Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12087:2017 về Rượu vang - Xác định độ axit bay hơi là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quy định phương pháp phân tích hóa học nhằm xác định chính xác hàm lượng các axit bay hơi có trong rượu vang và các sản phẩm liên quan, phục vụ công tác kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, kiểm nghiệm và quản lý chất lượng rượu vang. Đối tượng thử nghiệm bao gồm rượu vang, nước nho, nước nho đang lên men và nước nho cô đặc.

Nội dung cốt lõi từ Điều 1 đến Điều 4

Dưới đây là phân tích chi tiết các quy định kỹ thuật cơ bản được thiết lập trong phần đầu của tiêu chuẩn:

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Xác định giới hạn và mục tiêu của phương pháp thử nghiệm đối với chỉ tiêu độ axit bay hơi trong rượu vang và các sản phẩm tương tự từ nho.
• Độ axit bay hơi được định nghĩa và biểu diễn bằng số miligam đương lượng hoặc số gam axit axetic trên một lít sản phẩm.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Quy định việc áp dụng các tài liệu viện dẫn kỹ thuật liên quan để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác của phép thử.
• Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu; đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung.

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

• Phương pháp dựa trên nguyên tắc tách các axit bay hơi ra khỏi mẫu thử bằng quy trình chưng cất lôi cuốn hơi nước.
• Tiến hành trung hòa lượng axit bay hơi thu được trong phần cất bằng dung dịch kiềm chuẩn (thường là natri hydroxit) với sự có mặt của chất chỉ thị màu phenolphthalein hoặc bằng phương pháp chuẩn độ điện thế.
• Yêu cầu bắt buộc phải loại bỏ hoàn toàn khí cacbon dioxit (CO2) có trong phần cất trước khi chuẩn độ để tránh làm sai lệch kết quả đo.
• Độ axit của lưu huỳnh dioxit (SO2) ở dạng tự do và dạng kết hợp chưng cất cùng với các axit bay hơi phải được xác định riêng biệt và trừ đi khỏi kết quả chuẩn độ tổng số để thu được giá trị độ axit bay hơi thực tế.

Điều 4: Thuốc thử và vật liệu thử nghiệm

• Nước cất: Phải sử dụng nước cất hoàn toàn không chứa cacbon dioxit hoặc nước có độ tinh khiết tương đương để pha chế dung dịch và tiến hành thử nghiệm.
• Dung dịch natri hydroxit (NaOH): Sử dụng làm dung dịch chuẩn độ với nồng độ chính xác được xác định trước, yêu cầu bảo quản nghiêm ngặt để tránh hấp thụ CO2 từ không khí.
• Chất chỉ thị phenolphthalein: Dung dịch chỉ thị màu trong cồn giúp xác định điểm cuối của phản ứng chuẩn độ thông qua sự chuyển màu từ không màu sang hồng nhạt bền vững.
• Chất axit hóa: Sử dụng axit tartaric hoặc axit photphoric để giải phóng các axit bay hơi từ dạng muối của chúng trước khi thực hiện quá trình chưng cất lôi cuốn hơi nước.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12087:2017 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành, đóng vai trò là công cụ kỹ thuật thống nhất cho các phòng thử nghiệm đạt chuẩn tại Việt Nam trong việc đánh giá chất lượng rượu vang lưu thông trên thị trường.