Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7887:2018 về Màng phản quang dùng cho biển báo hiệu đường bộ do Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này thay thế hoàn toàn cho TCVN 7887:2008, tập trung quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và phân loại đối với màng phản quang dùng để chế tạo biển báo hiệu đường bộ nhằm nâng cao khả năng nhận diện và bảo đảm an toàn giao thông.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

TCVN 7887:2018 áp dụng đối với các loại màng phản quang chưa dán hoặc đã được dán lên tấm nền biển báo, sử dụng làm bề mặt phản quang cho biển báo hiệu đường bộ. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước về giao thông đường bộ, các đơn vị thiết kế, sản xuất, thi công biển báo hiệu đường bộ, cùng các tổ chức thử nghiệm và chứng nhận chất lượng sản phẩm liên quan.

Phân loại màng phản quang theo tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn phân chia màng phản quang thành các loại (Type) khác nhau dựa trên cấu tạo quang học và hiệu suất phản quang, cụ thể bao gồm:

• Màng phản quang Loại I: Là loại màng phản quang có cấu tạo kiểu thấu kính khép kín (thường sử dụng công nghệ hạt thủy tinh), có hệ số phản quang trung bình, thường dùng cho các tuyến đường nông thôn hoặc đường có tốc độ lưu thông thấp.
• Màng phản quang Loại II: Là loại màng phản quang thấu kính khép kín cải tiến, có độ bền và hệ số phản quang cao hơn Loại I, thích hợp cho các khu vực đô thị và đường tỉnh lộ.
• Màng phản quang Loại III: Là loại màng phản quang hiệu suất cao, sử dụng công nghệ hạt thủy tinh độ bao phủ cao hoặc công nghệ vi lăng kính (microprismatic), đáp ứng yêu cầu phản quang tốt ở khoảng cách trung bình và xa.
• Màng phản quang Loại IV: Là loại màng phản quang vi lăng kính góc rộng, hiệu suất cao, thường được sử dụng cho các biển báo trên đường quốc lộ, đường cao tốc nhờ khả năng phản xạ ánh sáng tốt ở các góc tới lớn.
• Màng phản quang Loại VIII: Là loại màng phản quang vi lăng kính có hệ số phản quang rất cao ở góc quan sát hẹp, tối ưu hóa khả năng nhận diện từ khoảng cách rất xa.
• Màng phản quang Loại IX: Là loại màng phản quang vi lăng kính góc quan sát rộng, duy trì độ sáng cao ngay cả khi phương tiện tiếp cận ở cự ly gần và góc quan sát lớn.
• Màng phản quang Loại XI: Là loại màng phản quang vi lăng kính hiệu suất tối ưu nhất, tích hợp công nghệ phản quang đa góc, cung cấp độ sáng tối đa cho tất cả các phân khúc phương tiện giao thông từ xe con đến xe tải lớn.

Các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi

Để đảm bảo chất lượng và an toàn trong quá trình khai thác, màng phản quang phải đáp ứng các chỉ tiêu kỹ thuật nghiêm ngặt sau:

• Hệ số phản quang tối thiểu (R_A): Đây là chỉ tiêu quan trọng nhất, được đo bằng đơn vị candela trên lux trên mét vuông (cd/lx/m2). Tiêu chuẩn quy định chi tiết giá trị R_A tối thiểu cho từng loại màng phản quang tại các góc quan sát tiêu chuẩn (0,2 độ; 0,5 độ; 1,0 độ) và các góc tới (-4 độ; +30 độ; +45 độ) đối với từng màu sắc khác nhau.
• Màu sắc và tọa độ màu sắc ban ngày: Màng phản quang phải có màu sắc đồng đều. Tọa độ màu sắc (x, y) và hệ số độ chói ban ngày (Y%) của màng phản quang phải nằm trong giới hạn quy định của hệ tọa độ màu CIE 1931 dưới nguồn sáng tiêu chuẩn D65.
• Màu sắc ban đêm và đặc tính huỳnh quang: Đối với các loại màng phản quang có màu huỳnh quang (như vàng huỳnh quang, vàng lục huỳnh quang, cam huỳnh quang), tiêu chuẩn quy định riêng các chỉ tiêu về tọa độ màu ban đêm nhằm tăng cường khả năng nhận biết trong điều kiện ánh sáng yếu hoặc thời tiết xấu.
• Độ bền thời tiết: Màng phản quang phải trải qua thử nghiệm phơi mẫu tự nhiên ngoài trời hoặc thử nghiệm gia tốc thời tiết trong buồng thử nghiệm (sử dụng nguồn sáng Xenon Arc hoặc tia cực tím UV). Sau thời gian thử nghiệm quy định, màng phản quang không được bị nứt nẻ, bong tróc, phồng rộp, co ngót hoặc thay đổi màu sắc vượt quá giới hạn cho phép, đồng thời hệ số phản quang còn lại phải đạt tỷ lệ phần trăm tối thiểu so với ban đầu.
• Độ bám dính của keo: Lớp keo dán phía sau màng phản quang phải có độ bám dính cực tốt lên các bề mặt tấm nền tiêu chuẩn (nhôm hợp kim, thép mạ kẽm). Thử nghiệm độ bám dính được thực hiện bằng cách tác dụng một lực kéo tiêu chuẩn, yêu cầu màng không bị bong tróc khỏi tấm nền vượt quá chiều dài giới hạn trong thời gian quy định.
• Độ mềm dẻo và khả năng gia công: Màng phản quang phải đủ mềm dẻo để không bị nứt gãy khi uốn quanh một trục tròn có đường kính tiêu chuẩn ở nhiệt độ thấp, đảm bảo không bị hư hỏng trong quá trình dán và bo viền biển báo.
• Khả năng chống chịu hóa chất và môi trường: Màng phản quang sau khi dán phải có khả năng kháng nước, kháng sương muối, kháng các hóa chất tẩy rửa thông thường và không bị ảnh hưởng bởi xăng dầu hoặc các dung môi hữu cơ nhẹ.

Phương pháp thử nghiệm đánh giá chất lượng

Tiêu chuẩn quy định chi tiết các quy trình và phương pháp thử nghiệm để kiểm tra các chỉ tiêu kỹ thuật của màng phản quang, bao gồm:

• Phương pháp đo hệ số phản quang: Sử dụng thiết bị đo phản quang chuyên dụng (goniometer) trong phòng thí nghiệm tối để xác định chính xác giá trị R_A tại các góc hình học quy định.
• Phương pháp đo màu sắc: Sử dụng máy quang phổ để đo tọa độ màu sắc và hệ số độ chói dưới các nguồn sáng tiêu chuẩn.
• Phương pháp thử nghiệm độ bền thời tiết gia tốc: Đặt mẫu thử vào buồng gia tốc thời tiết với chu kỳ chiếu sáng, phun nước và kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt để mô phỏng tác động của môi trường tự nhiên trong nhiều năm.
• Phương pháp thử va đập: Cho một quả cầu thép có khối lượng tiêu chuẩn rơi tự do từ một độ cao nhất định xuống bề mặt màng phản quang đã dán trên tấm nền để kiểm tra khả năng chống nứt vỡ và bong tróc khi chịu ngoại lực tác động.

Hiệu lực thi hành

TCVN 7887:2018 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được công bố, thay thế hoàn toàn cho tiêu chuẩn TCVN 7887:2008. Các dự án thiết kế, chế tạo và lắp đặt biển báo hiệu đường bộ bắt đầu triển khai sau thời điểm công bố phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kỹ thuật mới tại tiêu chuẩn này để đảm bảo tính đồng bộ và nâng cao an toàn giao thông đường bộ.