Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2221:1977 quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với hóa chất amoni sunfat sử dụng làm thuốc thử trong các phòng thí nghiệm và phân tích hóa học. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng và độ đồng nhất của hóa chất phục vụ nghiên cứu, giảng dạy và sản xuất công nghiệp.

- Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này áp dụng bắt buộc đối với hóa chất amoni sunfat tinh khiết được sử dụng làm thuốc thử trong các phòng thí nghiệm hóa học, sinh học và các ngành công nghiệp yêu cầu độ chính xác cao.
• Công thức hóa học của amoni sunfat được xác định là (NH4)2SO4 với khối lượng phân tử tương ứng là 132,14 (tính theo khối lượng nguyên tử quốc tế năm 1969).
• Quy định phân hạng chất lượng thuốc thử thành các mức độ tinh khiết khác nhau bao gồm: tinh khiết hóa học (TKHH) và tinh khiết phân tích (TKPT).

- Yêu cầu kỹ thuật và các chỉ tiêu chất lượng (Điều 2)

• Trạng thái ngoại quan: Amoni sunfat thuốc thử phải tồn tại dưới dạng tinh thể không màu hoặc bột tinh thể màu trắng, không được có lẫn tạp chất cơ học bằng mắt thường có thể phát hiện được.
• Độ hòa tan: Chế phẩm phải hòa tan hoàn toàn trong nước, tạo ra dung dịch trong suốt và không màu.
• Hàm lượng chất chính: Hàm lượng amoni sunfat (NH4)2SO4 không được nhỏ hơn mức quy định đối với từng loại phân hạng tinh khiết (thường từ 99,0% đến 99,5% tùy theo cấp độ TKPT hay TKHH).
• Giới hạn tạp chất tối đa cho phép: Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt hàm lượng tối đa của các tạp chất sau:
  • Chất không tan trong nước: Kiểm soát ở mức cực thấp để tránh ảnh hưởng đến kết quả thí nghiệm.
  • Hao hụt khi sấy khô ở nhiệt độ quy định.
  • Hàm lượng tro sunfat còn lại sau khi nung.
  • Các ion tạp chất như Clorua (Cl), Nitrat (NO3), Phốt phát (PO4).
  • Các kim loại nặng (tính theo Pb), Sắt (Fe), Arsen (As) và Canxi (Ca).
• Trị số pH: Dung dịch amoni sunfat nồng độ 5% trong nước phải có trị số pH nằm trong khoảng giới hạn cho phép (thường từ 5,0 đến 6,0) để đảm bảo tính đệm ổn định.

- Phương pháp thử nghiệm và xác định các chỉ tiêu (Điều 3)

• Quy định chung: Tất cả các phép thử phải được tiến hành với nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương. Các dụng cụ đo lường, cân phân tích phải được hiệu chuẩn theo tiêu chuẩn đo lường quốc gia.
• Xác định hàm lượng amoni sunfat: Phương pháp chuẩn độ gián tiếp hoặc phương pháp chưng cất giải phóng amoniac, sau đó hấp thụ bằng dung dịch axit chuẩn và chuẩn độ lượng axit dư bằng dung dịch kiềm tiêu chuẩn với chỉ thị màu thích hợp.
• Xác định hàm lượng tạp chất Clorua: Sử dụng phương pháp đục bạc clorua bằng cách so sánh độ đục của dung dịch mẫu thử với dung dịch tiêu chuẩn chứa lượng clorua đã biết trước dưới tác dụng của bạc nitrat (AgNO3) trong môi trường axit nitric.
• Xác định hàm lượng Sắt và Kim loại nặng: Áp dụng phương pháp so màu trực quan hoặc quang phổ hấp thụ. Sắt được xác định bằng thuốc thử sunfosalixilic hoặc o-phenanthrolin; kim loại nặng được xác định bằng cách tạo màu với natri sunfua hoặc hydro sunfua trong môi trường thích hợp.
• Xác định độ tro sunfat: Tiến hành nung mẫu thử với axit sunfuric đặc ở nhiệt độ cao cho đến khi khối lượng không đổi để xác định lượng chất còn lại không bay hơi.

- Quy định về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản (Điều 4)

• Bao gói: Amoni sunfat thuốc thử phải được đóng gói trong các chai thủy tinh màu tối, lọ nhựa chuyên dụng hoặc bao bì kín có khả năng chống ẩm tốt, tránh sự tác động của môi trường bên ngoài làm biến chất sản phẩm.
• Ghi nhãn: Trên nhãn bao bì phải ghi đầy đủ các thông tin bắt buộc bao gồm:
  • Tên nhà sản xuất hoặc thương hiệu.
  • Tên hóa chất và công thức hóa học: Amoni sunfat (NH4)2SO4.
  • Cấp độ tinh khiết (TKPT hoặc TKHH).
  • Khối lượng tịnh của sản phẩm.
  • Số lô sản xuất và ngày sản xuất.
  • Ký hiệu tiêu chuẩn áp dụng: TCVN 2221:1977.
• Bảo quản và vận chuyển: Sản phẩm phải được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và tránh xa các hóa chất tương kỵ (đặc biệt là các chất kiềm mạnh để tránh giải phóng khí amoniac). Quá trình vận chuyển phải đảm bảo bao bì nguyên vẹn, không bị rách vỡ hoặc ẩm ướt.