Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11978:2017 về Máy lọc nước dùng trong gia đình được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố năm 2017, quy định các yêu cầu kỹ thuật, an toàn và phương pháp thử nghiệm đối với các thiết bị lọc nước phục vụ nhu cầu sinh hoạt và ăn uống quy mô hộ gia đình.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại máy lọc nước dùng trong gia đình có công suất lọc nhỏ (thường dưới 100 lít/giờ), hoạt động dựa trên các nguyên lý lọc khác nhau như lọc cơ học, lọc hấp phụ, trao đổi ion, lọc màng (RO, UF, NF, MF) hoặc kết hợp các phương pháp này. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phân phối, kiểm định chất lượng máy lọc nước và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan tại Việt Nam.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là nền tảng bắt buộc để xác định các tiêu chí đánh giá chất lượng nước và an toàn kỹ thuật của thiết bị.
• Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống (QCVN 01:2009/BYT) và nước sinh hoạt (QCVN 02:2009/BYT) được sử dụng làm căn cứ đối chiếu hiệu quả lọc của thiết bị.
• Các tiêu chuẩn quốc gia về an toàn thiết bị điện gia dụng (họ tiêu chuẩn TCVN 5699 hoặc IEC 60335) được áp dụng để đánh giá độ an toàn của hệ thống điện tích hợp trong máy lọc nước.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

• Máy lọc nước dùng trong gia đình: Là thiết bị được thiết kế nhằm giảm thiểu các chất ô nhiễm, tạp chất hóa học, vật lý và vi sinh vật có trong nước nguồn, cung cấp nước đầu ra đạt tiêu chuẩn chất lượng cao hơn phục vụ cho mục đích ăn uống hoặc sinh hoạt.
• Nước đầu vào (nước nguồn): Nước được cấp vào máy lọc để xử lý, thông thường là nước máy đô thị hoặc nước giếng khoan đã qua xử lý sơ bộ đạt các tiêu chuẩn cơ bản.
• Nước đầu ra (nước sau lọc): Nước đã đi qua toàn bộ hệ thống lọc của máy và sẵn sàng cho người sử dụng.
• Hiệu suất lọc: Khả năng loại bỏ các chất ô nhiễm cụ thể của máy lọc nước, được tính bằng tỷ lệ phần trăm lượng chất bị loại bỏ so với lượng chất ban đầu có trong nước nguồn.
• Tỷ lệ thu hồi nước tinh khiết: Tỷ lệ phần trăm giữa thể tích nước sau lọc thu được so với tổng thể tích nước đầu vào (chỉ số này đặc biệt quan trọng đối với công nghệ lọc màng RO).

Yêu cầu chung đối với máy lọc nước gia đình (Điều 4)

• An toàn vật liệu tiếp xúc với nước: Tất cả các bộ phận, chi tiết của máy lọc nước tiếp xúc trực tiếp với dòng nước (như lõi lọc, đường ống dẫn, vòi nước, bình chứa áp lực) phải được làm từ vật liệu an toàn, không giải phóng các chất độc hại, không gây mùi vị lạ và đáp ứng nghiêm ngặt các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm.
• Yêu cầu về kết cấu và vận hành: Thiết bị phải có kết cấu cơ học chắc chắn, chịu được áp suất làm việc định mức mà không xảy ra hiện tượng rò rỉ, nứt vỡ. Các mối nối, van khóa phải đảm bảo độ kín khít tuyệt đối trong suốt chu kỳ hoạt động của máy.
• An toàn điện: Đối với các dòng máy lọc nước có sử dụng điện năng (như máy lọc RO có bơm tăng áp, máy lọc tích hợp chức năng làm nóng/lạnh), hệ thống điện phải được thiết kế cách điện an toàn, có khả năng chống ẩm ướt, chống rò rỉ điện và tương thích điện từ theo quy định hiện hành.
• Yêu cầu về ghi nhãn và tài liệu đi kèm: Nhãn sản phẩm phải hiển thị rõ ràng, không bị mờ nhạt các thông tin bắt buộc bao gồm tên nhà sản xuất, ký hiệu mã máy (model), công suất lọc định mức, hạn sử dụng hoặc tuổi thọ khuyến cáo của các lõi lọc. Tài liệu hướng dẫn sử dụng đi kèm phải chi tiết, giúp người tiêu dùng dễ dàng lắp đặt, vận hành an toàn và tự thay thế lõi lọc định kỳ đúng cách.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11978:2017 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là công cụ kỹ thuật pháp lý quan trọng giúp các cơ quan chức năng kiểm soát chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường, đồng thời định hướng cho các doanh nghiệp cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm nhằm bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của người tiêu dùng.