Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2091:1993 là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định phương pháp xác định độ mịn của sơn, vecni và các sản phẩm liên quan. Việc xác định độ mịn đóng vai trò quyết định trong việc đánh giá chất lượng phân tán của bột màu và chất độn trong chất liên kết, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến độ bóng, độ phủ và tính chất cơ lý của màng sơn sau khi hoàn thiện. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết nội dung cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ mịn của các loại sơn, vecni và các sản phẩm liên quan bằng cách sử dụng thước đo độ mịn thích hợp, được chia vạch bằng micromet (µm).
• Phương pháp này áp dụng đối với hầu hết các loại sơn và sản phẩm liên quan, ngoại trừ các sản phẩm có chứa bột màu dạng vảy hoặc các hạt thô có kích thước lớn hơn phạm vi đo của thước.
• Việc xác định độ mịn giúp kiểm soát quy trình sản xuất, đánh giá hiệu quả của thiết bị nghiền và đảm bảo tính đồng nhất của sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp viện dẫn các tiêu chuẩn liên quan về phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử.
• Các tài liệu viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia về sơn và vecni hiện hành tại thời điểm áp dụng, đặc biệt là các quy định về lấy mẫu để đảm bảo mẫu thử có tính đại diện cao nhất cho lô sản phẩm.
• Trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi hoặc bổ sung, người sử dụng cần cập nhật theo các phiên bản mới nhất để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác về mặt pháp lý cũng như kỹ thuật.

- Điều 3: Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

• Thước đo độ mịn (Grindometer): Là một khối thép phẳng, cứng, trên bề mặt có một hoặc hai rãnh có độ sâu giảm dần từ một giá trị cực đại (ví dụ: 100 µm, 50 µm hoặc 25 µm) về 0 ở một đầu. Thước phải được hiệu chuẩn định kỳ để đảm bảo độ chính xác của các vạch chia.
• Dao gạt (Scraper): Làm bằng thép không gỉ, có lưỡi gạt phẳng và sắc bén. Dao gạt được thiết kế để gạt phẳng mẫu sơn dọc theo rãnh của thước đo độ mịn với một lực và góc nghiêng không đổi.
• Yêu cầu bảo quản: Cả thước đo và dao gạt phải được làm sạch kỹ lưỡng bằng dung môi thích hợp trước và sau khi sử dụng, tránh va đập hoặc làm xước bề mặt làm việc của thiết bị.

- Điều 4: Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử

• Mẫu thử phải được lấy theo đúng quy định của các tiêu chuẩn lấy mẫu hiện hành đối với sản phẩm sơn và vecni, đảm bảo mẫu không bị nhiễm tạp chất từ môi trường bên ngoài.
• Trước khi tiến hành thử nghiệm, mẫu sơn phải được khuấy trộn thật đều để đạt được trạng thái đồng nhất hoàn toàn, loại bỏ hiện tượng lắng cặn hoặc phân lớp trong quá trình lưu trữ.
• Nhiệt độ của mẫu thử và thiết bị đo phải được điều chỉnh về nhiệt độ phòng tiêu chuẩn (thường là 25 ± 2 độ C) để tránh sai số do sự thay đổi độ nhớt của sơn dưới ảnh hưởng của nhiệt độ.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 2091:1993 là bước đệm bắt buộc để thực hiện các thao tác đo lường tiếp theo một cách chính xác, hạn chế tối đa các sai số kỹ thuật trong quá trình đánh giá chất lượng sơn.