Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11992-3:2017 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 7388-3:2016) quy định chi tiết về kích thước, yêu cầu kỹ thuật và các thông số liên quan của chốt hãm dạng AD, AF, UD, UF, JD và JF. Đây là các linh kiện quan trọng được lắp vào đuôi của chuôi dao có độ côn 7/24, phục vụ cho cơ cấu kẹp chặt và thay dao tự động trên các máy công cụ CNC hiện đại.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại chốt hãm được thiết kế cho chuôi dao có độ côn 7/24 với các kích cỡ định danh bao gồm 30, 40, 45, 50 và 60. Đối tượng áp dụng trực tiếp là các doanh nghiệp sản xuất dụng cụ cắt gọt, các nhà chế tạo máy công cụ, các đơn vị cung cấp thiết bị phụ trợ cơ khí và các kỹ sư thiết kế, vận hành hệ thống gia công cơ khí chính xác.

Phân loại và ký hiệu các dạng chốt hãm

• Chốt hãm dạng AD và AF: Được thiết kế để sử dụng cho chuôi dao kiểu A. Trong đó, dạng AD có lỗ thông suốt ở tâm để dẫn dung dịch trơn nguội trực tiếp đến mũi dao; dạng AF là chốt đặc, không có lỗ thông suốt.
• Chốt hãm dạng UD và UF: Được thiết kế để sử dụng cho chuôi dao kiểu U (chuôi dao sử dụng hệ ren mét). Dạng UD tích hợp lỗ dẫn dung dịch trơn nguội xuyên tâm, trong khi dạng UF là phiên bản chốt đặc.
• Chốt hãm dạng JD và JF: Được thiết kế phù hợp với chuôi dao kiểu J (thường tuân theo các tiêu chuẩn công nghiệp Nhật Bản). Dạng JD có lỗ thông suốt và dạng JF là chốt đặc không có lỗ thông.

Yêu cầu kỹ thuật về kích thước và dung sai

• Kích thước hình học: Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt các kích thước danh nghĩa của chốt hãm bao gồm đường kính đầu chốt, đường kính cổ chốt, góc vát của mặt kẹp (thường là góc 15 độ, 45 độ hoặc 75 độ tùy thuộc vào thiết kế của cơ cấu kẹp trên máy), chiều dài tổng thể và chiều dài phần ren lắp ghép (M12, M16, M20, M24 hoặc M30 tương ứng với từng cỡ chuôi dao).
• Dung sai lắp ghép: Để đảm bảo tính lắp lẫn và độ chính xác cao khi thay dao tự động, dung sai kích thước của các bề mặt định vị và ren kẹp được kiểm soát chặt chẽ. Độ không đồng tâm giữa phần thân định vị và phần ren không được vượt quá giới hạn cho phép nhằm tránh hiện tượng đảo dao khi trục chính quay ở tốc độ cao.

Yêu cầu về vật liệu và cơ tính

• Vật liệu chế tạo: Chốt hãm phải được chế tạo từ thép hợp kim chất lượng cao, có khả năng chịu tải trọng kéo và lực va đập lớn trong quá trình kẹp và tháo dao liên tục.
• Nhiệt luyện và độ cứng: Sản phẩm sau khi gia công phải trải qua quá trình nhiệt luyện (tôi thể tích hoặc thấm cacbon) để đạt độ cứng bề mặt từ 56 HRC đến 62 HRC. Việc này giúp chống mài mòn tại các vị trí tiếp xúc với vấu kẹp của cơ cấu thay dao, đồng thời phần lõi của chốt vẫn phải giữ được độ dẻo dai cần thiết để tránh bị gãy đột ngột dưới tác dụng của lực kéo lớn.
• Độ nhám bề mặt: Bề mặt làm việc của chốt hãm, đặc biệt là các mặt côn tiếp xúc và mặt định vị, phải được mài chính xác với độ nhám bề mặt Ra không vượt quá 0,8 micromet nhằm giảm thiểu ma sát và mài mòn.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11992-3:2017 do Viện Công nghệ cơ khí biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này có hiệu lực kể từ ngày ban hành và được khuyến khích áp dụng rộng rãi trong toàn ngành chế tạo máy và gia công cơ khí tại Việt Nam nhằm đồng bộ hóa công nghệ với tiêu chuẩn quốc tế ISO.