Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11236:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11236:2015 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 10474:2013, quy định chi tiết về các loại tài liệu kiểm tra được cung cấp cho người mua phù hợp với các yêu cầu của đơn đặt hàng khi giao nhận thép và các sản phẩm thép. Tiêu chuẩn này đóng vai trò thiết yếu trong việc thống nhất các phương thức xác nhận chất lượng sản phẩm thép lưu thông trên thị trường, bảo đảm tính minh bạch và an toàn kỹ thuật cho các công trình và dự án sử dụng thép.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh (Điều 1)

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các sản phẩm thép được sản xuất, gia công và phân phối trên thị trường. Văn bản xác định rõ các loại chứng từ, tài liệu kiểm tra chất lượng mà nhà sản xuất hoặc bên trung gian phải cung cấp cho khách hàng nhằm chứng minh sản phẩm đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật đã thỏa thuận trong hợp đồng mua bán.

Các thuật ngữ và định nghĩa quan trọng (Điều 2 và Điều 3)

Để áp dụng thống nhất tiêu chuẩn trên thực tế, các khái niệm cốt lõi được định nghĩa chi tiết bao gồm:

• Kiểm tra không đặc trưng (Non-specific inspection): Là hoạt động kiểm tra do nhà sản xuất thực hiện theo các quy trình riêng nhằm đánh giá xem các sản phẩm được sản xuất bằng cùng một công nghệ có đáp ứng các yêu cầu của đơn đặt hàng hay không. Các sản phẩm được kiểm tra không nhất thiết phải là sản phẩm thực tế được giao nhận.
• Kiểm tra đặc trưng (Specific inspection): Là hoạt động kiểm tra được thực hiện trước khi giao hàng, theo các yêu cầu kỹ thuật của đơn đặt hàng, trên các sản phẩm được giao hoặc trên các đơn vị thử nghiệm thuộc lô sản phẩm được giao nhằm xác định xem chúng có tuân thủ các yêu cầu của đơn đặt hàng hay không.
• Nhà sản xuất (Manufacturer): Tổ chức chế tạo ra sản phẩm thép và có năng lực xác nhận sự phù hợp của sản phẩm với các yêu cầu kỹ thuật đã cam kết.
• Bên trung gian (Intermediary): Tổ chức mua sản phẩm từ nhà sản xuất và cung cấp lại cho người mua mà không làm thay đổi các đặc tính kỹ thuật vốn có của sản phẩm đó.

Phân loại các tài liệu kiểm tra chất lượng thép (Điều 4)

Tiêu chuẩn phân chia tài liệu kiểm tra thành hai nhóm chính dựa trên phương thức kiểm tra thực tế:

1. Tài liệu dựa trên kiểm tra không đặc trưng (Nhóm 2)

• Tuyên bố phù hợp với đơn đặt hàng (Tài liệu kiểu 2.1): Tài liệu do nhà sản xuất cấp, trong đó xác nhận rằng các sản phẩm được cung cấp hoàn toàn tuân thủ các yêu cầu của đơn đặt hàng, không kèm theo kết quả thử nghiệm thực tế.
• Báo cáo thử nghiệm (Tài liệu kiểu 2.2): Tài liệu do nhà sản xuất cấp, xác nhận sản phẩm tuân thủ đơn đặt hàng và cung cấp kết quả thử nghiệm cụ thể dựa trên hoạt động kiểm tra không đặc trưng.

2. Tài liệu dựa trên kiểm tra đặc trưng (Nhóm 3)

• Chứng chỉ kiểm tra 3.1 (Tài liệu kiểu 3.1): Tài liệu do nhà sản xuất cấp, xác nhận sản phẩm tuân thủ đơn đặt hàng và cung cấp kết quả thử nghiệm đặc trưng. Tài liệu này bắt buộc phải được xác nhận bởi đại diện kiểm tra độc lập về mặt chuyên môn với bộ phận sản xuất của nhà sản xuất.
• Chứng chỉ kiểm tra 3.2 (Tài liệu kiểu 3.2): Tài liệu do cả đại diện kiểm tra của nhà sản xuất (độc lập với bộ phận sản xuất) và đại diện kiểm tra được ủy quyền của người mua hoặc thanh tra viên theo quy định của pháp luật cùng xác nhận. Tài liệu này cung cấp kết quả thử nghiệm đặc trưng của chính lô sản phẩm được giao hàng.

Quy định về việc xác nhận và chuyển giao tài liệu

Tiêu chuẩn cũng đưa ra các nguyên tắc nghiêm ngặt về việc lập, ký và truyền tải các tài liệu kiểm tra nhằm bảo đảm tính pháp lý và tính toàn vẹn của dữ liệu kỹ thuật:

• Các tài liệu kiểm tra có thể được truyền tải dưới dạng bản giấy truyền thống hoặc thông qua các phương tiện trao đổi dữ liệu điện tử (EDI) có độ bảo mật cao, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
• Bên trung gian có quyền sao chép và chuyển giao tài liệu kiểm tra gốc của nhà sản xuất cho khách hàng cuối cùng mà không được phép thay đổi bất kỳ thông tin kỹ thuật nào trên tài liệu đó.
• Mọi hành vi sửa đổi trái phép đối với nội dung của tài liệu kiểm tra đều bị coi là vi phạm tiêu chuẩn và làm mất hoàn toàn hiệu lực của chứng nhận chất lượng sản phẩm thép đi kèm.