Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11949:2018 (hoàn toàn tương đương với ISO 24335:2006) về Ván lát sàn nhiều lớp - Xác định độ bền va đập quy định phương pháp xác định khả năng chịu va đập của ván lát sàn nhiều lớp. Tiêu chuẩn này do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 89 Ván nhân tạo từ gỗ biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử để xác định độ bền va đập của ván lát sàn nhiều lớp (laminate flooring). Phương pháp này áp dụng cho tất cả các loại ván lát sàn nhiều lớp nhằm đánh giá khả năng chống lại các tác động cơ học từ bên ngoài, mô phỏng các va chạm thực tế trong quá trình sử dụng như rơi đồ vật hoặc tác động từ gót giày.

Nguyên lý của phương pháp thử nghiệm

Độ bền va đập của ván lát sàn nhiều lớp được xác định thông qua hai phương pháp thử nghiệm độc lập:

• Thử nghiệm bằng viên bi đường kính nhỏ: Sử dụng một thiết bị thử nghiệm có lò xo để bắn một viên bi thép nhỏ vào bề mặt mẫu thử với các lực tác động khác nhau nhằm xác định lực tối thiểu gây ra hư hỏng bề mặt.
• Thử nghiệm bằng viên bi đường kính lớn: Thả rơi tự do một viên bi thép lớn từ các độ cao khác nhau xuống bề mặt mẫu thử được đặt trên một lớp đệm lót tiêu chuẩn để xác định chiều cao rơi tối đa không gây nứt vỡ bề mặt.

Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm yêu cầu

• Thiết bị thử va đập bằng bi nhỏ: Phải có khả năng điều chỉnh lực lò xo một cách chính xác, đầu va đập là viên bi thép có đường kính quy định, đảm bảo lực tác động vuông góc với bề mặt mẫu.
• Thiết bị thử va đập bằng bi lớn: Gồm một viên bi thép có khối lượng tiêu chuẩn, một ống dẫn hướng thẳng đứng để kiểm soát đường rơi của bi và một cơ cấu nhả bi không gây lực đẩy phụ.
• Đế đỡ mẫu thử: Mẫu thử phải được đặt trên một tấm đế gỗ dăm hoặc tấm đệm lót tiêu chuẩn để mô phỏng chính xác độ đàn hồi của sàn khi lắp đặt thực tế.
• Kính lúp hoặc thiết bị phóng đại: Sử dụng để quan sát và phát hiện các vết nứt, vết rạn nhỏ trên bề mặt mẫu sau khi bị va đập.

Quy trình chuẩn bị mẫu thử và điều hòa

• Lấy mẫu: Các mẫu thử phải được cắt từ các tấm ván lát sàn nguyên vẹn, không có khuyết tật bề mặt tại các vị trí dự định thử nghiệm. Kích thước và số lượng mẫu thử phải tuân thủ đúng quy định của tiêu chuẩn để đảm bảo tính đại diện.
• Điều hòa mẫu: Trước khi tiến hành thử nghiệm, tất cả các mẫu thử phải được đặt trong buồng điều hòa với nhiệt độ tiêu chuẩn (23 ± 2)°C và độ ẩm tương đối (50 ± 5)% cho đến khi khối lượng mẫu đạt trạng thái cân bằng ổn định.

Các bước tiến hành thử nghiệm chi tiết

Đối với phương pháp sử dụng viên bi đường kính nhỏ:

• Đặt mẫu thử đã điều hòa lên bệ máy thử nghiệm một cách chắc chắn.
• Thực hiện các cú va đập tại các vị trí cách nhau ít nhất một khoảng cách quy định và cách mép mẫu thử một khoảng an toàn.
• Tăng dần lực tác động của lò xo cho đến khi xuất hiện vết nứt hoặc bong tróc lớp phủ bề mặt khi quan sát dưới thiết bị phóng đại. Ghi lại giá trị lực tác động nhỏ nhất (tính bằng Newton) gây ra hư hỏng.

Đối với phương pháp sử dụng viên bi đường kính lớn:

• Đặt mẫu thử lên tấm đệm lót tiêu chuẩn trên nền phẳng, cứng.
• Thả viên bi thép từ các độ cao khác nhau thông qua ống dẫn hướng. Mỗi điểm trên mẫu thử chỉ được chịu tác động va đập một lần duy nhất.
• Xác định chiều cao rơi tối đa (tính bằng milimét) mà tại đó bề mặt mẫu thử không xuất hiện bất kỳ vết nứt, vỡ hoặc bong tróc nào.

Cách tính toán và biểu thị kết quả

• Kết quả độ bền va đập bằng bi nhỏ được biểu thị bằng giá trị lực trung bình (N) của các lần thử nghiệm đạt yêu cầu.
• Kết quả độ bền va đập bằng bi lớn được biểu thị bằng chiều cao rơi trung bình (mm) xác định được từ quy trình thử nghiệm.
• Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm đầy đủ các thông tin: viện dẫn tiêu chuẩn này, mô tả chi tiết về mẫu thử, kết quả thử nghiệm của từng phương pháp, các hiện tượng bất thường quan sát được và bất kỳ sai lệch nào so với quy trình chuẩn.