Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12515:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 16124:2015) do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 17 Thép biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, quy định chi tiết về kích thước và dung sai đối với các sản phẩm thép dây cán nóng.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với thép dây cán nóng có mặt cắt ngang hình tròn, hình ôvan, hình vuông, hình lục giác hoặc các hình dạng đặc biệt khác, được sử dụng làm nguyên liệu để kéo dây, cán nguội hoặc chế tạo các sản phẩm cơ khí. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm và kinh doanh thép dây tại thị trường Việt Nam.

Quy định về kích thước danh nghĩa

• Thép dây mặt cắt tròn: Đường kính danh nghĩa của thép dây tròn dao động từ 5 mm đến 60 mm, với các bước tăng kích thước được quy định cụ thể nhằm tối ưu hóa quá trình sản xuất và gia công tiếp theo.
• Thép dây mặt cắt khác (vuông, lục giác, ôvan): Kích thước danh nghĩa được xác định bằng khoảng cách giữa hai mặt đối diện hoặc các kích thước đặc trưng tương ứng của từng loại hình dạng hình học cụ thể.

Dung sai kích thước và độ không tròn cho phép

• Sai lệch cho phép về đường kính: Tiêu chuẩn phân chia dung sai đường kính thành các cấp độ chính xác khác nhau (bao gồm cấp độ chính xác thông thường và cấp độ chính xác cao) để người sử dụng lựa chọn tùy theo mục đích công nghệ và yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm đầu ra.
• Độ không tròn (hiệu số giữa đường kính lớn nhất và nhỏ nhất trên cùng một mặt cắt ngang): Không được vượt quá một tỷ lệ phần trăm nhất định của dung sai đường kính tổng thể, thường giới hạn từ 50% đến 70% trị số dung sai đường kính tùy thuộc vào cấp chính xác được áp dụng.
• Dung sai đối với thép dây không phải mặt cắt tròn: Quy định chi tiết về sai lệch cho phép đối với kích thước cạnh của thép vuông, khoảng cách giữa các mặt đối diện của thép lục giác nhằm đảm bảo tính đồng đều trên toàn bộ chiều dài cuộn dây.

Yêu cầu về hình dạng và chất lượng bề mặt liên quan đến kích thước

• Độ cong và độ thẳng: Thép dây phải được cuộn một cách gọn gàng, không bị xoắn gập nghiêm trọng gây cản trở cho quá trình xả cuộn tự động tại các nhà máy gia công cơ khí.
• Khuyết tật bề mặt: Các khuyết tật như vết nứt, vảy sắt, nếp gấp cán không được làm ảnh hưởng đến kích thước thực tế của thép dây vượt quá giới hạn dung sai âm cho phép.

Phương pháp đo lường và kiểm tra kích thước

• Vị trí đo: Việc đo kích thước và độ không tròn phải được thực hiện ở khoảng cách cách đầu cuộn dây ít nhất là 300 mm để tránh sai số do biến dạng ở phần đầu cuộn trong quá trình cán và cắt.
• Dụng cụ đo: Sử dụng các thiết bị đo có độ chính xác phù hợp như panme, thước cặp chuyên dụng đã được hiệu chuẩn theo quy định pháp luật về đo lường.

Hiệu lực thi hành

TCVN 12515:2018 (ISO 16124:2015) có hiệu lực kể từ ngày công bố, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật đồng bộ cho hoạt động quản lý chất lượng thép dây tại Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế hiện hành.