Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12314-2:2022 về Phòng cháy chữa cháy - Bình chữa cháy tự động kích hoạt - Phần 2: Bình khí chữa cháy quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và phân loại đối với các loại bình khí chữa cháy tự động kích hoạt. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng giúp chuẩn hóa chất lượng sản phẩm phòng cháy chữa cháy bằng khí tại Việt Nam, đảm bảo an toàn cho người sử dụng và nâng cao hiệu quả dập tắt đám cháy trong các không gian kín.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn này quy định cụ thể về phạm vi điều chỉnh đối với các loại bình khí chữa cháy tự động kích hoạt:

• Áp dụng đối với các bình khí chữa cháy tự động kích hoạt có nạp chất chữa cháy là khí hóa lỏng hoặc khí nén.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các hệ thống chữa cháy bằng khí được thiết kế và lắp đặt cố định theo các tiêu chuẩn riêng biệt khác, trừ khi có quy định dẫn chiếu cụ thể.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kiểm định, phân phối và sử dụng các thiết bị bình khí chữa cháy tự động kích hoạt tại Việt Nam.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, hệ thống quy định yêu cầu viện dẫn đến các tài liệu kỹ thuật liên quan bao gồm:

• Các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về bình chữa cháy xách tay và các yêu cầu thử nghiệm an toàn áp suất đối với thiết bị chứa khí.
• Các tiêu chuẩn quốc tế (ISO) liên quan đến chất chữa cháy bằng khí và các yêu cầu kỹ thuật đối với chai chứa khí áp lực cao.
• Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn thiết bị áp lực và phòng cháy chữa cháy hiện hành do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành cốt lõi để thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế:

• Bình khí chữa cháy tự động kích hoạt: Là thiết bị chữa cháy hoàn chỉnh, tự hoạt động để dập tắt đám cháy trong phạm vi bảo vệ mà không cần sự can thiệp của con người khi có sự thay đổi về nhiệt độ hoặc nhận tín hiệu kích hoạt từ hệ thống điều khiển bên ngoài.
• Chất khí chữa cháy: Các loại khí chữa cháy không dẫn điện, không để lại cặn sau khi phun, bao gồm khí carbon dioxide (CO2), các chất khí sạch (như HFC, FK) và các hỗn hợp khí trơ.
• Cơ cấu kích hoạt tự động: Bộ phận nhạy cảm với nhiệt độ (như bầu thủy tinh chứa chất lỏng giãn nở hoặc liên kết nóng chảy) tự động mở van xả khi đạt đến nhiệt độ kích hoạt định mức được thiết kế trước.
• Áp suất làm việc (PW): Áp suất tối đa cho phép trong bình khí chữa cháy khi hoạt động ở điều kiện nhiệt độ môi trường tiêu chuẩn.
• Áp suất thử nghiệm (PT): Áp suất dùng để kiểm tra độ bền cơ học của vỏ bình trong quá trình chế tạo, thử nghiệm xuất xưởng hoặc kiểm định định kỳ.

Phân loại và ký hiệu (Điều 4)

Bình khí chữa cháy tự động kích hoạt được phân loại dựa trên các tiêu chí kỹ thuật rõ ràng nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng cho từng môi trường đặc thù:

• Theo loại chất chữa cháy: Phân chia thành bình chữa cháy tự động bằng khí CO2, bình bằng khí sạch (Halocarbon) và bình bằng khí trơ.
• Theo cơ cấu kích hoạt: Gồm loại kích hoạt bằng nhiệt trực tiếp (sử dụng đầu phun sprinkler hoặc đầu cảm biến nhiệt tích hợp trên van bình) và loại kích hoạt bằng điện (nhận tín hiệu điều khiển từ tủ trung tâm báo cháy).
• Theo phương thức lắp đặt: Gồm loại treo trần, loại gắn tường hoặc loại lắp đặt trực tiếp trong các không gian giới hạn (như tủ điện, khoang động cơ phương tiện giao thông).

Hiệu lực thi hành

TCVN 12314-2:2022 có hiệu lực kể từ ngày ban hành, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật đồng bộ cho công tác kiểm định phương tiện phòng cháy và chữa cháy, giúp các cơ quan chức năng kiểm soát chặt chẽ chất lượng thiết bị phòng cháy chữa cháy lưu thông trên thị trường.