Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9159:2022 về Công trình thuỷ lợi - Yêu cầu thiết kế, thi công và nghiệm thu khớp nối là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quy định các nguyên tắc, yêu cầu kỹ thuật bắt buộc và khuyến khích áp dụng đối với công tác thiết kế, thi công và nghiệm thu hệ thống khớp nối trong các công trình thủy lợi tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân tham gia vào các hoạt động tư vấn thiết kế, thi công xây dựng, giám sát và nghiệm thu các hạng mục khớp nối (bao gồm khớp co giãn, khớp lún, khớp biến dạng) của các công trình thủy lợi. Tiêu chuẩn hướng tới việc đảm bảo tính an toàn, khả năng chống thấm và độ bền vững lâu dài cho toàn bộ kết cấu công trình trước các tác động của điều kiện tự nhiên và tải trọng vận hành.

Các nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9159:2022

1. Yêu cầu chung về thiết kế khớp nối

• Khớp nối phải được thiết kế phù hợp với sơ đồ kết cấu, điều kiện địa chất nền, cột nước tác dụng và dự báo lượng biến dạng (co giãn, lún lệch) của công trình thủy lợi.
• Thiết kế phải chỉ rõ chủng loại khớp nối, kích thước chi tiết, vị trí bố trí và các yêu cầu kỹ thuật đối với vật liệu chèn khe, băng cản nước.
• Đảm bảo khả năng chống thấm tuyệt đối qua khớp nối dưới áp lực nước thiết kế, đồng thời không gây cản trở đến sự biến dạng tự do của các khối bê tông kề cận.

2. Yêu cầu đối với vật liệu khớp nối

• Vật liệu sử dụng làm băng cản nước (như cao su, PVC, đồng, thép không gỉ) phải có chứng chỉ chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng các chỉ tiêu cơ lý theo quy định.
• Các chất chèn khe, vật liệu đệm và chất sơn phủ bảo vệ phải có tính đàn hồi cao, khả năng bám dính tốt với bê tông, chịu được môi trường nước xâm thực và không bị lão hóa nhanh dưới tác động của thời tiết.

3. Yêu cầu kỹ thuật trong thi công khớp nối

• Quá trình định vị và lắp đặt băng cản nước phải đảm bảo độ chính xác cao, được cố định chắc chắn vào khung cốt thép hoặc cốp pha để không bị xê dịch, gập gãy trong quá trình đổ và đầm bê tông.
• Công tác mối nối (hàn nhiệt đối với PVC, lưu hóa đối với cao su, hoặc hàn đối đầu đối với kim loại) phải được thực hiện bởi thợ lành nghề, đảm bảo mối nối liên tục, kín khít và có cường độ chịu lực tương đương với vật liệu nền.
• Khi đổ bê tông tại khu vực có khớp nối, phải tiến hành cẩn thận, đầm kỹ để tránh hiện tượng rỗ tổ ong hoặc tạo khoảng trống xung quanh băng cản nước, gây rò rỉ nước sau này.

4. Công tác kiểm tra và nghiệm thu khớp nối

• Nghiệm thu vật liệu đầu vào: Kiểm tra hồ sơ chất lượng, chứng chỉ xuất xưởng và tiến hành lấy mẫu thí nghiệm các chỉ tiêu cơ lý của vật liệu khớp nối tại phòng thí nghiệm hợp chuẩn trước khi đưa vào sử dụng.
• Nghiệm thu lắp đặt: Tiến hành kiểm tra định vị, cao độ, độ phẳng, chất lượng mối nối của băng cản nước trước khi cho phép đổ bê tông giai đoạn tiếp theo.
• Nghiệm thu hoàn thiện: Kiểm tra độ kín khít, khả năng chống thấm thực tế của khớp nối sau khi tháo cốp pha và đưa công trình vào vận hành thử nghiệm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9159:2022 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố ban hành, thay thế hoặc bổ sung cho các quy định trước đây về khớp nối công trình thủy lợi nhằm tiệm cận với các công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật tiên tiến trên thế giới.