Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12085:2017 về Rượu vang - Xác định nồng độ rượu theo thể tích - Phương pháp chưng cất sử dụng pycnometer do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F9 Đồ uống biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2017. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp trọng tài có độ chính xác cao nhằm xác định hàm lượng ethanol trong các sản phẩm rượu vang.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp đối với các sản phẩm rượu vang, nước nho và nước nho đang lên men dở dang. Đối tượng áp dụng bao gồm các phòng thử nghiệm, cơ quan kiểm định chất lượng sản phẩm, các doanh nghiệp sản xuất, chế biến và nhập khẩu rượu vang tại Việt Nam nhằm kiểm soát chất lượng và phục vụ công tác thanh tra, giám sát an toàn thực phẩm.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12085:2017 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

• Điều 1: Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn quy định phương pháp chưng cất sử dụng bình đo tỷ trọng (pycnometer) để xác định nồng độ rượu theo thể tích (tính bằng % vol) ở nhiệt độ tiêu chuẩn 20 độ C. Đây được coi là phương pháp chuẩn (phương pháp trọng tài) để giải quyết các tranh chấp thương mại hoặc kỹ thuật liên quan đến nồng độ cồn trong rượu vang.
• Điều 2: Tài liệu viện dẫn: Việc áp dụng tiêu chuẩn này đòi hỏi phải kết hợp với các tài liệu viện dẫn liên quan. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu; đối với các tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có) để đảm bảo tính cập nhật và đồng bộ pháp lý.
• Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp: Phương pháp dựa trên nguyên tắc chưng cất mẫu rượu vang đã được kiềm hóa bằng sữa vôi (canxi hydroxit) để trung hòa hoàn toàn các axit bay hơi (như axit axetic) có trong mẫu, tránh việc chúng bay hơi cùng cồn làm sai lệch kết quả. Quá trình chưng cất giúp tách hoàn toàn ethanol và các cồn nhẹ ra khỏi các chất hòa tan không bay hơi. Sau đó, tiến hành đo tỷ trọng của dịch chưng cất thu được bằng pycnometer ở nhiệt độ kiểm soát nghiêm ngặt. Nồng độ rượu theo thể tích được xác định bằng cách tra cứu bảng biểu chuyên dụng dựa trên giá trị tỷ trọng đo được.
• Điều 4: Thuốc thử và vật liệu: Tiêu chuẩn quy định chi tiết về yêu cầu kỹ thuật đối với các hóa chất và vật liệu sử dụng nhằm đảm bảo tính đồng nhất và độ lặp lại của phép đo. Các thuốc thử chính bao gồm: nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương không chứa cacbon dioxit; sữa vôi (hỗn hợp canxi hydroxit trong nước) có nồng độ phù hợp để kiềm hóa mẫu; và các chất chống tạo bọt (như silicon hoặc các chất tương đương) nhằm ngăn ngừa hiện tượng trào bọt từ bình đun sang bộ ngưng tụ trong quá trình chưng cất.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12085:2017 có hiệu lực thi hành kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành, thay thế hoặc bổ sung cho các quy định kỹ thuật trước đó về phương pháp xác định nồng độ cồn bằng pycnometer đối với sản phẩm rượu vang tại Việt Nam.