảm bảo tính nhạy và tính đặc hiệu của phép thử.