Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12235:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IES TM-28-14) quy định về phương pháp dự đoán độ duy trì quang thông dài hạn của bóng đèn LED và đèn điện LED. Tiêu chuẩn này do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/E11 Chiếu sáng biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố nhằm thống nhất phương pháp đánh giá tuổi thọ và chất lượng của các sản phẩm chiếu sáng công nghệ LED tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn cung cấp các quy trình và mô hình toán học cụ thể để dự đoán sự suy giảm quang thông theo thời gian của bóng đèn LED và đèn điện LED, dựa trên dữ liệu thử nghiệm thu thập được trong thời gian ngắn hơn.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm, chứng nhận và kinh doanh các sản phẩm bóng đèn LED và thiết bị chiếu sáng LED tại thị trường Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn TCVN 12235:2018

1. Các thuật ngữ và định nghĩa cơ bản

• Độ duy trì quang thông (Luminous Flux Maintenance): Tỷ số giữa quang thông của nguồn sáng LED tại một thời điểm cụ thể trong quá trình hoạt động và quang thông ban đầu của nó, thường được biểu thị bằng phần trăm (%).
• Thời gian sống hữu ích (Useful Lifetime - Lp): Khoảng thời gian hoạt động mà tại đó quang thông của thiết bị LED giảm xuống còn p% so với giá trị ban đầu (ví dụ: L70 là thời gian quang thông còn 70%).
• Nhiệt độ điểm đo (In-situ Temperature): Nhiệt độ đo được tại các vị trí quy định trên bóng đèn hoặc đèn điện LED trong điều kiện hoạt động bình thường để phục vụ cho việc tính toán suy giảm hiệu suất.

2. Phương pháp dự đoán dựa trên dữ liệu thử nghiệm nguồn sáng LED (Phương pháp gián tiếp)

• Sử dụng dữ liệu thử nghiệm độ duy trì quang thông của gói LED, mảng LED hoặc mô-đun LED thu được từ các phép đo theo tiêu chuẩn TCVN 10485 (tương đương IES LM-80).
• Đo nhiệt độ hoạt động thực tế của nguồn sáng LED bên trong bóng đèn hoặc đèn điện LED ở điều kiện môi trường tiêu chuẩn.
• Áp dụng phương pháp nội suy hoặc ngoại suy toán học theo hướng dẫn của IES TM-21 để tính toán độ duy trì quang thông dài hạn của cả hệ thống đèn dựa trên nhiệt độ hoạt động thực tế và dòng điện chạy qua LED.

3. Phương pháp dự đoán dựa trên thử nghiệm trực tiếp thiết bị (Phương pháp trực tiếp)

• Áp dụng đối với các trường hợp không có sẵn dữ liệu thử nghiệm LM-80 của linh kiện LED cấu thành, hoặc khi thiết kế của đèn điện không cho phép đo chính xác nhiệt độ điểm nối của LED.
• Tiến hành thử nghiệm vận hành liên tục toàn bộ bóng đèn LED hoặc đèn điện LED trong một khoảng thời gian tối thiểu (thường là 6.000 giờ) dưới các điều kiện môi trường được kiểm soát chặt chẽ.
• Sử dụng mô hình hàm số mũ để khớp với các điểm dữ liệu quang thông đo được theo chu kỳ, từ đó ngoại suy để dự đoán thời điểm quang thông suy giảm đến các mức giới hạn (như L70 hoặc L90).

4. Yêu cầu về dữ liệu đầu vào và mô hình toán học

• Dữ liệu thử nghiệm phải được thu thập từ các phòng thử nghiệm đạt chuẩn, với khoảng thời gian đo đạc định kỳ rõ ràng và không được ngắt quãng quá mức quy định.
• Mô hình toán học sử dụng để ngoại suy phải tuân thủ nghiêm ngặt các công thức bình phương tối thiểu để hạn chế sai số và đảm bảo tính khách quan của kết quả dự đoán.
• Giới hạn thời gian dự đoán ngoại suy tối đa không được vượt quá một bội số nhất định của thời gian thử nghiệm thực tế (thường là gấp 6 lần thời gian thử nghiệm thực tế đối với phương pháp gián tiếp).

5. Quy định về nội dung báo cáo kết quả

• Báo cáo kết quả dự đoán phải nêu rõ phương pháp áp dụng (trực tiếp hay gián tiếp) và các giả định toán học đi kèm.
• Phải cung cấp đầy đủ thông tin về thiết bị thử nghiệm, điều kiện môi trường (nhiệt độ, độ ẩm), dòng điện định mức và các thông số kỹ thuật chi tiết của bóng đèn hoặc đèn điện LED.
• Kết quả dự đoán phải được trình bày rõ ràng dưới dạng bảng số liệu và đồ thị biểu diễn đường cong suy giảm quang thông theo thời gian.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12235:2018 có hiệu lực kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố áp dụng. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là cơ sở kỹ thuật quan trọng để đánh giá, dán nhãn năng lượng và chứng nhận hợp chuẩn cho các sản phẩm chiếu sáng LED lưu thông trên thị trường Việt Nam.