Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2097:2015 (hoàn toàn tương đương với ISO 2409:2013) là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định phương pháp thử cắt ô để đánh giá độ bền bám dính của màng sơn và vecni trên bề mặt vật liệu nền. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

TCVN 2097:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC35 Sơn và vecni biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định quy trình thực nghiệm nhằm xác định khả năng kháng lại sự bong tróc của lớp phủ khi bị cắt theo mô hình lưới mắt cáo (cắt ô) xuyên qua đến tận bề mặt nền.

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử để đánh giá tính chất bảo vệ và độ bám dính của các lớp phủ sơn, vecni hoặc các sản phẩm liên quan.
• Phương pháp thử cắt ô được thực hiện bằng cách cắt một góc vuông vào màng sơn để tạo thành các ô vuông, giúp đánh giá định tính khả năng bám dính của màng sơn trên nền cứng (như kim loại) hoặc nền mềm (như gỗ, chất dẻo).
• Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các màng sơn có tổng độ dày lớn hơn 250 micromet hoặc đối với các lớp phủ có bề mặt quá thô ráp.
• Phương pháp này có thể được sử dụng như một phép thử đạt/không đạt, hoặc được phân cấp theo thang điểm từ 0 đến 5 dựa trên mức độ bong tróc của màng sơn sau khi thử nghiệm.

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu kỹ thuật cốt lõi sau đây. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 5669 (ISO 1513) về Sơn và vecni - Kiểm tra và chuẩn bị mẫu thử.
• TCVN 9760 (ISO 15528) về Sơn, vecni và nguyên liệu cho sơn và vecni - Lấy mẫu.
• ISO 2808 về Sơn và vecni - Xác định độ dày màng.
• ISO 3270 về Sơn, vecni và nguyên liệu của chúng - Nhiệt độ và độ ẩm để điều hòa và thử nghiệm.
• ISO 4618 về Sơn và vecni - Thuật ngữ và định nghĩa.

Tiêu chuẩn áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa được quy định cụ thể trong tiêu chuẩn ISO 4618, tập trung vào các khái niệm liên quan đến độ bám dính, sự bong tróc, và các khuyết tật bề mặt phát sinh trong quá trình thực hiện phép thử cắt ô.

Để tiến hành phép thử cắt ô đạt tiêu chuẩn, yêu cầu bắt buộc phải sử dụng các dụng cụ chuyên dụng sau:

• Dụng cụ cắt: Có thể sử dụng dao cắt một lưỡi hoặc dao cắt nhiều lưỡi (thường là 6 lưỡi) với khoảng cách giữa các lưỡi cắt là 1 mm, 2 mm hoặc 3 mm tùy thuộc vào độ dày của màng sơn và loại vật liệu nền.
• Băng dính nhạy áp lực: Sử dụng loại băng dính chuyên dụng có lực dính danh nghĩa nằm trong khoảng quy định để bóc các phần sơn bị bong tróc sau khi cắt.
• Chổi quét: Chổi quét mềm dùng để làm sạch bề mặt sau khi cắt và trước khi dán băng dính.
• Kính lúp: Kính lúp cầm tay có độ phóng đại từ 2x đến 3x để quan sát chi tiết các vết cắt và đánh giá mức độ hư hại của màng sơn.