Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5208-3:2008 (hoàn toàn tương đương với ISO 10972-3:2003) quy định các yêu cầu kỹ thuật cụ thể đối với các cơ cấu công tác của cần trục tháp. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo an toàn, độ tin cậy và hiệu suất hoạt động của cần trục tháp trong suốt quá trình vận hành, lắp dựng và tháo dỡ.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này thiết lập các yêu cầu riêng biệt áp dụng cho các cơ cấu công tác của cần trục tháp theo định nghĩa trong TCVN 8242-3 (ISO 4306-3). Các quy định trong tiêu chuẩn này được sử dụng kết hợp và bổ sung cho các yêu cầu chung đã được nêu tại TCVN 5208-1 (ISO 10972-1). Phạm vi áp dụng cụ thể bao gồm:

• Các cơ cấu nâng hạ tải trọng.
• Các cơ cấu quay phần cần trục.
• Các cơ cấu thay đổi tầm hoạt động (nâng hạ cần hoặc di chuyển xe con).
• Các cơ cấu di chuyển toàn bộ cần trục tháp trên ray hoặc trên mặt bằng hoạt động.
• Các cơ cấu phụ trợ khác phục vụ cho việc lắp dựng, tự nâng và tháo dỡ cần trục.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết. Đối với các tài liệu ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 5208-1:2008 (ISO 10972-1:1998) về Cần trục - Yêu cầu đối với cơ cấu công tác - Phần 1: Quy định chung.
• TCVN 8242-1 (ISO 4306-1) về Cần trục - Từ vựng - Phần 1: Quy định chung.
• TCVN 8242-3 (ISO 4306-3) về Cần trục - Từ vựng - Phần 3: Cần trục tháp.
• ISO 4301-1 về Cần trục và thiết bị nâng - Phân loại - Phần 1: Quy định chung.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa được nêu trong TCVN 8242-1 và TCVN 8242-3. Các khái niệm cốt lõi tập trung vào cấu trúc cơ cấu truyền động, hệ thống phanh an toàn, thiết bị giới hạn hành trình và các bộ phận chịu lực chính trong cơ cấu công tác của cần trục tháp.

- Điều 4: Yêu cầu chung đối với các cơ cấu công tác

Điều khoản này quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật và an toàn đối với từng loại cơ cấu cụ thể của cần trục tháp, đảm bảo khả năng kiểm soát tải trọng tối ưu:

• Cơ cấu nâng hạ tải: Phải được thiết kế để ngăn ngừa hiện tượng rơi tự do của tải trọng. Hệ thống phanh của cơ cấu nâng phải là phanh thường đóng, tự động hoạt động khi ngắt nguồn điện. Khả năng chịu tải của phanh phải đảm bảo hệ số an toàn theo quy định để giữ chắc tải trọng ở mọi vị trí treo.
• Cơ cấu quay: Phải đảm bảo khởi động và phanh êm dịu, không gây ra các lực động học quá lớn tác động lên kết cấu kim loại của tháp và cần. Hệ thống phanh của cơ cấu quay phải có khả năng giữ phần quay đứng yên dưới tác động của gió trong trạng thái không làm việc, hoặc cho phép phần quay tự do định hướng theo chiều gió khi cần thiết để giảm tải trọng gió lên kết cấu.
• Cơ cấu thay đổi tầm hoạt động (di chuyển xe con hoặc nâng hạ cần): Phải được trang bị các thiết bị giới hạn hành trình ở cả hai đầu giới hạn của tầm hoạt động. Đối với cơ cấu nâng hạ cần, phải có thiết bị ngăn ngừa cần bị lật ngược về phía sau khi hoạt động ở tầm với tối thiểu.
• Cơ cấu di chuyển cần trục: Phải đảm bảo tốc độ di chuyển đồng đều, có trang bị phanh hãm và thiết bị neo giữ cần trục để chống gió bão khi cần trục ngừng hoạt động. Các bánh xe di chuyển phải được thiết kế phù hợp với tải trọng phân bố và biên dạng ray.
• Hệ thống điều khiển và an toàn: Tất cả các cơ cấu phải được tích hợp hệ thống bảo vệ quá tải, giới hạn hành trình và các nút dừng khẩn cấp dễ dàng tiếp cận từ cabin điều khiển hoặc bộ điều khiển từ xa.

Tóm lại, các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 5208-3:2008 đặt ra nền tảng kỹ thuật bắt buộc, giúp các nhà thiết kế, chế tạo và vận hành kiểm soát chặt chẽ chất lượng và độ an toàn của các cơ cấu chuyển động trên cần trục tháp, hạn chế tối đa các rủi ro tai nạn lao động tại các công trình xây dựng.