Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11932:2017

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11932:2017 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 11746:2012 cùng sửa đổi bổ sung AMD 1:2017. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định các đặc tính sinh trắc học của hạt gạo, áp dụng cho cả gạo lứt và gạo xát (gạo trắng). Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể bao gồm:

• Tiêu chuẩn quy định phương pháp xác định các đặc tính sinh trắc học đối với hạt gạo lứt và gạo xát (gạo trắng), nguyên hạt hoặc hạt vỡ.
• Phương pháp này không áp dụng cho các sản phẩm gạo đã qua chế biến sâu hoặc các sản phẩm từ gạo có sự biến dạng lớn về mặt vật lý do tác động ngoại cảnh không tự nhiên.
• Tiêu chuẩn hướng tới việc chuẩn hóa quy trình đo lường kích thước hạt gạo nhằm phục vụ cho việc phân loại thương mại, kiểm soát chất lượng xuất nhập khẩu và nghiên cứu khoa học.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 9027 (ISO 24333), Ngũ cốc và sản phẩm ngũ cốc - Lấy mẫu. Đây là tiêu chuẩn nền tảng để đảm bảo mẫu thử được lấy đúng quy trình, có tính đại diện cao nhất cho toàn bộ lô hàng trước khi tiến hành đo đạc sinh trắc học.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa quốc tế đối với các đặc tính hình học của hạt gạo, giúp loại bỏ các sai lệch trong quá trình đo lường và đối chiếu kết quả:

• Chiều dài hạt (L): Khoảng cách lớn nhất giữa hai đầu cực của hạt gạo dọc theo trục dọc của hạt.
• Chiều rộng hạt (W): Khoảng cách lớn nhất giữa hai cạnh của hạt gạo đo được ở phần giữa của hạt dọc theo trục ngang.
• Chiều dày hạt (T): Khoảng cách lớn nhất giữa mặt lưng và mặt bụng của hạt gạo đo được ở phần giữa của hạt.
• Tỷ lệ chiều dài trên chiều rộng (L/W): Chỉ số quan trọng để phân loại hình dạng hạt gạo (ví dụ: hạt dài, hạt trung bình, hạt tròn).
• Gạo lứt (Husked rice): Thóc đã được tách vỏ trấu, vẫn còn lớp cám và phôi.
• Gạo xát hay gạo trắng (Milled rice): Gạo lứt đã được loại bỏ cám và phôi bằng quá trình xát cơ học.

Điều 4: Nguyên tắc xác định

Nguyên tắc thực hiện phép đo sinh trắc học hạt gạo được quy định dựa trên hai phương pháp chính:

• Phương pháp thủ công: Sử dụng các thiết bị đo cơ học có độ chính xác cao như panme (micrometer) hoặc thước cặp (caliper) để đo trực tiếp kích thước của từng hạt gạo trong mẫu thử. Phương pháp này đòi hỏi sự tỉ mỉ và thường áp dụng cho số lượng mẫu nhỏ hoặc kiểm chứng.
• Phương pháp phân tích hình ảnh tự động: Sử dụng hệ thống máy quét hoặc camera kỹ thuật số kết hợp với phần mềm chuyên dụng để phân tích hình ảnh của các hạt gạo được trải phẳng. Phương pháp này cho phép đo nhanh, đồng thời trên số lượng hạt lớn, giảm thiểu sai số do con người và tăng độ lặp lại của kết quả.
• Yêu cầu chung về mẫu thử: Mẫu thử phải được làm sạch, loại bỏ tạp chất và các hạt bị biến dạng nghiêm trọng không do đặc tính tự nhiên của giống. Số lượng hạt tối thiểu cần đo phải đủ lớn để đảm bảo tính đại diện thống kê cho toàn bộ lô mẫu.