Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4867:2018 (hoàn toàn tương đương với ISO 813:2016) do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 45 Cao su và sản phẩm cao su biên soạn, đề nghị Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ bám dính của cao su lưu hóa hoặc cao su nhiệt dẻo với nền cứng bằng phương pháp kéo bóc một góc 90 độ.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các mẫu thử gồm dải cao su được liên kết với một tấm nền cứng, trong đó góc bóc được duy trì ở mức 90 độ trong suốt quá trình thử nghiệm. Phương pháp này chủ yếu được sử dụng để kiểm tra, đánh giá chất lượng liên kết giữa cao su và các vật liệu cứng như kim loại hoặc các chất nền cứng khác trong điều kiện phòng thí nghiệm tiêu chuẩn.

Nguyên tắc thử nghiệm

• Đo lực cần thiết để bóc một dải cao su đã được liên kết ra khỏi tấm nền cứng.
• Góc bóc giữa dải cao su và nền cứng phải luôn được giữ cố định ở góc 90 độ bằng một đồ gá chuyên dụng.
• Tốc độ kéo bóc được duy trì liên tục và không đổi theo quy định của tiêu chuẩn để đảm bảo tính chính xác của phép đo.

Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

• Máy thử kéo: Phải phù hợp với các yêu cầu kỹ thuật hiện hành, có khả năng đo lực kéo bóc liên tục và ghi lại biểu đồ lực tương ứng với chiều dài bóc.
• Đồ gá thử nghiệm: Thiết bị gá lắp phải tự động điều chỉnh hoặc giữ cho tấm nền cứng di chuyển đồng bộ sao cho góc bóc giữa dải cao su và tấm nền luôn duy trì ở góc 90 độ trong suốt quá trình kéo.
• Dao cắt và dụng cụ đo: Sử dụng để chuẩn bị mẫu thử và đo kích thước mẫu với độ chính xác cao theo yêu cầu kỹ thuật.

Chuẩn bị mẫu thử

• Mẫu thử phải được chuẩn bị từ dải cao su có kích thước tiêu chuẩn, được liên kết trực tiếp với tấm nền cứng trong quá trình lưu hóa hoặc thông qua hệ chất kết dính chuyên dụng.
• Bề mặt của tấm nền cứng phải được xử lý sạch sẽ, không bám bẩn, dầu mỡ hoặc các tạp chất khác trước khi tiến hành liên kết với cao su.
• Số lượng mẫu thử tối thiểu phải tuân thủ theo quy định để đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả thử nghiệm.

Quy trình tiến hành thử nghiệm

• Tiến hành điều hòa mẫu thử trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm tiêu chuẩn trước khi đo.
• Gá lắp tấm nền cứng của mẫu thử vào đồ gá chuyên dụng trên máy kéo bóc.
• Kẹp đầu tự do của dải cao su vào ngàm kẹp của máy thử kéo.
• Khởi động máy kéo với tốc độ quy định và ghi lại lực kéo bóc trong suốt chiều dài bóc hiệu dụng của mẫu.

Biểu thị kết quả và báo cáo thử nghiệm

• Độ bám dính (lực kéo bóc) được tính bằng lực kéo trung bình chia cho chiều rộng của dải cao su mẫu thử, biểu thị bằng kilôniutơn trên mét (kN/m).
• Xác định kiểu phá hủy liên kết sau khi thử nghiệm, bao gồm: phá hủy trong lòng cao su (R), phá hủy tại bề mặt tiếp xúc giữa cao su và chất kết dính (RC), phá hủy giữa chất kết dính và nền cứng (CP), hoặc phá hủy hỗn hợp.
• Báo cáo thử nghiệm phải ghi rõ thông tin chi tiết về mẫu thử, điều kiện môi trường thử nghiệm, tốc độ kéo, giá trị lực bám dính trung bình và kiểu phá hủy liên kết quan sát được.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4867:2018 có hiệu lực kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, thay thế cho các tiêu chuẩn hoặc quy định kỹ thuật trước đây có cùng nội dung điều chỉnh về phương pháp kéo bóc 90 độ đối với cao su lưu hóa hoặc nhiệt dẻo trên nền cứng.