Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13574-3:2022 về Thu nhận dữ liệu ảnh hàng không kỹ thuật số - Phần 3: Chất lượng ảnh kỹ thuật số là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quy định các tiêu chuẩn, yêu cầu kỹ thuật và phương pháp đánh giá chất lượng đối với dữ liệu ảnh thu nhận từ các hệ thống bay chụp hàng không kỹ thuật số.
Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh
Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức và cá nhân có liên quan đến hoạt động bay chụp, thu nhận, xử lý, kiểm tra, nghiệm thu và sử dụng dữ liệu ảnh hàng không kỹ thuật số tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này là cơ sở kỹ thuật để đánh giá chất lượng sản phẩm ảnh phục vụ cho công tác thành lập bản đồ địa hình, xây dựng cơ sở dữ liệu địa lý và các ứng dụng chuyên ngành khác.
Các nội dung cốt lõi về chất lượng ảnh kỹ thuật số
- Chất lượng hình học của ảnh: Quy định các yêu cầu về độ chính xác vị trí của các điểm ảnh trên mặt đất. Kiểm soát chặt chẽ các sai số hình học do hệ thống thấu kính, cảm biến và quá trình bay chụp gây ra. Đảm bảo độ phủ dọc và độ phủ ngang giữa các tấm ảnh đáp ứng yêu cầu xây dựng mô hình số độ cao và nắn ảnh chuyên nghiệp.
- Chất lượng bức xạ và màu sắc: Xác định các tiêu chí về dải động (dynamic range), độ tương phản, độ sáng và độ trung thực màu sắc của ảnh. Ảnh chụp phải thể hiện rõ nét các chi tiết trong cả vùng bóng râm và vùng sáng mạnh, không bị hiện tượng bão hòa kênh màu hoặc mất chi tiết ảnh.
- Độ phân giải không gian (GSD): Quy định kích thước pixel mặt đất thực tế của ảnh chụp, bảo đảm độ chi tiết của các đối tượng địa lý trên bề mặt đất được thể hiện rõ ràng và đồng nhất theo đúng thiết kế kỹ thuật của dự án.
- Kiểm soát nhiễu và các hiện tượng giả (Artifacts): Giới hạn tỷ lệ nhiễu ảnh (noise), hiện tượng mờ nhòe do chuyển động (motion blur), hiện tượng răng cưa hoặc các lỗi xuất hiện do quá trình nén và truyền dữ liệu ảnh kỹ thuật số.
Phương pháp kiểm tra và đánh giá chất lượng ảnh
- Kiểm tra trực quan: Thực hiện đánh giá bằng mắt đối với toàn bộ dữ liệu ảnh để phát hiện các lỗi rõ ràng như mây che phủ, bóng mây, khói bụi, hiện tượng phản xạ mặt nước (solar glare) hoặc các vệt xước, mất dữ liệu trên ảnh.
- Kiểm tra định lượng bằng công cụ chuyên dụng: Sử dụng các phần mềm chuyên ngành để phân tích biểu đồ tần suất (histogram), đo đạc độ sắc nét tại các cạnh đối tượng, kiểm tra sai số hình học dựa trên các điểm khống chế mặt đất (GCP) và đánh giá độ chính xác định vị trực tiếp từ hệ thống định vị vệ tinh và dẫn đường quán tính (GNSS/INS).
- Quy trình nghiệm thu sản phẩm: Xác định tỷ lệ mẫu kiểm tra, tiêu chí chấp nhận hoặc loại bỏ đối với từng lô dữ liệu ảnh hàng không dựa trên các ngưỡng sai số cho phép được quy định chi tiết trong tiêu chuẩn.
Hiệu lực thi hành
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13574-3:2022 có hiệu lực kể từ ngày công bố, đóng vai trò là công cụ kỹ thuật đồng bộ giúp chuẩn hóa chất lượng dữ liệu ảnh hàng không kỹ thuật số, nâng cao độ chính xác và độ tin cậy của các sản phẩm bản đồ và thông tin địa lý tại Việt Nam.
