Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11845-5:2017 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 61869-5:2011) về Máy biến đổi đo lường - Phần 5: Yêu cầu bổ sung đối với máy biến điện áp kiểu điện dung quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và các thông số vận hành an toàn đối với máy biến điện áp kiểu điện dung dùng trong hệ thống điện lực.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các máy biến điện áp kiểu điện dung (CVT) một pha mới được chế tạo, được đấu nối giữa pha và đất, sử dụng cho các mục đích đo lường, bảo vệ và truyền thông tin tần số sóng mang ở tần số công nghiệp từ 15 Hz đến 100 Hz. Đối tượng áp dụng bao gồm các đơn vị thiết kế, chế tạo, thử nghiệm, vận hành và kiểm định thiết bị đo lường điện lực.

Các bộ phận cấu thành cốt lõi của máy biến điện áp kiểu điện dung

• Phần tử tụ điện (capacitor element): Là bộ phận cơ bản cấu thành nên bộ phân áp kiểu tụ, thực hiện chức năng phân chia điện áp cao áp xuống mức điện áp trung gian phù hợp cho phần tử điện từ.
• Phần tử điện từ (electromagnetic unit): Bộ phận được đấu nối với đầu ra của bộ phân áp kiểu tụ để biến đổi điện áp trung gian thành điện áp đo lường tiêu chuẩn ở mạch thứ cấp, đồng thời đảm bảo cách ly an toàn giữa mạch cao áp và mạch đo lường.
• Phần tử mạch điện truyền thông sóng mang: Thiết bị được thiết kế đặc biệt để cho phép đưa vào một tín hiệu tần số sóng mang. Phần tử này được nối giữa cực hạ áp của bộ phân áp kiểu tụ và đất, có đặc tính trở kháng không đáng kể ở tần số nguồn điện nhưng lại có trở kháng đáng kể ở tần số sóng mang nhằm phục vụ mục đích truyền thông tin liên lạc hoặc bảo vệ rơle.
• Phần tử giới hạn điện áp (voltage limitation element): Thiết bị phụ trợ được đấu nối qua cuộn xả hoặc giữa đầu nối hạ áp của bộ phân áp kiểu tụ và đất, có chức năng giới hạn các quá điện áp quá độ có thể xuất hiện trên cuộn xả, bảo vệ an toàn cho hệ thống mạch thứ cấp và các thiết bị liên quan.

Yêu cầu kỹ thuật và vận hành đối với phần tử điện từ

• Độ kín của phần tử điện từ: Phần tử điện từ phải được thiết kế và chế tạo đảm bảo độ kín hoàn toàn trong toàn bộ dải nhiệt độ quy định tương ứng với cấp nhiệt độ áp dụng của thiết bị, ngăn ngừa tuyệt đối sự xâm nhập của hơi ẩm và rò rỉ chất cách điện ra môi trường bên ngoài.
• Xác định trạng thái nhiệt độ ổn định: Phần tử điện từ được coi là đã đạt tới trạng thái nhiệt độ ổn định khi giá trị danh định của độ tăng nhiệt không vượt quá 1 K (Kelvin) trong khoảng thời gian 1 giờ liên tục dưới điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn.
• Phương pháp đo độ tăng nhiệt: Độ tăng nhiệt của các cuộn dây trong phần tử điện từ phải được xác định một cách chính xác bằng phương pháp đo điện trở biến đổi của cuộn dây trong quá trình thử nghiệm phát nóng, đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định dưới tải liên tục mà không gây hư hỏng cách điện.

Hiệu lực thi hành

TCVN 11845-5:2017 có hiệu lực kể từ ngày ban hành theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về khoa học và công nghệ, đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật pháp lý cao nhất tại Việt Nam để đánh giá chất lượng và nghiệm thu các máy biến điện áp kiểu điện dung trước khi đưa vào vận hành trên lưới điện quốc gia.