Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13511:2022 được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn châu Âu BS EN 12230:2003. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định các tính chất kéo, bao gồm độ bền kéo và độ giãn dài khi đứt, của các lớp bề mặt sân thể thao được làm bằng vật liệu tổng hợp.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại bề mặt sân thể thao sử dụng vật liệu tổng hợp (như nhựa tổng hợp, cao su, polyurethane, acrylic) được lắp đặt trong nhà hoặc ngoài trời. Đối tượng áp dụng bao gồm các phòng thử nghiệm chất lượng công trình thể thao, các nhà sản xuất vật liệu, đơn vị thiết kế, thi công và các cơ quan giám sát chất lượng công trình thể thao tại Việt Nam.

Nguyên tắc của phương pháp thử

• Phương pháp dựa trên việc tác dụng một lực kéo dọc trục lên mẫu thử có hình dạng và kích thước xác định với tốc độ kéo không đổi cho đến khi mẫu thử bị đứt hoàn toàn.
• Trong quá trình kéo, thiết bị sẽ tự động ghi lại lực kéo lớn nhất đạt được và sự thay đổi chiều dài của mẫu thử tại thời điểm đứt để làm cơ sở tính toán các chỉ số cơ lý.

Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

• Máy thử kéo: Phải được trang bị bộ phận đo lực và đo độ giãn dài phù hợp, hoạt động với tốc độ kéo không đổi theo quy định của tiêu chuẩn. Ngàm kẹp của máy phải đảm bảo giữ chặt mẫu thử mà không làm hỏng hoặc gây trượt mẫu trong quá trình thử nghiệm.
• Dụng cụ đo kích thước: Thước cặp hoặc panme có độ chính xác cao để đo chiều dày và chiều rộng của phần hẹp trên mẫu thử trước khi tiến hành kéo.
• Khuôn cắt mẫu: Dùng để cắt mẫu thử từ tấm vật liệu tổng hợp thành hình dạng quy định (thường là hình quả tạ).

Chuẩn bị mẫu thử và điều hòa mẫu

• Mẫu thử được lấy trực tiếp từ bề mặt sân thể thao đã hoàn thiện hoặc từ các tấm mẫu được chế tạo riêng trong cùng điều kiện thi công thực tế.
• Hình dạng mẫu thử chủ yếu là hình quả tạ để đảm bảo vị trí đứt xảy ra ở phần hẹp nhất của mẫu, giúp kết quả đo đạt độ chính xác cao nhất.
• Trước khi tiến hành thử nghiệm, các mẫu thử phải được điều hòa trong môi trường nhiệt độ và độ ẩm tiêu chuẩn theo quy định để loại bỏ các yếu tố ảnh hưởng từ môi trường ngoài.

Quy trình tiến hành thử nghiệm

• Đo kích thước mặt cắt ngang của mẫu thử tại phần hẹp nhất để tính toán diện tích mặt cắt ngang ban đầu.
• Kẹp chặt hai đầu mẫu thử vào ngàm kẹp của máy thử kéo, đảm bảo trục dọc của mẫu thử trùng với đường tác dụng lực của máy.
• Vận hành máy thử kéo với tốc độ quy định và duy trì liên tục cho đến khi mẫu thử bị đứt.
• Ghi lại giá trị lực kéo cực đại (tính bằng Newton) và khoảng cách giữa hai vạch dấu trên mẫu thử tại thời điểm đứt.

Tính toán và biểu thị kết quả

• Độ bền kéo (Tensile Strength): Được tính bằng tỷ số giữa lực kéo cực đại tại thời điểm đứt và diện tích mặt cắt ngang ban đầu của mẫu thử, đơn vị tính là Megapascal (MPa) hoặc Newton trên milimét vuông (N/mm²).
• Độ giãn dài khi đứt (Elongation at Break): Được tính bằng tỷ lệ phần trăm giữa sự gia tăng chiều dài của khoảng cách giữa hai vạch dấu tại thời điểm đứt so với khoảng cách ban đầu.
• Kết quả thử nghiệm được lấy là giá trị trung bình cộng của các mẫu thử đạt yêu cầu trong cùng một loạt thử.

Thông tin về hiệu lực và ban hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13511:2022 do Viện Khoa học Thể dục Thể thao biên soạn, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành. Tiêu chuẩn này chính thức có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành theo các quyết định hiện hành của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.