Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13691-4:2023 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 11001-4:1994) quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với bộ liên kết ba điểm lắp phía sau trên máy kéo bánh lốp nông nghiệp và dụng cụ, cụ thể là Phần 4: Bộ liên kết thanh (khớp nối nhanh kiểu thanh). Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa thiết kế cơ khí nông nghiệp, đảm bảo tính đồng bộ, an toàn và khả năng lắp lẫn giữa các dòng máy kéo và thiết bị phụ trợ đi kèm.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

TCVN 13691-4:2023 xác định phạm vi áp dụng cụ thể đối với các bộ liên kết thanh được sử dụng để nối các dụng cụ nông nghiệp vào hệ thống liên kết ba điểm phía sau của máy kéo bánh lốp nông nghiệp. Tiêu chuẩn này hướng tới:

• Áp dụng cho các loại máy kéo bánh lốp nông nghiệp có trang bị hệ thống liên kết ba điểm tiêu chuẩn.
• Áp dụng cho các nhà sản xuất máy kéo, chế tạo công cụ nông nghiệp và các cơ quan kiểm định chất lượng phương tiện, thiết bị sản xuất nông nghiệp.
• Đảm bảo việc kết nối giữa máy kéo và dụng cụ được thực hiện nhanh chóng, an toàn và giảm thiểu tối đa thao tác thủ công nguy hiểm cho người vận hành tại khu vực liên kết.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người sử dụng cần tham chiếu đến các tài liệu viện dẫn quan trọng sau:

• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan đến hệ thống liên kết ba điểm phía sau trên máy kéo nông nghiệp (như các phần khác của bộ tiêu chuẩn TCVN 13691 hoặc ISO 730).
• Các quy định kỹ thuật về kích thước chốt liên kết, khoảng cách giữa các điểm liên kết dưới và điểm liên kết trên của máy kéo nông nghiệp.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành cốt lõi nhằm thống nhất cách hiểu trong thiết kế, chế tạo và vận hành:

• Bộ liên kết thanh (Bar coupler): Là cơ cấu khung hoặc thanh liên kết trung gian được gắn vào cơ cấu liên kết ba điểm của máy kéo để thực hiện việc nối nhanh với dụng cụ nông nghiệp.
• Khớp nối nhanh (Quick coupler): Thiết bị cho phép khóa hoặc mở khóa liên kết giữa máy kéo và dụng cụ mà không yêu cầu người vận hành phải rời khỏi vị trí lái hoặc thực hiện các thao tác lắp ráp phức tạp bằng tay tại vùng nguy hiểm giữa máy kéo và dụng cụ.
• Điểm liên kết (Hitch points): Các điểm kết nối vật lý trên máy kéo và dụng cụ nông nghiệp, bao gồm điểm liên kết trên và hai điểm liên kết dưới.

Yêu cầu kỹ thuật và kích thước cơ bản (Điều 4)

Đây là nội dung kỹ thuật trọng tâm của phần đầu tiêu chuẩn, quy định chi tiết về cấu trúc hình học và khả năng tương thích vận hành:

• Kích thước lắp lẫn: Quy định nghiêm ngặt về khoảng cách giữa các điểm khóa, chiều rộng của thanh liên kết và đường kính của các chốt định vị nhằm đảm bảo bộ liên kết thanh có thể hoạt động hoàn hảo với nhiều loại dụng cụ khác nhau từ các nhà sản xuất khác nhau trên thị trường.
• Không gian vận hành an toàn: Xác định khoảng không gian trống tối thiểu xung quanh bộ liên kết để tránh va chạm với các bộ phận truyền động lực (như trục các đăng PTO) hoặc các chi tiết cơ khí khác của máy kéo trong quá trình nâng, hạ hoặc quay vòng.
• Cơ chế khóa an toàn: Yêu cầu bộ liên kết thanh phải được trang bị hệ thống khóa cơ khí tự động hoặc bán tự động chắc chắn, ngăn ngừa hiện tượng tự nhả khớp ngoài ý muốn trong quá trình vận hành trên đồng ruộng hoặc di chuyển trên đường giao thông.

Hiệu lực thi hành

TCVN 13691-4:2023 có hiệu lực kể từ ngày ban hành theo quyết định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về khoa học và công nghệ, đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật tối cao cho hoạt động sản xuất, nhập khẩu và đánh giá hợp chuẩn hợp quy thiết bị liên kết máy kéo tại Việt Nam.