Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11542:2016 (ISO 11396:2012)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11542:2016 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 11396:2012. Tiêu chuẩn này quy định các nguyên tắc kỹ thuật trong việc phân vùng da cá sấu, mô tả chi tiết các loại khuyết tật, đồng thời thiết lập hệ thống phân loại chất lượng dựa trên các yếu tố khuyết tật, kích thước (chiều dài) và nguồn gốc của da. Tiêu chuẩn áp dụng cho tất cả các loại da cá sấu ở các trạng thái khác nhau, bao gồm da tươi, da muối, da đã bảo quản, da thuộc mộc (crust) và da thành phẩm.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn trong ngành công nghiệp thuộc da:

• Tiêu chuẩn cung cấp một phương pháp thống nhất và chuẩn hóa để nhận biết, phân ranh giới các vùng trên tấm da cá sấu.
• Đưa ra các mô tả chi tiết và phân loại đối với các khuyết tật tự nhiên hoặc các khuyết tật phát sinh trong quá trình chăn nuôi, giết mổ, bảo quản, vận chuyển và thuộc da.
• Thiết lập hệ thống phân hạng chất lượng da dựa trên mức độ nghiêm trọng của khuyết tật, kích thước chiều dài tấm da và nguồn gốc xuất xứ của nguồn nguyên liệu.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, việc viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan là bắt buộc:

• TCVN 7117 (ISO 2418) về Da - Thử nghiệm hóa học, vật lý, cơ học và độ bền màu - Vị trí lấy mẫu. Tài liệu này đảm bảo việc xác định vị trí lấy mẫu thử nghiệm trên da cá sấu được thực hiện đồng bộ và không làm ảnh hưởng đến kết quả đánh giá chất lượng chung của tấm da.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa nhằm tránh sự nhầm lẫn giữa các bên trong giao dịch thương mại và kiểm định chất lượng:

• Da cá sấu (Crocodile skin): Lớp da bọc ngoài của các loài động vật thuộc bộ cá sấu (Crocodilia), bao gồm cả phần bụng, hông, lưng và đuôi.
• Khuyết tật (Defect): Bất kỳ sự không hoàn hảo nào xuất hiện trên bề mặt hoặc cấu trúc da làm giảm giá trị thẩm mỹ, độ bền cơ học hoặc khả năng sử dụng của tấm da.
• Khuyết tật đã lành (Healed defect): Các vết thương, vết trầy xước hoặc vết cắn xảy ra trong quá trình sống của con vật đã được chữa lành hoàn toàn trước khi giết mổ, thường để lại sẹo nhưng cấu trúc da tại đó đã đóng kín.
• Khuyết tật hở (Open defect): Các vết thương chưa lành, vết cắt sâu do quá trình lột da, hoặc các lỗ thủng xuyên qua lớp da chưa được liên kết lại, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến độ bền kéo của da.
• Vảy sừng hay nốt sừng (Osteoderms/Buttons): Các cấu trúc xương cứng hình thành bên trong các vảy của một số loài cá sấu, gây khó khăn cho quá trình thuộc da và xẻ mỏng da.

Điều 4: Phân vùng da cá sấu (Laying out of skins)

Đây là nội dung kỹ thuật cốt lõi quy định cách thức phân chia một tấm da cá sấu thành các vùng cụ thể để phục vụ cho việc đánh giá và định giá chất lượng:

• Vùng bụng (Belly area): Là phần da có giá trị thương mại cao nhất, kéo dài từ gốc cổ đến hậu môn và giới hạn bởi hai đường hông. Vùng này yêu cầu cấu trúc vảy phải phẳng, đều đặn, mềm mại và có tỷ lệ khuyết tật thấp nhất.
• Vùng hông (Flank area): Nằm ở hai bên sườn của con vật, nằm giữa chi trước và chi sau. Vùng hông thường có cấu trúc vảy nhỏ hơn, hình tròn hoặc hình bầu dục và có độ đàn hồi cao hơn vùng bụng.
• Vùng đuôi (Tail area): Phần da kéo dài từ sau hậu môn đến chóp đuôi. Vùng này có đặc điểm vảy lớn, dày, cứng và thường có các gai sừng đặc trưng của loài.
• Vùng đầu và cổ (Head and neck area): Phần da bao quanh đầu và cổ của cá sấu, thường có cấu trúc vảy gồ ghề và độ dày không đồng đều, đòi hỏi kỹ thuật xử lý chuyên biệt khi thuộc da.

Việc phân định rõ ràng các vùng da này giúp người kiểm định dễ dàng định vị khuyết tật, từ đó áp dụng các quy tắc khấu trừ điểm chất lượng một cách chính xác và minh bạch nhất.