Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10836:2015 (hoàn toàn tương đương với ISO 4305:2014) quy định các phương pháp và điều kiện kỹ thuật để xác định độ ổn định chống lật của cần trục tự hành. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này:

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn quy định các phương pháp tính toán và thử nghiệm thực tế nhằm xác định độ ổn định chống lật của các loại cần trục tự hành.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các loại cần trục tự hành được định nghĩa trong tiêu chuẩn liên quan (như cần trục bánh lốp, cần trục bánh xích, cần trục đặt trên ô tô, cần trục chân đế tự hành).
• Tiêu chuẩn này thiết lập các điều kiện biên về tải trọng, môi trường và địa hình để làm cơ sở đánh giá giới hạn hoạt động an toàn của thiết bị.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết và không thể tách rời:

• TCVN 8242-1 (ISO 4306-1) về Cần trục - Từ vựng - Phần 1: Quy định chung.
• TCVN 8242-2 (ISO 4306-2) về Cần trục - Từ vựng - Phần 2: Cần trục tự hành.
• Các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia liên quan đến việc xác định tải trọng và các tổ hợp tải trọng tác động lên thiết bị nâng hạ.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm kỹ thuật cốt lõi nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình thiết kế, thử nghiệm và vận hành:

• Độ ổn định (Stability): Khả năng của cần trục giữ được trạng thái cân bằng, không bị lật dưới tác động của các mômen lật do tải trọng nâng, lực quán tính, lực gió và độ dốc của nền đất gây ra.
• Tải trọng lật (Tipping load): Tải trọng nâng nhỏ nhất tại một tầm với xác định làm cho các bánh xe hoặc xích ở phía đối diện với đường lật bắt đầu nhấc lên hoàn toàn khỏi mặt đất hoặc bệ đỡ.
• Đường lật (Tipping line): Trục hoặc đường biên hình học mà xung quanh đó cần trục có xu hướng bị lật khi mômen lật vượt quá mômen ổn định.
• Tải trọng định mức (Rated capacity): Tải trọng nâng tối đa được nhà sản xuất cho phép nâng ở một tầm với cụ thể, đã được tính toán dựa trên hệ số an toàn ổn định nghiêm ngặt.

Điều 4: Nguyên tắc xác định độ ổn định và các yêu cầu cơ bản

Điều khoản này quy định các nguyên tắc nền tảng và phương pháp tính toán cụ thể để xác định giới hạn ổn định của cần trục:

• Các trường hợp tải trọng tính toán: Việc xác định độ ổn định phải được thực hiện dựa trên các tổ hợp tải trọng bất lợi nhất. Các lực tác động bao gồm tải trọng tĩnh (trọng lượng bản thân cần trục, cần, đối trọng, tải trọng nâng) và tải trọng động phát sinh trong quá trình vận hành (lực quán tính khi quay cần, nâng hạ tải, hãm phanh).
• Ảnh hưởng của sức gió: Tiêu chuẩn yêu cầu phải tính toán áp lực gió tác động lên toàn bộ kết cấu của cần trục và tải trọng nâng. Phải phân biệt rõ ràng giữa áp lực gió trong điều kiện làm việc bình thường và áp lực gió cực đại trong điều kiện không làm việc (gió bão).
• Độ dốc và điều kiện nền đất: Độ ổn định phải được tính toán dựa trên độ dốc tối đa cho phép của mặt bằng làm việc theo quy định của nhà sản xuất. Nền đất hoặc bệ đỡ phải đảm bảo đủ khả năng chịu lực để không làm thay đổi đường lật của cần trục.
• Hệ số an toàn ổn định: Thiết lập các hệ số an toàn tối thiểu bắt buộc đối với từng trạng thái làm việc khác nhau nhằm đảm bảo cần trục luôn hoạt động trong vùng an toàn, ngăn ngừa hoàn toàn nguy cơ lật đổ do sai số vận hành hoặc biến động môi trường.