Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12527-3:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 61672-3:2013) về Điện âm - Máy đo mức âm - Phần 3: Thử nghiệm định kỳ là văn bản kỹ thuật quy định chi tiết các quy trình, điều kiện và phương pháp thử nghiệm định kỳ đối với các loại máy đo mức âm. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng, đảm bảo tính chính xác và thống nhất của các thiết bị đo lường tiếng ồn đang được lưu hành và sử dụng tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn áp dụng cho việc thử nghiệm định kỳ các máy đo mức âm thông thường, máy đo mức âm tích phân trung bình và máy đo mức âm tích phân được thiết kế theo các yêu cầu của TCVN 12527-1:2018 (IEC 61672-1:2013) đối với cả cấp hiệu năng 1 (Class 1) và cấp hiệu năng 2 (Class 2).
• Mục đích chính của thử nghiệm định kỳ là nhằm xác nhận rằng tính năng của máy đo mức âm hoặc hệ thống đo âm thanh vẫn duy trì trong giới hạn sai số cho phép đối với một nhóm các thử nghiệm cốt lõi, ngay cả khi thiết bị đã qua một thời gian sử dụng thực tế.
• Tiêu chuẩn này cũng áp dụng cho các thiết bị đo âm thanh có cấu hình đặc biệt, bao gồm các thiết bị có bộ phận thu nhận âm thanh (micro) được kết nối bằng cáp kéo dài hoặc các thiết bị tích hợp hệ thống xử lý dữ liệu tự động.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, việc viện dẫn và phối hợp với các tiêu chuẩn liên quan là bắt buộc:

• TCVN 12527-1:2018 (IEC 61672-1:2013): Điện âm - Máy đo mức âm - Phần 1: Yêu cầu kỹ thuật. Đây là nền tảng để đối chiếu các chỉ tiêu kỹ thuật khi tiến hành thử nghiệm định kỳ.
• TCVN 12527-2:2018 (IEC 61672-2:2013): Điện âm - Máy đo mức âm - Phần 2: Thử nghiệm đánh giá kiểu. Tài liệu này cung cấp các phương pháp thử nghiệm toàn diện phục vụ cho việc phê duyệt mẫu ban đầu.
• IEC 60942: Điện âm - Bộ hiệu chuẩn âm thanh. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với thiết bị tạo nguồn âm chuẩn dùng để hiệu chuẩn máy đo mức âm tại hiện trường hoặc trong phòng thí nghiệm.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành cốt lõi nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình thực hiện thử nghiệm:

• Thử nghiệm định kỳ (Periodic test): Là loạt thử nghiệm được thực hiện định kỳ theo khoảng thời gian quy định (hoặc sau khi sửa chữa) để xác định xem máy đo mức âm có còn đáp ứng các yêu cầu tính năng tối thiểu đối với các phép đo hiện hành hay không.
• Độ không đảm bảo đo tối đa cho phép (Maximum permitted uncertainty): Giá trị giới hạn của độ không đảm bảo đo mở rộng được quy định cho một phép đo cụ thể trong quá trình thử nghiệm định kỳ.
• Sai lệch cho phép (Tolerance): Khoảng giá trị chênh lệch tối đa giữa kết quả đo thực tế và giá trị danh định được chấp nhận mà không làm ảnh hưởng đến cấp chính xác của thiết bị.
• Tần số hiệu chuẩn tham chiếu và Mức áp suất âm tham chiếu: Các thông số chuẩn do nhà sản xuất quy định để thiết lập trạng thái ban đầu cho máy đo trước khi tiến hành các phép thử nghiệm khác.

Yêu cầu đối với việc gửi thiết bị thử nghiệm (Điều 4)

Trước khi tiến hành thử nghiệm định kỳ, đơn vị gửi thiết bị và phòng thử nghiệm phải tuân thủ các nguyên tắc chuẩn bị nghiêm ngặt:

• Thiết bị gửi đi thử nghiệm phải ở trạng thái hoạt động bình thường, sạch sẽ, không bị hư hỏng vật lý ảnh hưởng đến kết quả đo.
• Phải cung cấp đầy đủ các tài liệu kỹ thuật đi kèm, đặc biệt là hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất (Instruction Manual) chứa các thông tin cần thiết để thực hiện các phép thử theo quy định của TCVN 12527-1.
• Người gửi phải cung cấp đầy đủ các phụ kiện cần thiết cho hoạt động bình thường của máy đo mức âm, bao gồm cả bộ hiệu chuẩn âm thanh đi kèm (nếu có) và các đầu nối, cáp truyền dữ liệu đặc thù.
• Trường hợp máy đo mức âm có nhiều cấu hình hoặc chế độ hoạt động khác nhau, hướng dẫn sử dụng phải chỉ rõ cấu hình chuẩn được khuyến nghị để tiến hành thử nghiệm định kỳ.

Hiệu lực thi hành và thông tin bổ sung

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12527-3:2018 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Việc áp dụng tiêu chuẩn này giúp các phòng thử nghiệm, tổ chức kiểm định và người sử dụng thiết bị đo âm thanh tại Việt Nam có một cơ sở pháp lý và kỹ thuật thống nhất để đánh giá chất lượng thiết bị, phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý môi trường, an toàn lao động và kiểm soát ô nhiễm tiếng ồn.