Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11308:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11308:2016 quy định phương pháp xác định nồng độ của các hợp chất lưu huỳnh dạng khí bao gồm hydro sulfua (H2S), cacbonyl sulfua (COS) và cacbon disulfua (CS2) phát thải từ các nguồn tĩnh. Đây là các tác nhân gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng, có mùi hôi đặc trưng và ảnh hưởng lớn đến sức khỏe con người cũng như môi trường xung quanh. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Đối tượng áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng đối với việc xác định hàm lượng hydro sulfua, cacbonyl sulfua và cacbon disulfua trong khí thải từ các nguồn tĩnh (như ống khói nhà máy, cơ sở sản xuất công nghiệp).
• Giới hạn đo: Phương pháp này có khả năng đo được dải nồng độ rộng của các hợp chất lưu huỳnh, tùy thuộc vào thể tích mẫu lấy và cấu hình của thiết bị phân tích sắc ký khí.
• Yêu cầu kỹ thuật: Tiêu chuẩn đòi hỏi người thực hiện phải có chuyên môn về vận hành thiết bị sắc ký khí và xử lý các mẫu khí độc hại, dễ bay hơi.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp viện dẫn các tài liệu kỹ thuật và tiêu chuẩn liên quan sau đây:

• Các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về lấy mẫu khí thải nguồn tĩnh.
• Các hướng dẫn về hiệu chuẩn thiết bị đo khí và chuẩn bị khí tiêu chuẩn.
• Các quy định chung về an toàn lao động và bảo vệ môi trường trong phòng thí nghiệm khi tiếp xúc với các khí độc hại chứa lưu huỳnh.

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

Phương pháp xác định dựa trên các nguyên tắc kỹ thuật cốt lõi sau:

• Lấy mẫu khí: Mẫu khí thải được rút ra từ nguồn tĩnh thông qua một đầu dò (probe) được gia nhiệt để ngăn ngừa sự ngưng tụ hơi nước và các phản ứng phụ của hợp chất lưu huỳnh trên đường dẫn mẫu.
• Tách và phân tích: Mẫu khí sau khi lấy được đưa trực tiếp hoặc gián tiếp vào máy sắc ký khí (GC). Tại đây, các hợp chất H2S, COS và CS2 được tách riêng biệt nhờ cột sắc ký phù hợp.
• Phát hiện và định lượng: Sử dụng detector đo quang ngọn lửa (FPD - Flame Photometric Detector) hoặc detector chọn lọc lưu huỳnh khác để phát hiện các hợp chất lưu huỳnh. Tín hiệu thu được từ detector được so sánh với đường chuẩn được xây dựng từ các khí chuẩn để xác định nồng độ chính xác của từng chất.

Điều 4: Thiết bị, dụng cụ và hóa chất

Để thực hiện phép đo theo tiêu chuẩn, hệ thống thiết bị và dụng cụ cần đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt:

• Hệ thống lấy mẫu khí: Bao gồm đầu dò bằng vật liệu trơ (như thủy tinh borosilicat hoặc Teflon), bộ lọc bụi chịu nhiệt, đường ống dẫn mẫu có gia nhiệt và bơm hút mẫu có khả năng điều chỉnh lưu lượng.
• Thiết bị sắc ký khí (GC): Phải được trang bị detector đo quang ngọn lửa (FPD) nhạy với lưu huỳnh, hệ thống van bơm mẫu tự động hoặc thủ công bằng vật liệu trơ, và cột sắc ký có khả năng tách hoàn toàn H2S, COS, CS2 ra khỏi các thành phần khí khác.
• Khí tiêu chuẩn và hóa chất: Các bình khí chuẩn chứa H2S, COS, CS2 có nồng độ chính xác cao dùng cho quá trình hiệu chuẩn thiết bị. Khí mang (thường là Nitơ hoặc Heli) và các khí vận hành detector (Hydro, không khí nén) phải đạt độ tinh khiết theo yêu cầu của nhà sản xuất thiết bị.