Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12014:2017 (hoàn toàn tương đương với ASTM D 6296-98(2013)) quy định phương pháp xác định hàm lượng olefin tổng số trong nhiên liệu động cơ đánh lửa bằng phương pháp sắc ký khí đa chiều. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp sắc ký khí đa chiều để xác định hàm lượng phần trăm thể tích của olefin tổng số trong nhiên liệu động cơ đánh lửa thương phẩm hoặc các nguồn phối trộn xăng.
• Phương pháp này áp dụng trực tiếp cho các mẫu có hàm lượng olefin tổng số nằm trong khoảng từ 0,1 % thể tích đến 25 % thể tích.
• Tiêu chuẩn có khả năng phân tích các mẫu có chứa các hợp chất oxy hóa (như ete và ancol) thường được sử dụng trong nhiên liệu động cơ đánh lửa, bao gồm MTBE, ETBE, TAME, etanol và metanol, mà không bị ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả đo olefin.
• Các hydrocacbon có nhiệt độ sôi cao hơn 220 độ C có thể không được rửa giải hoàn toàn bằng phương pháp này và có thể gây ảnh hưởng đến các lần phân tích tiếp theo.
• Tiêu chuẩn này không đề cập đến tất cả các vấn đề liên quan đến an toàn khi sử dụng. Người sử dụng tiêu chuẩn có trách nhiệm tự thiết lập các biện pháp an toàn và bảo vệ sức khỏe phù hợp trước khi áp dụng.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là cực kỳ cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng bản mới nhất.
• Tiêu chuẩn viện dẫn chính bao gồm các tiêu chuẩn ASTM liên quan đến phương pháp lấy mẫu và các phương pháp thử nghiệm liên quan đối với nhiên liệu động cơ đánh lửa.
• Tiêu chuẩn ASTM D 4057 (tương đương TCVN 6777) về Phương pháp thực hành lấy mẫu thủ công dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ.
• Tiêu chuẩn ASTM D 5842 về Phương pháp thực hành lấy mẫu thủ công và xử lý mẫu nhiên liệu để phân tích độ bay hơi.

- Tóm tắt phương pháp thử (Điều 3)

• Một thể tích mẫu thử xác định được bơm vào hệ thống sắc ký khí đa chiều được trang bị các cột phân tích có độ phân cực khác nhau, các van chuyển mạch dòng tự động và một bẫy chọn lọc olefin chuyên dụng.
• Mẫu được hóa hơi nhanh chóng và đi qua cột phân cực đầu tiên để tách sơ bộ các cấu tử theo nhiệt độ sôi và độ phân cực của chúng.
• Các hydrocacbon không phải olefin và olefin được chuyển hướng qua bẫy olefin. Bẫy này giữ lại các olefin một cách chọn lọc nhờ phản ứng hóa học thuận nghịch, trong khi cho phép các hydrocacbon khác (parafin, naphten, aromatics) đi qua để phân tích riêng biệt hoặc loại bỏ khỏi hệ thống.
• Sau khi các hydrocacbon không mong muốn đã được rửa giải hoàn toàn, bẫy olefin được gia nhiệt nhanh để giải hấp các olefin đã bị giữ lại.
• Các olefin giải hấp sau đó được hydro hóa thành các parafin tương ứng nhờ một dòng khí mang hydro đi qua chất xúc tác thích hợp được tích hợp trong hệ thống.
• Các parafin được tạo thành từ quá trình hydro hóa olefin được dẫn vào cột phân tích tiếp theo để tách và được phát hiện bằng detector ion hóa ngọn lửa (FID).
• Hàm lượng phần trăm thể tích của olefin tổng số được tính toán dựa trên diện tích pic tích phân thu được từ detector FID sau khi đã được hiệu chuẩn với các chất chuẩn phù hợp.

- Ý nghĩa và sử dụng (Điều 4)

• Việc xác định chính xác hàm lượng olefin trong nhiên liệu động cơ đánh lửa là cực kỳ quan trọng do các quy định nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường và yêu cầu kỹ thuật vận hành của động cơ.
• Olefin là các hydrocacbon không no, có khả năng phản ứng cao trong khí quyển, góp phần hình thành ozon tầng mặt đất và sương mù quang hóa gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
• Hàm lượng olefin cao trong xăng có xu hướng làm tăng khả năng hình thành cặn bám trong hệ thống nạp nhiên liệu, kim phun và buồng đốt của động cơ, dẫn đến giảm hiệu suất vận hành và tăng lượng khí thải độc hại.
• Phương pháp thử này cung cấp một công cụ phân tích có độ chính xác cao, thời gian phân tích nhanh và độ lặp lại tốt, giúp các nhà máy lọc dầu, cơ quan quản lý chất lượng và các phòng thử nghiệm kiểm soát chặt chẽ chất lượng xăng thương phẩm theo đúng các tiêu chuẩn quy định.