Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14259:2024 về Gỗ biến tính - Gỗ biến tính dùng cho đồ gỗ được ban hành nhằm thiết lập các yêu cầu kỹ thuật, chỉ tiêu chất lượng và phương pháp thử nghiệm đối với sản phẩm gỗ đã qua xử lý biến tính được sử dụng trong sản xuất đồ nội thất và ngoại thất.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với gỗ biến tính bằng phương pháp nhiệt hoặc phương pháp hóa học dùng để sản xuất đồ gỗ. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, nhập khẩu, phân phối và sử dụng gỗ biến tính làm nguyên liệu sản xuất đồ gỗ tại thị trường Việt Nam.

Các thuật ngữ và định nghĩa quan trọng

• Gỗ biến tính (Modified wood): Là gỗ được xử lý bằng các tác nhân vật lý (nhiệt độ) hoặc hóa học để làm thay đổi cấu trúc tế bào hoặc thành phần hóa học của gỗ, nhằm cải thiện vĩnh viễn một hoặc nhiều đặc tính tự nhiên của gỗ như độ bền sinh học, độ ổn định kích thước và độ cứng.
• Gỗ biến tính nhiệt (Thermally modified wood): Gỗ được xử lý ở nhiệt độ cao (thường từ 160 độ C đến 260 độ C) trong điều kiện kiểm soát nồng độ oxy nhằm thay đổi cấu trúc hóa học của thành phần vách tế bào gỗ.
• Gỗ biến tính hóa học (Chemically modified wood): Gỗ được xử lý bằng các hóa chất thích hợp để tạo ra các liên kết hóa học mới với các thành phần cấu tạo của gỗ, giúp cải thiện các đặc tính cơ lý.

Yêu cầu kỹ thuật đối với gỗ biến tính dùng cho đồ gỗ

• Yêu cầu về ngoại quan: Gỗ biến tính phải có màu sắc đồng đều theo đặc trưng của từng công nghệ xử lý, không bị nứt nẻ bề mặt nghiêm trọng, không bị khuyết tật quá giới hạn cho phép làm ảnh hưởng đến thẩm mỹ và khả năng gia công chi tiết đồ gỗ.
• Độ ẩm của gỗ: Độ ẩm của gỗ biến tính phải được kiểm soát nghiêm ngặt và đạt mức cân bằng phù hợp với điều kiện khí hậu nơi sử dụng sản phẩm đồ gỗ cuối cùng, thông thường thấp hơn đáng kể so với gỗ tự nhiên chưa xử lý.
• Độ ổn định kích thước: Khả năng hạn chế sự trương nở và co ngót của gỗ biến tính khi thay đổi độ ẩm môi trường phải đạt hiệu quả cải thiện rõ rệt (hiệu suất ổn định kích thước - ASE) so với gỗ đối chứng chưa biến tính.
• Độ bền sinh học: Gỗ biến tính dùng cho đồ gỗ ngoài trời phải đạt cấp độ bền tự nhiên cao chống lại sự tấn công của nấm mục, mối mọt và các sinh vật hại gỗ khác theo quy định cụ thể trong tiêu chuẩn.
• Giới hạn phát thải chất nguy hại: Đối với gỗ biến tính có sử dụng hóa chất, hàm lượng phát thải các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) và các chất độc hại khác phải nằm trong ngưỡng an toàn cho sức khỏe người sử dụng và thân thiện với môi trường.

Phương pháp thử và xác định chỉ tiêu chất lượng

• Phương pháp xác định độ ẩm và khối lượng riêng của gỗ biến tính theo các tiêu chuẩn thử nghiệm hiện hành.
• Phương pháp thử nghiệm hiệu suất ổn định kích thước thông qua việc đo đạc sự thay đổi kích thước của mẫu thử khi ngâm nước hoặc đặt trong môi trường có độ ẩm không khí thay đổi.
• Phương pháp đánh giá các tính chất cơ lý như độ bền uốn tĩnh, môđun đàn hồi và độ cứng bề mặt của gỗ sau quá trình biến tính.
• Phương pháp thử nghiệm độ bền sinh học bằng cách cho mẫu gỗ tiếp xúc trực tiếp với các chủng nấm mục tiêu chuẩn trong điều kiện phòng thí nghiệm được kiểm soát.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14259:2024 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày công bố. Việc áp dụng tiêu chuẩn này giúp các doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm đồ gỗ biến tính trong nước và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu sang các thị trường quốc tế có yêu cầu kỹ thuật khắt khe.