Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10785:2015 là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định về phương pháp vi sinh vật để xác định khả năng hòa tan kali. Đây là cơ sở pháp lý và kỹ thuật áp dụng cho các phòng thử nghiệm, tổ chức chứng nhận và doanh nghiệp sản xuất phân bón vi sinh vật tại Việt Nam nhằm đánh giá chất lượng và hoạt tính của các chủng vi sinh vật có khả năng giải phóng kali từ các nguồn khó tan. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này:

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định khả năng hòa tan kali của các chủng vi sinh vật (bao gồm vi khuẩn, nấm men, nấm mốc) hướng tới mục đích sử dụng trong nông nghiệp và sản xuất phân bón.
• Phương pháp áp dụng đối với các vi sinh vật có khả năng sinh trưởng và phát triển trên các môi trường nuôi cấy nhân tạo trong điều kiện phòng thí nghiệm.
• Tiêu chuẩn này là căn cứ kỹ thuật để đánh giá, tuyển chọn các chủng vi sinh vật có hoạt tính cao phục vụ cho việc nghiên cứu, sản xuất các chế phẩm sinh học và phân bón vi sinh vật giải kali.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là cực kỳ cần thiết cho việc áp dụng một cách chính xác các quy trình kỹ thuật liên quan đến an toàn sinh học phòng thí nghiệm, phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị môi trường nuôi cấy vi sinh vật.
• Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Vi sinh vật hòa tan kali (Potassium solubilizing microorganisms): Là các vi sinh vật có khả năng chuyển hóa các hợp chất kali không tan hoặc khó tan (như khoáng silicat, feldspar, mica) thành các dạng kali hòa tan (dạng ion K+) mà cây trồng có thể dễ dàng hấp thu và sử dụng được.
• Vòng hòa tan (Zone of solubilization): Vùng trong suốt hoặc vùng biểu hiện sự phân giải xuất hiện xung quanh khuẩn lạc vi sinh vật khi nuôi cấy trên môi trường thạch đĩa có chứa nguồn kali không tan, thể hiện hoạt tính hòa tan kali của chủng vi sinh vật đó.

Nguyên tắc của phương pháp (Điều 4)

• Phương pháp định tính: Dựa trên nguyên tắc nuôi cấy vi sinh vật trên môi trường dinh dưỡng đặc (môi trường thạch) có bổ sung nguồn kali không tan (ví dụ: bột khoáng feldspar hoặc mica). Khả năng hòa tan kali được xác định bằng cách quan sát và đo đường kính của vòng hòa tan (vòng phân giải) hình thành xung quanh khuẩn lạc sau thời gian nuôi cấy xác định.
• Phương pháp định lượng: Dựa trên việc nuôi cấy vi sinh vật trong môi trường lỏng có chứa nguồn kali không tan. Sau thời gian nuôi cấy, tiến hành ly tâm tách sinh khối và xác định hàm lượng kali hòa tan giải phóng ra trong dịch lọc bằng các phương pháp hóa lý như quang kế ngọn lửa (Flame Photometry) hoặc phổ hấp thụ nguyên tử (AAS).
• Sự chênh lệch giữa hàm lượng kali hòa tan trong bình nuôi cấy có vi sinh vật và bình đối chứng (không cấy vi sinh vật) chính là lượng kali được vi sinh vật hòa tan thực tế.