Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5706:1993 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 406:1987) quy định các phương pháp ghi dung sai trên bản vẽ kỹ thuật đối với kích thước dài và kích thước góc. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng giúp thống nhất cách thể hiện sai lệch giới hạn, đảm bảo tính chính xác trong thiết kế, chế tạo và kiểm tra sản phẩm.
Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn từ Điều 1 đến Điều 4:
- Phạm vi áp dụng và quy định chung (Điều 1 và Điều 2)
- Tiêu chuẩn này quy định cách ghi dung sai trên các bản vẽ kỹ thuật đối với kích thước dài và kích thước góc, áp dụng cho tất cả các ngành kỹ thuật liên quan đến chế tạo và lắp ráp cơ khí.
- Các trị số dung sai và sai lệch giới hạn phải được thể hiện một cách rõ ràng, không gây nhầm lẫn và tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc chuẩn hóa quốc tế.
- Việc ghi dung sai nhằm xác định giới hạn sai lệch cho phép của kích thước thực so với kích thước danh nghĩa, đảm bảo tính lắp lẫn của chi tiết máy trong quá trình sản xuất hàng loạt.
- Nguyên tắc ghi dung sai kích thước dài (Điều 3)
- Ghi bằng ký hiệu mã dung sai: Trị số dung sai được thể hiện bằng ký hiệu chữ của miền dung sai và số của cấp chính xác (ví dụ: 30H7, 45g6). Ký hiệu này được đặt ngay sau kích thước danh nghĩa.
- Ghi bằng trị số sai lệch giới hạn: Sai lệch giới hạn trên và sai lệch giới hạn dưới được ghi trực tiếp sau kích thước danh nghĩa. Sai lệch trên được viết ở phía trên, sai lệch dưới được viết ở phía dưới (ví dụ: 30 +0,1/-0,2). Nếu một trong hai sai lệch bằng 0, thì trị số 0 vẫn phải được ghi rõ mà không kèm theo dấu cộng hay trừ.
- Ghi kết hợp ký hiệu và trị số: Cho phép ghi kết hợp cả ký hiệu mã dung sai và trị số sai lệch giới hạn đặt trong dấu ngoặc đơn ngay sau ký hiệu (ví dụ: 30H7 (+0,021/0)). Phương pháp này giúp người đọc bản vẽ dễ dàng tra cứu nhanh chóng mà không cần sử dụng bảng dung sai phụ trợ.
- Nguyên tắc ghi dung sai kích thước góc (Điều 4)
- Cách thể hiện trị số sai lệch góc: Tương tự như kích thước dài, dung sai kích thước góc được ghi bằng ký hiệu hoặc bằng trị số sai lệch giới hạn trực tiếp ngay sau kích thước danh nghĩa của góc.
- Quy định về đơn vị đo: Các đơn vị đo góc như độ (°), phút ('), giây (") phải được ghi đầy đủ và rõ ràng cho cả kích thước danh nghĩa và các trị số sai lệch giới hạn.
- Trường hợp sai lệch đối xứng: Khi sai lệch giới hạn trên và sai lệch giới hạn dưới có trị số tuyệt đối bằng nhau nhưng ngược dấu, chúng được ghi chung bằng một trị số kèm theo dấu cộng trừ (±) phía trước (ví dụ: 45° ± 10').
- Ý nghĩa thực tiễn của tiêu chuẩn
- Giúp đồng bộ hóa ngôn ngữ kỹ thuật giữa các nhà thiết kế, kỹ sư và công nhân sản xuất trong nước cũng như quốc tế.
- Hạn chế tối đa sai sót trong quá trình đọc bản vẽ, gia công chế tạo và kiểm tra chất lượng sản phẩm cơ khí.
- Tạo cơ sở pháp lý kỹ thuật vững chắc để giải quyết các tranh chấp về chất lượng sản phẩm liên quan đến sai lệch kích thước trong thương mại và sản xuất.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
CÁCH GHI DUNG SAI - KÍCH THƯỚC DÀI VÀ KÍCH THƯỚC GÓC
Tolerancing of linear and angular dimensions
Lời nói đầu
TCVN 5706:1993 được xây dựng trên cơ sở ISO 406:1987
TCVN 5706:1993 thay thế cho các phần 4, 5, 6 và 7 của TCVN 9:1985.
TCVN 5706:1993 do Tiểu ban kỹ thuật tiêu chuẩn TC/10 ISO về “Tài liệu thiết kế” biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trình duyệt, Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) ban hành.
Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2008 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
CÁCH GHI DUNG SAI - KÍCH THƯỚC DÀI VÀ KÍCH THƯỚC GÓC
Tolerancing of linear and angular dimensions
Tiêu chuẩn này quy định cách ghi đúng cho kích thước dài và kích thước góc trên các bản vẽ kỹ thuật. Việc ghi dung sai không phụ thuộc vào phương pháp gia công, đo đạc hoặc kiểm tra.
Các sai lệch kích thước có cùng đơn vị đo với kích thước danh nghĩa.
Hai sai lệch giới hạn của cùng một kích thước có số lượng thập phân như nhau (Hình 2); trừ trường hợp một trong hai sai lệch giới hạn bằng không thì chỉ ghi số “0” (Hình 5).
2. Cách ghi dung sai của kích thước dài
2.1. Một kích thước có dung sai gồm các thành phần như sau
a) kích thước danh nghĩa
b) ký hiệu dung sai (Hình 1).
Nếu bên cạnh kích thước danh nghĩa và ký hiệu dung sai cần ghi trị số sai lệch hoặc kích thước giới hạn, thì phải ghi các trị số đó trong ngoặc đơn (Hình 2,3).
|
|
|
|
| Hình 1 | Hình 2 | Hình 3 |
2.2. Cho phép ghi dung sai trong bảng riêng (Bảng 1)
Đối với các kích thước có độ chính xác thấp, có thể ghi chung trị số và dấu của các sai lệch giới hạn trong yêu cầu kỹ thuật trên bản vẽ.
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 8-30:2003 (ISO 128-30:2001) về bản vẽ kỹ thuật - nguyên tắc chung về biểu diễn - phần 30: quy ước cơ bản do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 8-40:2003 (ISO 128-40: 2001) về bản vẽ kỹ thuật - nguyên tắc chung về biểu diễn - phần 40: quy ước cơ bản về mặt cắt và hình cắt do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8-21:2005 (ISO 128-21:1997) về Bản vẽ kỹ thuật - Nguyên tắc chung về biểu diễn - Phần 21: Chuẩn bị các nét vẽ cho hệ thống CAD
- 1Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 2006
- 2Nghị định 127/2007/NĐ-CP Hướng dẫn Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật
- 3Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 8-30:2003 (ISO 128-30:2001) về bản vẽ kỹ thuật - nguyên tắc chung về biểu diễn - phần 30: quy ước cơ bản do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 4Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 8-40:2003 (ISO 128-40: 2001) về bản vẽ kỹ thuật - nguyên tắc chung về biểu diễn - phần 40: quy ước cơ bản về mặt cắt và hình cắt do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 5Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8-21:2005 (ISO 128-21:1997) về Bản vẽ kỹ thuật - Nguyên tắc chung về biểu diễn - Phần 21: Chuẩn bị các nét vẽ cho hệ thống CAD
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5706:1993 (ISO 406:1987) về Cách ghi dung sai - Kích thước dài và kích thước góc
- Số hiệu: TCVN5706:1993
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/1993
- Nơi ban hành: Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 04/08/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra



