Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5080:2002 (ISO 4874:2000)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5080:2002 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 4874:2000, quy định các nguyên tắc chung về việc lấy mẫu thuốc lá nguyên liệu. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng giúp thống nhất phương pháp lấy mẫu, đảm bảo tính đại diện của mẫu thử phục vụ cho việc đánh giá chất lượng thương mại và kỹ thuật của nguyên liệu thuốc lá tại Việt Nam.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các nguyên tắc chung áp dụng cho việc lấy mẫu thuốc lá nguyên liệu để xác định các đặc tính lý - hóa và cảm quan của chúng. Phạm vi áp dụng cụ thể bao gồm:

• Áp dụng đối với thuốc lá nguyên liệu chưa chế biến ở dạng lá, dạng bó, hoặc đã được đóng gói trong các kiện, thùng, bao tải hoặc các dạng bao bì vận chuyển khác.
• Tiêu chuẩn này không áp dụng cho việc lấy mẫu thuốc lá đã qua chế biến sâu hoặc các sản phẩm thuốc lá thành phẩm (như thuốc lá điếu).
• Quy trình lấy mẫu được thiết kế để đảm bảo mẫu thu được phản ánh chính xác nhất có thể các đặc tính trung bình của cả lô hàng.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau đây là rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi (nếu có):

• ISO 4874:2000 - Tobacco - Sampling of raw tobacco - General principles (Tiêu chuẩn gốc được chấp nhận thành TCVN 5080:2002).
• Các tiêu chuẩn liên quan đến phương pháp thử nghiệm lý - hóa đối với thuốc lá nguyên liệu để đảm bảo tính đồng bộ trong quy trình phân tích sau khi lấy mẫu.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Để áp dụng tiêu chuẩn một cách chính xác và thống nhất, các thuật ngữ chuyên ngành dưới đây được định nghĩa cụ thể:

• Lô hàng (Consignment): Lượng thuốc lá được giao nhận cùng một lúc và được bảo đảm bằng một bộ tài liệu giao nhận cụ thể. Lô hàng có thể gồm một hoặc nhiều lô nhỏ.
• Lô (Lot): Một lượng thuốc lá xác định có các đặc tính được coi là đồng nhất, được xác định để tiến hành lấy mẫu.
• Đơn vị bao gói (Package): Đơn vị chứa đựng thuốc lá nguyên liệu nhỏ nhất trong lô hàng, ví dụ như kiện, thùng carton, hòm gỗ hoặc bao tải.
• Mẫu ban đầu (Increment): Lượng thuốc lá được lấy ra từ một vị trí duy nhất trong một đơn vị bao gói được chọn.
• Mẫu chung (Bulk sample): Mẫu thu được bằng cách gộp và trộn đều tất cả các mẫu ban đầu lấy từ lô hàng.
• Mẫu thử nghiệm (Laboratory sample): Mẫu được chuẩn bị từ mẫu chung để gửi đến phòng thử nghiệm tiến hành các phân tích cần thiết.
• Phần mẫu thử (Test portion): Lượng mẫu được cân hoặc lấy ra từ mẫu thử nghiệm để thực hiện một phép thử đơn lẻ.

Điều 4: Nguyên tắc chung của việc lấy mẫu

Việc lấy mẫu thuốc lá nguyên liệu phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cơ bản sau đây để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả phân tích:

• Tính đại diện: Mẫu lấy ra phải đại diện cho toàn bộ lô hàng. Mọi đơn vị bao gói trong lô đều phải có cơ hội được lựa chọn ngang nhau để lấy mẫu.
• Tránh nhiễm bẩn và biến đổi chất lượng: Trong suốt quá trình lấy mẫu, vận chuyển và bảo quản, phải sử dụng các dụng cụ sạch, không mùi. Mẫu phải được bảo vệ khỏi các tác động của môi trường như độ ẩm cao, ánh nắng trực tiếp, nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp để tránh làm thay đổi tính chất tự nhiên của thuốc lá.
• Sự đồng thuận giữa các bên: Quy trình lấy mẫu phải được thực hiện dưới sự chứng kiến của các bên liên quan hoặc bởi một tổ chức giám định độc lập được các bên thừa nhận.
• An toàn lao động: Người thực hiện lấy mẫu phải tuân thủ các quy định về an toàn lao động và vệ sinh môi trường tại khu vực lấy mẫu.