Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9541:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9541:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 17696:2004. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ bền xé của mũ giầy, lót mũ giầy và lót mặt, không phân biệt vật liệu chế tạo, nhằm đánh giá độ bền và sự phù hợp của chúng trong quá trình sản xuất và sử dụng thực tế. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn.

Điều 1: Phạm vi áp dụng (Scope)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn, đối tượng và mục đích của phương pháp thử nghiệm:

• Đối tượng áp dụng: Phương pháp được thiết kế chuyên biệt để thử nghiệm các bộ phận cấu thành của giầy dép bao gồm mũ giầy, lót mũ giầy và lót mặt.
• Phạm vi vật liệu: Tiêu chuẩn áp dụng cho mọi loại vật liệu chế tạo các bộ phận trên, bao gồm da tự nhiên, da nhân tạo, vải dệt, vật liệu polyme tổng hợp và các màng vật liệu khác.
• Mục đích thử nghiệm: Đánh giá khả năng chống lại lực xé rách của vật liệu, giúp các nhà sản xuất kiểm soát chất lượng đầu vào và dự báo độ bền của sản phẩm trong quá trình sử dụng.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn (Normative References)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, cần phải phối hợp sử dụng các tài liệu viện dẫn quan trọng sau đây:

• TCVN 10071 (ISO 17709): Giầy dép - Phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử để đánh giá các tính chất vật lý.
• TCVN 10075 (ISO 18454): Giầy dép - Môi trường chuẩn để điều hòa và thử nghiệm giầy dép và các chi tiết của giầy dép.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa (Terms and Definitions)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất nhằm đảm bảo tính đồng bộ trong việc hiểu và thực hiện quy trình thử nghiệm:

• Độ bền xé (Tear strength): Lực trung bình cần thiết để tiếp tục xé một vết rạch đã được tạo sẵn trên mẫu thử dưới các điều kiện quy định. Giá trị này thường được biểu diễn bằng đơn vị Newton (N).
• Mũ giầy (Upper): Phần cấu trúc phía trên của giầy dép bao phủ mu bàn chân, các ngón chân và gót chân, được liên kết chặt chẽ với phần đế.
• Lót mũ giầy (Lining): Lớp vật liệu được dán hoặc khâu vào mặt trong của mũ giầy, tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với bàn chân của người sử dụng.
• Lót mặt (Insock): Lớp vật liệu mỏng được đặt hoặc dán cố định lên phía trên của đế trong để tạo sự êm ái và tăng tính thẩm mỹ cho lòng bàn chân.

Điều 4: Nguyên tắc thử nghiệm (Principle)

Nguyên lý hoạt động của phương pháp thử nghiệm độ bền xé được quy định cụ thể như sau:

• Chuẩn bị mẫu thử dạng quần (Trouser test piece): Một mẫu thử hình chữ nhật có kích thước tiêu chuẩn được cắt ra từ vật liệu cần thử. Ở chính giữa mẫu thử, một đường rạch dọc được tạo ra để chia một đầu mẫu thành hai "nhánh" độc lập.
• Cơ chế tác động lực: Hai nhánh của mẫu thử được kẹp chặt vào hai ngàm kẹp của máy thử kéo chuyên dụng. Khi máy vận hành, hai ngàm kẹp di chuyển tách xa nhau theo hướng ngược nhau với một tốc độ không đổi được quy định trước.
• Ghi nhận kết quả: Lực kéo tác động trực tiếp lên phần cuối của vết rạch, làm cho vết rạch tiếp tục lan rộng dọc theo chiều dài của mẫu thử. Thiết bị đo sẽ tự động ghi lại biểu đồ lực kéo trong suốt quá trình xé rách.
• Xác định giá trị độ bền xé: Độ bền xé được tính toán dựa trên lực trung bình ghi nhận được trong suốt quá trình xé rách mẫu thử, loại bỏ các giá trị đỉnh ban đầu không ổn định để đảm bảo tính khách quan của phép thử.

Ý nghĩa của việc tuân thủ các điều khoản đầu

Việc nắm vững các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 giúp các phòng thử nghiệm thiết lập môi trường chuẩn xác, chuẩn bị đầy đủ trang thiết bị và hiểu rõ bản chất của phép thử trước khi tiến hành các bước thực hành chi tiết tiếp theo như chuẩn bị mẫu, vận hành máy và tính toán kết quả cuối cùng.