Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8867:2011 là văn bản kỹ thuật quy định phương pháp xác định mô đun đàn hồi chung của kết cấu áo đường mềm bằng thiết bị cần đo võng Benkelman. Đây là phương pháp thực nghiệm quan trọng phục vụ công tác đánh giá cường độ, khả năng chịu tải của kết cấu mặt đường cũ hoặc nghiệm thu chất lượng thi công mặt đường mới.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định mô đun đàn hồi chung của các loại kết cấu áo đường mềm (bao gồm các lớp vật liệu hạt không liên kết, vật liệu liên kết hữu cơ hoặc vô cơ) cho đường ô tô.
• Phương pháp đo võng bằng cần Benkelman được thực hiện bằng cách tác dụng tải trọng tĩnh hoặc tải trọng bánh xe di chuyển chậm lên bề mặt đường và đo độ võng đàn hồi của kết cấu.
• Kết quả đo đạc là cơ sở để tính toán mô đun đàn hồi chung của hệ thống áo đường - nền đất, phục vụ thiết kế cải tạo, nâng cấp hoặc đánh giá nghiệm thu công trình.

Tài liệu viện dẫn liên quan (Điều 2)

• Tiêu chuẩn áp dụng các tài liệu viện dẫn kỹ thuật liên quan đến quy trình thí nghiệm nhựa đường, thí nghiệm đất và các quy định về tải trọng trục xe tiêu chuẩn trong thiết kế đường bộ tại Việt Nam.
• Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì áp dụng phiên bản mới nhất của tài liệu đó để đảm bảo tính chính xác và đồng bộ pháp lý.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

• Độ võng đàn hồi (Elastic Deflection): Là hiệu số giữa độ võng cực đại dưới bánh xe tải trọng tiêu chuẩn và độ võng còn lại sau khi bánh xe đã di chuyển ra xa điểm đo. Ký hiệu thường dùng là lđh, đơn vị tính bằng phần trăm milimét (1/100 mm).
• Mô đun đàn hồi chung của kết cấu áo đường (Overall Elastic Modulus): Là trị số đặc trưng cho khả năng chống lại biến dạng đàn hồi của toàn bộ kết cấu áo đường và nền đất dưới tác dụng của tải trọng bánh xe tiêu chuẩn. Ký hiệu là Eđh, đơn vị tính bằng Megapascal (MPa).
• Cần đo võng Benkelman: Thiết bị đo cơ học dạng đòn bẩy dùng để đo độ võng thẳng đứng của bề mặt đường dưới tác dụng của tải trọng bánh xe.

Quy định chung và yêu cầu đối với thiết bị thí nghiệm (Điều 4)

• Thiết bị cần đo võng Benkelman: Phải đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật về tỷ lệ đòn bẩy (thường là 1:2), chiều dài mũi cần, độ nhạy của đồng hồ đo biến dạng (độ chính xác tối thiểu 0,01 mm). Thiết bị phải được hiệu chuẩn định kỳ trước khi tiến hành đo đạc thực địa.
• Xe tải tiêu chuẩn dùng để đo võng: Sử dụng xe tải hai trục, trong đó trục sau là trục đơn bánh kép. Tải trọng trục sau phải được kiểm tra và chất tải đạt trị số tiêu chuẩn là 100 kN (hoặc 60 kN tùy theo yêu cầu thiết kế cụ thể), áp suất lốp xe phải được bơm đúng trị số quy định và kiểm tra bằng đồng hồ đo áp suất chuyên dụng.
• Yêu cầu về nhiệt độ mặt đường: Khi tiến hành đo võng trên mặt đường bê tông nhựa, phải tiến hành đo nhiệt độ của lớp bê tông nhựa để hiệu chỉnh kết quả đo võng về nhiệt độ tiêu chuẩn (thường là 30 độ C) theo công thức quy định.
• Công tác chuẩn bị điểm đo: Các điểm đo trên tuyến phải được vạch dấu rõ ràng, khoảng cách giữa các điểm đo tuân thủ theo mật độ quy định của phương án khảo sát hoặc nghiệm thu (thông thường từ 20m đến 50m trên một làn xe).