Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6438:2005 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC 22 Phương tiện giao thông đường bộ biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định giới hạn lớn nhất cho phép của các thành phần độc hại trong khí thải của phương tiện giao thông đường bộ nhằm bảo vệ môi trường không khí.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 6438:2005:

• Tiêu chuẩn này quy định giới hạn lớn nhất cho phép của các thành phần độc hại bao gồm Cacbon monoxit (CO), Hydrocacbon (HC) và độ khói của khí thải từ các phương tiện giao thông đường bộ lắp động cơ cháy cưỡng bức (động cơ xăng) và động cơ cháy do nén (động cơ diesel).
• Đối tượng áp dụng trực tiếp là các phương tiện giao thông đường bộ đang lưu hành tại Việt Nam.
• Tiêu chuẩn này không áp dụng đối với các loại xe đặc chủng của quân đội, công an sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh và các loại xe chạy bằng điện hoặc năng lượng sạch khác không phát thải khí độc hại trực tiếp ra môi trường.

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là cơ sở kỹ thuật để thực hiện việc đo đạc và đánh giá khí thải. Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế thì áp dụng phiên bản mới nhất.
• Tiêu chuẩn này liên kết chặt chẽ với các phương pháp đo và thử nghiệm khí thải theo các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế hiện hành nhằm đảm bảo tính chính xác, khách quan và đồng bộ trong quá trình kiểm định khí thải phương tiện giao thông.

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa rõ ràng cho các thuật ngữ chuyên ngành để thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế kiểm định:

• Động cơ cháy cưỡng bức (Spark Ignition Engine - SI): Là loại động cơ trong đó quá trình cháy của hỗn hợp nhiên liệu và không khí được khởi đầu bằng một tia lửa điện (thường là động cơ xăng, động cơ sử dụng khí hóa lỏng LPG hoặc khí nén CNG).
• Động cơ cháy do nén (Compression Ignition Engine - CI): Là loại động cơ trong đó quá trình cháy được khởi đầu bằng sự tự bốc cháy của nhiên liệu khi được phun vào không khí đã được nén ở nhiệt độ và áp suất cao (thường là động cơ diesel).
• Cacbon monoxit (CO): Là sản phẩm độc hại phát sinh từ quá trình cháy không hoàn toàn của nhiên liệu chứa cacbon, được đo bằng phần trăm thể tích (% thể tích).
• Hydrocacbon (HC): Là lượng nhiên liệu chưa cháy hết hoặc cháy không hoàn toàn thải ra môi trường, được đo bằng phần triệu thể tích (ppm - phần triệu).
• Độ khói: Mức độ cản trở ánh sáng của luồng khí thải động cơ diesel, được đo bằng đơn vị phần trăm (%) hoặc đơn vị độ hấp thụ ánh sáng (m-1) thông qua thiết bị đo độ khói chuyên dụng dưới chế độ gia tốc tự do.

Đây là nội dung cốt lõi quy định các mức giới hạn khí thải cho phép đối với từng loại phương tiện giao thông đường bộ, được chia thành 3 mức độ kiểm soát từ thấp đến cao:

• Quy định chung về các mức giới hạn: Tiêu chuẩn thiết lập 3 mức giới hạn khí thải (Mức 1, Mức 2 và Mức 3). Việc áp dụng cụ thể từng mức đối với từng loại phương tiện và lộ trình thực hiện do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền quy định phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội.
• Giới hạn đối với động cơ cháy cưỡng bức (Động cơ xăng):
  • Mức 1: Giới hạn lớn nhất cho phép của CO là 4,5 (% thể tích); giới hạn của HC đối với động cơ 4 kỳ là 1200 (ppm thể tích), đối với động cơ 2 kỳ là 7800 (ppm thể tích), đối với động cơ đặc biệt là 3300 (ppm thể tích).
  • Mức 2: Giới hạn lớn nhất cho phép của CO là 3,5 (% thể tích); giới hạn của HC đối với động cơ 4 kỳ là 800 (ppm thể tích), đối với động cơ 2 kỳ là 5500 (ppm thể tích), đối với động cơ đặc biệt là 1200 (ppm thể tích).
  • Mức 3: Giới hạn lớn nhất cho phép của CO là 3,0 (% thể tích); giới hạn của HC đối với động cơ 4 kỳ là 600 (ppm thể tích), đối với động cơ 2 kỳ là 4500 (ppm thể tích), đối với động cơ đặc biệt là 1000 (ppm thể tích).
• Giới hạn đối với động cơ cháy do nén (Động cơ diesel):
  • Giới hạn khí thải của động cơ diesel được đánh giá thông qua độ khói của khí thải dưới chế độ gia tốc tự do.
  • Mức 1: Giới hạn lớn nhất cho phép của độ khói là 72 (% HSU).
  • Mức 2: Giới hạn lớn nhất cho phép của độ khói là 60 (% HSU).
  • Mức 3: Giới hạn lớn nhất cho phép của độ khói là 50 (% HSU).
• Phân loại động cơ đặc biệt: Động cơ đặc biệt quy định trong tiêu chuẩn này bao gồm các loại động cơ có kết cấu đặc thù như động cơ xoay Wankel và các loại động cơ khác có tỷ số đường kính xi lanh trên hành trình piston nhỏ hơn hoặc bằng quy định cụ thể của nhà sản xuất.