Để sử dụng toàn bộ tiện ích nâng cao của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
THU NHẬN DỮ LIỆU ẢNH HÀNG KHÔNG KỸ THUẬT SỐ - PHẦN 3: CHẤT LƯỢNG ẢNH KỸ THUẬT SỐ
Digital aerial photography - Part 3: Quality evaluation of photos
Lời giới thiệu
Thu nhận dữ liệu ảnh hàng không kỹ thuật số là nhiệm vụ quan trọng đặc biệt đối với một dự án đo đạc bản đồ bằng công nghệ đo ảnh. Việc tiêu chuẩn hóa quá trình thực hiện nhiệm vụ bay chụp, thu nhận, xử lý dữ liệu ảnh hàng không dạng số là rất cần thiết. Quá trình thu nhận dữ liệu phù hợp với tiêu chuẩn là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá chất lượng sản phẩm.
TCVN 13574-3:2022 quy định về chất lượng ảnh kỹ thuật số bao gồm các chỉ tiêu chất lượng, phương pháp đánh giá và quy định đối với sản phẩm hoàn thành.
TCVN 13574-3:2022 được xây dựng trên cơ sở kế thừa các văn bản quy định kỹ thuật về kiểm tra chất lượng ảnh hàng không đã được ban hành, tài liệu của nhà cung cấp hệ thống thiết bị chụp ảnh và kết quả nghiên cứu, ứng dụng công nghệ ảnh kỹ thuật số tại Việt Nam.
Lời nói đầu
TCVN 13574-3:2022 do Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam biên soạn, Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Bộ tiêu chuẩn TCVN 13574 Thu nhận dữ liệu ảnh hàng không kỹ thuật số gồm các tiêu chuẩn sau:
- TCVN 13574-1:2022, Phần 1: Quy định chung;
- TCVN 13574-2:2022, Phần 2: Thiết kế kỹ thuật và bay chụp ảnh;
- TCVN 13574-3:2022, Phần 3: Chất lượng ảnh kỹ thuật số.
THU NHẬN DỮ LIỆU ẢNH HÀNG KHÔNG KỸ THUẬT SỐ - PHẦN 3: CHẤT LƯỢNG ẢNH KỸ THUẬT SỐ
Digital aerial photography - Part 3: Quality evaluation of photos
Tiêu chuẩn này quy định về chất lượng ảnh thu nhận được từ máy chụp ảnh kỹ thuật số dạng chụp khung.
Tiêu chuẩn này cũng được áp dụng đối với dữ liệu ảnh kỹ thuật số có tính năng kỹ thuật tương đương.
Các tài liệu viện dẫn dưới đây là cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 13574-1:2022, Thu nhận dữ liệu ảnh hàng không kỹ thuật số - Phần 1: Quy định chung;
TCVN 13574-2:2022, Thu nhận dữ liệu ảnh hàng không kỹ thuật số - Phần 2: Thiết kế kỹ thuật và bay chụp ảnh
TCVN 12687:2019, Cơ sở dữ liệu địa lý - Xây dựng siêu dữ liệu
3.1 Yêu cầu về chất lượng dữ liệu ảnh
3.1.1 Yêu cầu chung về chất lượng dữ liệu ảnh kỹ thuật số được quy định tại TCVN 13574-1:2022
3.1.2 Chất lượng dữ liệu ảnh được giám sát ngay trong quá trình bay chụp, thu nhận và xử lý dữ liệu ảnh trên cơ sở áp dụng các quy định tại TCVN 13574-2:2022, Phần 2: Thiết kế kỹ thuật và bay chụp ảnh
3.1.3 Chất lượng dữ liệu ảnh kỹ thuật số là kết quả của quá trình bay chụp và xử lý ảnh được đánh giá theo các quy định tại tiêu chuẩn này.
3.2 Tiêu chí đánh giá chất lượng dữ liệu ảnh
3.2.1 Tiêu chí đánh giá chất lượng dữ liệu ảnh hàng không phục vụ hoạt động đo đạc bản đồ được xác lập dựa trên các yêu cầu, mục đích sử dụng và các quy định kỹ thuật trong văn bản thiết kế bay chụp cũng như các văn bản tham chiếu, bổ sung (nếu có).
