Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11848:2021 về Máy tính xách tay - Hiệu suất năng lượng được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố vào năm 2021, quy định các yêu cầu kỹ thuật về hiệu suất năng lượng và phương pháp thử nghiệm xác định mức tiêu thụ điện năng đối với các dòng máy tính xách tay lưu thông trên thị trường Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại máy tính xách tay (laptop, notebook) được thiết kế để sử dụng di động, hoạt động bằng nguồn pin nội bộ hoặc kết nối trực tiếp với nguồn điện xoay chiều thông qua bộ đổi nguồn AC-DC (adapter). Tiêu chuẩn không áp dụng cho các thiết bị máy tính bảng, máy tính cầm tay siêu nhỏ hoặc các dòng máy tính chuyên dụng phục vụ công nghiệp không có tính chất thương mại phổ biến.

Nội dung cốt lõi của TCVN 11848:2021

- Định nghĩa các trạng thái hoạt động của máy tính xách tay

• Trạng thái tắt (Off Mode): Là trạng thái tiêu thụ điện năng thấp nhất khi thiết bị đã được tắt hoàn toàn bằng phần mềm hoặc nút nguồn vật lý nhưng vẫn kết nối với nguồn điện lưới.
• Trạng thái ngủ (Sleep Mode): Trạng thái tiết kiệm năng lượng mà máy tính tự động chuyển sang sau một thời gian không hoạt động hoặc do người dùng chủ động kích hoạt, cho phép lưu lại phiên làm việc hiện tại vào bộ nhớ và khôi phục nhanh chóng.
• Trạng thái nhàn rỗi (Idle Mode): Trạng thái máy tính đã hoàn thành quá trình khởi động hệ điều hành, không chạy các ứng dụng của người dùng nhưng các thành phần phần cứng vẫn hoạt động ở mức cơ bản và sẵn sàng nhận lệnh.

- Phương pháp xác định điện năng tiêu thụ hàng năm (TEC)

• Điện năng tiêu thụ hàng năm (TEC) được tính toán dựa trên công thức tích hợp mức tiêu thụ công suất ở ba trạng thái chính: Tắt, Ngủ và Nhàn rỗi.
• Mỗi trạng thái hoạt động được gán một trọng số thời gian tương ứng (tính bằng tỷ lệ phần trăm thời gian trong ngày) nhằm mô phỏng sát nhất với hành vi sử dụng thực tế của người dùng thông thường.

- Yêu cầu về hiệu suất năng lượng tối thiểu (MEPS)

• Tiêu chuẩn quy định mức tiêu thụ năng lượng tối đa cho phép (TEC_MAX) cho từng nhóm máy tính xách tay được phân loại theo cấu hình phần cứng (như số lượng nhân xử lý, dung lượng bộ nhớ RAM, và sự hiện diện của card đồ họa rời).
• Các sản phẩm máy tính xách tay muốn đạt tiêu chuẩn lưu hành hoặc dán nhãn năng lượng phải có mức TEC thực tế đo được không vượt quá giới hạn TEC_MAX tương ứng với phân khúc cấu hình của sản phẩm đó.

- Quy trình và phương pháp thử nghiệm

• Điều kiện môi trường thử nghiệm: Phép đo phải được thực hiện trong phòng thí nghiệm kiểm soát chặt chẽ về nhiệt độ (thường từ 23°C đến 25°C), độ ẩm tương đối và độ ổn định của điện áp nguồn cấp.
• Thiết bị đo lường: Sử dụng các thiết bị đo công suất chuyên dụng có độ chính xác cao, có khả năng ghi nhận các mức công suất cực nhỏ ở trạng thái tắt và trạng thái ngủ.
• Thiết lập cấu hình thử nghiệm: Máy tính thử nghiệm phải được cài đặt hệ điều hành sạch, tắt các kết nối không dây không cần thiết (trừ khi có yêu cầu cụ thể trong quy trình đo) và sạc đầy pin trước khi tiến hành đo công suất tiêu thụ ở các trạng thái.

Hiệu lực thi hành

TCVN 11848:2021 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Tiêu chuẩn này là căn cứ kỹ thuật quan trọng để các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện việc kiểm tra, giám sát chất lượng hiệu suất năng lượng, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thực hiện thủ tục dán nhãn năng lượng bắt buộc theo quy định của pháp luật Việt Nam.