Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12568:2018 về Thuốc bảo vệ thực vật - Xác định hàm lượng hoạt chất clothianidin được ban hành năm 2018 bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, quy định phương pháp phân tích chuẩn hóa nhằm xác định chính xác hàm lượng hoạt chất clothianidin trong các sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật kỹ thuật và thành phẩm.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng hoạt chất clothianidin trong thuốc bảo vệ thực vật dạng kỹ thuật và các dạng thuốc thành phẩm như hạt phân tán trong nước (WG), bột thấm nước (WP), huyền phù đậm đặc (SC) và các dạng thành phẩm khác.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về chất lượng thuốc bảo vệ thực vật, các phòng thử nghiệm, doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật tại Việt Nam.

Nguyên lý của phương pháp thử nghiệm

Phương pháp xác định hàm lượng hoạt chất clothianidin dựa trên nguyên lý sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) với các đặc điểm kỹ thuật cốt lõi sau:

• Sử dụng hệ thống sắc ký lỏng pha đảo kết hợp với detector tử ngoại (UV) hoặc detector dãy diot quang (DAD) ở bước sóng hấp thụ thích hợp.
• Định lượng hoạt chất bằng phương pháp ngoại chuẩn, thực hiện so sánh diện tích hoặc chiều cao pic của hoạt chất clothianidin trong dung dịch mẫu thử với pic của chất chuẩn trong dung dịch chuẩn được phân tích dưới cùng điều kiện sắc ký.

Yêu cầu về hóa chất, thuốc thử và thiết bị dụng cụ

Để đảm bảo tính chính xác của phép đo, tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu nghiêm ngặt về trang thiết bị và hóa chất sử dụng:

• Chất chuẩn clothianidin phải có độ tinh khiết đã biết trước và được bảo quản theo đúng điều kiện tiêu chuẩn.
• Dung môi và hóa chất bao gồm axetonitril loại dùng cho sắc ký lỏng (HPLC grade), nước cất hai lần hoặc nước có độ tinh khiết tương đương.
• Thiết bị sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) phải được trang bị detector UV/DAD ổn định, cột sắc ký pha đảo (thường là cột C18 hoặc tương đương) có khả năng tách tốt hoạt chất clothianidin khỏi các tạp chất đi kèm.
• Các thiết bị phụ trợ bắt buộc gồm cân phân tích có độ chính xác đến 0,1 mg, máy lắc siêu âm để hỗ trợ quá trình hòa tan mẫu, bộ lọc mẫu chuyên dụng có kích thước lỗ lọc không quá 0,45 micromet và các dụng cụ thủy tinh chuẩn phòng thí nghiệm.

Quy trình chuẩn bị dung dịch và tiến hành phân tích

Quy trình thực hiện phép thử được tiến hành qua các bước tuần tự và chặt chẽ:

• Chuẩn bị dung dịch chuẩn: Cân chính xác một lượng chất chuẩn clothianidin vào bình định mức, hòa tan bằng dung môi pha động hoặc dung môi thích hợp, sau đó sử dụng máy lắc siêu âm để hòa tan hoàn toàn và định mức đến vạch để thu được dung dịch chuẩn làm việc.
• Chuẩn bị dung dịch mẫu thử: Cân một lượng mẫu thử (thuốc kỹ thuật hoặc thuốc thành phẩm) chứa lượng hoạt chất clothianidin tương đương với lượng chất chuẩn. Hòa tan mẫu bằng dung môi, lắc siêu âm để giải phóng hoàn toàn hoạt chất, định mức và tiến hành lọc qua màng lọc để loại bỏ tạp chất rắn trước khi bơm vào máy sắc ký.
• Vận hành thiết bị và bơm mẫu: Thiết lập các thông số vận hành tối ưu cho hệ thống HPLC bao gồm thành phần pha động, tốc độ dòng, nhiệt độ cột, bước sóng phát hiện và thể tích bơm mẫu. Tiến hành bơm lặp lại dung dịch chuẩn và dung dịch mẫu thử để ghi nhận sắc ký đồ và xác định thời gian lưu của hoạt chất.

Tính toán kết quả và sai số cho phép

Kết quả phân tích được xử lý dựa trên các công thức toán học quy chuẩn:

• Hàm lượng hoạt chất clothianidin (tính bằng phần trăm khối lượng) được tính toán dựa trên tỷ lệ diện tích pic của mẫu thử so với mẫu chuẩn, nhân với độ tinh khiết của chất chuẩn và hiệu chỉnh theo khối lượng mẫu cân thực tế.
• Độ lệch chuẩn tương đối giữa các lần xác định song song phải nằm trong giới hạn cho phép theo quy định của tiêu chuẩn, đảm bảo độ lặp lại và độ tái lập của phương pháp thử nghiệm.

Hiệu lực thi hành và ý nghĩa thực tiễn

TCVN 12568:2018 có hiệu lực kể từ ngày ban hành, đóng vai trò là công cụ kỹ thuật pháp lý quan trọng giúp các cơ quan chức năng kiểm soát chất lượng thuốc bảo vệ thực vật chứa hoạt chất clothianidin trên thị trường, ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và an toàn sản xuất nông nghiệp.