3.2.2 Với những đặc tính kỹ thuật, dữ liệu ảnh thu nhận được bằng máy ảnh công nghệ chụp khung, sử dụng hệ thống định vị GNSS/IMU việc đánh giá chất lượng dữ liệu ảnh dựa trên các nhóm tiêu chí sau đây:
3.2.2.1 Nhóm các tiêu chí đánh giá kết quả bay chụp so với t
Để xem đầy đủ nội dung và sử dụng toàn bộ tiện ích của Hệ Thống Pháp Luật vui lòng lựa chọn và đăng ký gói cước.
Nếu bạn đã là thành viên, hãy bấm:
- 1Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12891-2:2020 (ISO/IEC 13818-2:2013) về Công nghệ thông tin - Mã hóa ảnh chuyển động và thông tin âm thanh kết hợp - Phẩn 2: Video
- 2Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12892-3:2020 (ISO/IEC 11172-3:1993/Cor.1:1996) về Công nghệ thông tin - Mã hóa ảnh hình ảnh động và âm thanh kết hợp cho phương tiện lưu trữ số lên tới 1,5 MBIT/s - Phần 3: Âm thanh
- 3Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13353:2021 về Mẫu khóa ảnh vệ tinh phục vụ xây dựng bản đồ hiện trạng rừng - Yêu cầu kỹ thuật
- 1Quyết định 17/2005/QĐ-BTNMT về Quy định kỹ thuật thành lập bản đồ địa hình tỷ lệ 1:2000 và 1:5000 bằng công nghệ ảnh số do Bộ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi Trường ban hành
- 2Quyết định 15/2005/QĐ-BTNMT về Quy định kỹ thuật thành lập bản đồ địa hình tỷ lệ 1:10000, 1:25000 và 1:50000 bằng công nghệ ảnh do Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành
- 3Thông tư 06/2020/TT-BTNMT về ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chuẩn thông tin địa lý cơ sở do Bộ Tài Nguyên và Môi trường ban hành
- 4Tiêu chuẩn ngành 96 TCN 43:1990 về đo vẽ bản đồ địa hình tỷ lệ 1:500 - 1:1000 - 1:2000 - 1:5000 (phần ngoài trời) do Cục Đo đạc và Bản đồ Nhà nước ban hành
- 5Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 42:2020/BTNMT về Chuẩn thông tin địa lý cơ sở
- 6Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12891-2:2020 (ISO/IEC 13818-2:2013) về Công nghệ thông tin - Mã hóa ảnh chuyển động và thông tin âm thanh kết hợp - Phẩn 2: Video
- 7Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12892-3:2020 (ISO/IEC 11172-3:1993/Cor.1:1996) về Công nghệ thông tin - Mã hóa ảnh hình ảnh động và âm thanh kết hợp cho phương tiện lưu trữ số lên tới 1,5 MBIT/s - Phần 3: Âm thanh
- 8Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13353:2021 về Mẫu khóa ảnh vệ tinh phục vụ xây dựng bản đồ hiện trạng rừng - Yêu cầu kỹ thuật
- 9Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13574-1:2022 về Thu nhận dữ liệu ảnh hàng không kỹ thuật số - Phần 1: Quy định chung
- 10Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13574-2:2022 về Thu nhận dữ liệu ảnh hàng không kỹ thuật số - Phần 2: Thiết kế kỹ thuật và bay chụp ảnh
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13574-3:2022 về Thu nhận dữ liệu ảnh hàng không kỹ thuật số - Phần 3: Chất lượng ảnh kỹ thuật số
- Số hiệu: TCVN13574-3:2022
- Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam
- Ngày ban hành: 01/01/2022
- Nơi ban hành: ***
- Người ký: ***
- Ngày công báo: Đang cập nhật
- Số công báo: Đang cập nhật
- Ngày hiệu lực: 09/08/2026
- Tình trạng hiệu lực: Kiểm tra
