Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3107:2022 về Hỗn hợp bê tông - Phương pháp xác định độ cứng Vebe quy định phương pháp thử nghiệm nhằm đánh giá tính công tác của hỗn hợp bê tông có tính chất khô và cứng thông qua chỉ số thời gian Vebe.

TCVN 3107:2022 áp dụng đối với các hỗn hợp bê tông nặng có tính công tác khô, khó tạo khuôn bằng phương pháp đầm thông thường (độ sụt của hỗn hợp bê tông bằng 0 hoặc dưới 10 mm). Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các hỗn hợp bê tông có kích thước hạt lớn nhất của cốt liệu vượt quá 40 mm.

Phương pháp dựa trên việc đo thời gian cần thiết (tính bằng giây) để một khối hỗn hợp bê tông hình nón cụt, dưới tác dụng của lực đầm rung tiêu chuẩn và tải trọng của đĩa chất dẻo trong suốt, biến dạng hoàn toàn thành một khối hình trụ có bề mặt tiếp xúc phẳng với đĩa.

• Thiết bị Vebe: Bao gồm bàn rung có tần số và biên độ dao động được kiểm chuẩn, thùng chứa hình trụ bằng kim loại cứng, côn sụt tiêu chuẩn, đĩa chất dẻo trong suốt gắn trên trục trượt đứng có vạch chia độ để theo dõi độ sụt.
• Thanh đầm: Làm bằng thép tròn, bề mặt nhẵn, đường kính và chiều dài quy chuẩn để đầm chặt hỗn hợp bê tông trong côn sụt.
• Đồng hồ bấm giây: Thiết bị đo thời gian có độ chính xác đến 0,5 giây để ghi nhận chính xác thời gian biến dạng của hỗn hợp bê tông dưới tác động rung.
• Dụng cụ phụ trợ: Bao gồm bay trộn, xẻng xúc, thước lá kim loại và các thiết bị làm sạch.

• Chuẩn bị mẫu thử: Hỗn hợp bê tông phải được lấy mẫu và trộn đều theo đúng quy định kỹ thuật hiện hành để đảm bảo tính đại diện của mẫu.
• Tạo khuôn mẫu thử: Đặt côn sụt vào trong thùng chứa của thiết bị Vebe và kẹp chặt côn vào đáy thùng. Đổ hỗn hợp bê tông vào côn thành 3 lớp có chiều cao xấp xỉ bằng nhau. Mỗi lớp được đầm đều 25 lần bằng thanh đầm tiêu chuẩn. Sau khi đầm xong lớp thứ ba, gạt phẳng bề mặt bê tông bằng mép côn sụt.
• Thực hiện phép thử: Nhấc côn sụt ra khỏi hỗn hợp bê tông một cách nhẹ nhàng theo chiều thẳng đứng. Xoay đĩa chất dẻo trong suốt đè lên đỉnh khối bê tông và khóa nhẹ trục trượt để đĩa tiếp xúc với đỉnh khối bê tông. Ghi lại trị số độ sụt ban đầu nếu cần thiết.
• Đo thời gian Vebe: Bật bàn rung đồng thời bấm đồng hồ đo thời gian. Quan sát quá trình biến dạng của khối bê tông qua đĩa trong suốt. Khi toàn bộ bề mặt dưới của đĩa chất dẻo được phủ kín bởi vữa bê tông, lập tức tắt bàn rung và dừng đồng hồ bấm giây.

Độ cứng Vebe của hỗn hợp bê tông được biểu thị bằng số giây đo được trên đồng hồ bấm giây, làm tròn đến số nguyên gần nhất. Kết quả thử nghiệm cuối cùng là giá trị trung bình cộng của ít nhất hai lần thử từ cùng một mẫu hỗn hợp bê tông, với sai lệch giữa các lần thử không vượt quá giới hạn cho phép được quy định trong tiêu chuẩn.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3107:2022 thay thế cho các tiêu chuẩn cũ liên quan đến phương pháp xác định độ cứng Vebe của hỗn hợp bê tông và có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành. Tiêu chuẩn này là căn cứ kỹ thuật quan trọng trong việc thiết kế cấp phối, thi công và nghiệm thu chất lượng bê tông tại các công trình xây dựng.