Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10737:2015 về Trứng tằm giống - Yêu cầu kỹ thuật là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các tiêu chuẩn chất lượng đối với trứng tằm giống dâu. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này, giúp các tổ chức, cá nhân sản xuất và kinh doanh tằm giống nắm rõ các quy định pháp lý và kỹ thuật cốt lõi.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với trứng tằm giống dâu (tên khoa học: Bombyx mori L.).
• Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, kiểm dịch và sử dụng trứng tằm giống tại Việt Nam.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Điều khoản này liệt kê các tài liệu cần thiết được áp dụng đồng thời để thực hiện tiêu chuẩn:

• Các tài liệu viện dẫn là cơ sở đối chiếu để thực hiện các phương pháp thử, kiểm tra chất lượng trứng tằm giống.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Để đảm bảo tính thống nhất trong cách hiểu và áp dụng, tiêu chuẩn đưa ra định nghĩa cho các thuật ngữ chuyên ngành quan trọng:

• Trứng tằm giống: Là trứng của ngài tằm dâu được sản xuất theo quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm mục đích nhân giống hoặc nuôi lấy kén thương phẩm.
• Trứng ghim (trứng dán): Trứng tằm được đẻ bám dính trực tiếp trên giấy hoặc bìa chuyên dụng.
• Trứng rời (trứng hộp): Trứng tằm được tách rời khỏi giấy đẻ sau khi xử lý và đóng gói vào các hộp tiêu chuẩn.
• Trứng loang: Trứng tằm không phát triển bình thường, có màu sắc không đồng đều hoặc loang lổ do ảnh hưởng của điều kiện ngoại cảnh hoặc di truyền.
• Trứng ung (trứng chết phôi): Trứng đã được thụ tinh nhưng phôi bị chết trong quá trình phát triển.
• Trứng lép (trứng không thụ tinh): Trứng không có phôi, thường có màu trắng ngà hoặc vàng nhạt và bị xẹp đi sau một thời gian.
• Bệnh gai tằm (bệnh tằm gai): Một loại bệnh nguy hiểm truyền qua trứng do vi bào tử Nosema bombycis gây ra, thuộc đối tượng kiểm dịch bắt buộc.

- Yêu cầu kỹ thuật đối với trứng tằm giống (Điều 4)

Đây là nội dung cốt lõi quy định các chỉ tiêu chất lượng nghiêm ngặt mà trứng tằm giống phải đạt được trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường:

• Yêu cầu về ngoại quan: Trứng tằm giống phải có hình dáng cân đối, vỏ trứng sạch, không bị dính chất bẩn hoặc dịch thể của ngài. Màu sắc của trứng phải đồng đều, đặc trưng cho từng giống tằm (thường có màu tro sáng, xám xanh hoặc nâu nhạt tùy thuộc vào giai đoạn phát triển và giống cụ thể).
• Chỉ tiêu chất lượng kỹ thuật:
  • Tỷ lệ nở của trứng phải đạt mức tối thiểu theo quy định (thường yêu cầu đạt từ 90% đến 95% trở lên đối với trứng giống cấp 1 và cấp 2).
  • Tỷ lệ trứng không thụ tinh (trứng lép) và tỷ lệ trứng chết phôi (trứng ung) phải nằm trong giới hạn cho phép cực kỳ thấp để đảm bảo hiệu quả kinh tế cho người nuôi.
  • Độ đồng đều của trứng trong cùng một lô sản xuất phải cao, đảm bảo tằm nở tập trung.
• Yêu cầu về an toàn dịch bệnh:
  • Trứng tằm giống tuyệt đối không được mang mầm bệnh truyền qua phôi, đặc biệt là bệnh gai tằm (Nosema bombycis).
  • Quy trình kiểm tra bệnh dịch phải được thực hiện nghiêm ngặt thông qua phương pháp soi kính hiển vi đối với ngài mẹ sau khi đẻ trứng.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 10737:2015 là điều kiện tiên quyết để đảm bảo chất lượng nguồn giống tằm, ngăn ngừa dịch bệnh lây lan và nâng cao năng suất, chất lượng kén tằm cho ngành dâu tằm tơ Việt Nam.