Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11115:2015

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11115:2015 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 3139:1976 và Sửa đổi 1:1980. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật về lấy mẫu và các phương pháp thử đối với axit flohydric dạng nước sử dụng trong công nghiệp. Do axit flohydric là một hóa chất có tính ăn mòn cực kỳ mạnh và độc tính cao, tiêu chuẩn đặt ra các quy trình nghiêm ngặt nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người thực hiện và tính chính xác của kết quả phân tích.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với axit flohydric dạng nước (dung dịch HF trong nước) được sử dụng trong các ngành công nghiệp. Văn bản hướng dẫn chi tiết về:

• Phương pháp lấy mẫu đại diện từ các bồn chứa, thùng chứa hoặc các phương tiện vận chuyển chuyên dụng.
• Các nguyên tắc an toàn bắt buộc phải tuân thủ khi tiếp xúc, vận chuyển và thao tác với axit flohydric.
• Các phương pháp thử nghiệm hóa lý để xác định thành phần, nồng độ và hàm lượng tạp chất có trong axit.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Tiêu chuẩn này áp dụng các tài liệu viện dẫn liên quan để đảm bảo tính đồng bộ trong đo lường và thử nghiệm hóa học. Các tài liệu viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn quốc tế về lấy mẫu hóa chất lỏng nguy hiểm và các phương pháp xác định hàm lượng tạp chất trong axit vô cơ mạnh.

Quy trình và thiết bị lấy mẫu (Điều 3)

Do đặc tính ăn mòn thủy tinh và hầu hết các kim loại của axit flohydric, quy trình lấy mẫu được quy định vô cùng nghiêm ngặt để tránh làm nhiễm bẩn mẫu và hỏng thiết bị:

• Vật liệu thiết bị lấy mẫu: Tất cả các dụng cụ lấy mẫu, bình chứa mẫu phải được làm bằng vật liệu chịu được axit flohydric như polytetrafluoroetylen (PTFE), polyetylen áp suất cao (PE), hoặc polypropylen (PP). Tuyệt đối không sử dụng dụng cụ bằng thủy tinh, sứ hoặc kim loại thông thường.
• Kỹ thuật lấy mẫu: Mẫu phải được lấy sao cho phản ánh chính xác tính chất của toàn bộ lô hàng. Quy trình thao tác phải nhanh chóng, hạn chế tối đa sự bay hơi của khí hydro florua (HF) ra môi trường và sự hấp thụ hơi nước từ không khí vào mẫu.
• An toàn lao động khi lấy mẫu: Người thực hiện lấy mẫu phải được đào tạo chuyên sâu và trang bị đầy đủ bảo hộ lao động đặc chủng, bao gồm mặt nạ phòng độc toàn mặt, găng tay neoprene hoặc PVC dày, quần áo chống hóa chất và ủng cao su. Tại khu vực lấy mẫu phải luôn có sẵn nguồn nước sạch và dung dịch canxi gluconat để sơ cứu ngay lập tức nếu xảy ra sự cố tiếp xúc với da.

Chuẩn bị mẫu thử và nguyên tắc chung (Điều 4)

Trước khi tiến hành các phép thử hóa học cụ thể, việc chuẩn bị mẫu thử tại phòng thí nghiệm phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Đồng nhất mẫu: Mẫu phòng thử nghiệm phải được lắc đều và đồng nhất kỹ lưỡng trước khi lấy phần mẫu thử để tiến hành phân tích.
• Bảo quản mẫu: Mẫu phải được lưu trữ trong các bình nhựa chuyên dụng kín khít, để ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và nguồn nhiệt để ngăn chặn sự thay đổi nồng độ do bay hơi hoặc rò rỉ.
• Phép thử trắng: Trong mọi phương pháp xác định tạp chất, phải tiến hành song song một phép thử trắng với cùng một lượng thuốc thử và trong cùng điều kiện để hiệu chỉnh kết quả đo, đảm bảo độ chính xác cao nhất cho phép phân tích.