Tóm tắt Tiêu chuẩn ngành 28TCN 132:1998 về Cá nước ngọt - Cá bột - Yêu cầu kỹ thuật

Tiêu chuẩn ngành 28TCN 132:1998 do Bộ Thuỷ sản ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với cá bột nước ngọt, áp dụng cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh và dịch vụ giống thủy sản trên phạm vi cả nước. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này:

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc đối với cá bột của các loài cá nước ngọt phổ biến được sản xuất bằng phương pháp nhân tạo hoặc khai thác tự nhiên.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ sở sản xuất giống, ương dưỡng, kinh doanh và lưu thông cá bột nước ngọt tại Việt Nam.

- Định nghĩa và thuật ngữ (Điều 2)

• Cá bột (Larvae): Là giai đoạn phát triển của cá tính từ khi mới nở ra khỏi màng trứng cho đến khi tiêu hết hoàn toàn hoặc gần hết hoàn toàn noãn hoàng, cá bắt đầu chuyển sang ăn thức ăn bên ngoài (chủ yếu là sinh vật phù du cỡ nhỏ).
• Ngoại hình cá bột khỏe mạnh: Thân hình cân đối, không dị hình, màu sắc đặc trưng theo từng loài, hoạt động nhanh nhẹn.

- Yêu cầu kỹ thuật đối với cá bột (Điều 3)

• Chỉ tiêu chất lượng ngoại quan: Cá bột phải đồng đều về kích cỡ, không bị dị hình, dị tật. Màu sắc của cá phải tươi sáng, đặc trưng cho từng loài cá nước ngọt cụ thể.
• Trạng thái hoạt động: Cá bột phải có phản xạ nhanh nhẹn, bơi lội linh hoạt, có xu hướng bơi ngược dòng nước hoặc bơi tản đều, không bị chìm xuống đáy hoặc nổi lờ đờ trên mặt nước.
• Tỷ lệ dị hình: Tỷ lệ cá bột bị dị hình (như vẹo cột sống, hai đầu, thiếu đuôi...) không được vượt quá giới hạn cho phép quy định trong tiêu chuẩn (thường dưới 1% đến 2% tùy loài).
• Tỷ lệ lẫn loài: Lô cá bột phải đảm bảo độ thuần chủng cao, tỷ lệ lẫn các loài cá khác không vượt quá mức quy định tối đa cho phép.

- Phương pháp kiểm tra và đánh giá chất lượng (Điều 4)

• Phương pháp cảm quan: Sử dụng mắt thường để quan sát trạng thái hoạt động, màu sắc, hình thái bên ngoài và phản xạ của cá bột trong dụng cụ chứa nước sạch.
• Phương pháp lấy mẫu: Quy định cách thức lấy mẫu ngẫu nhiên từ các bể chứa hoặc dụng cụ vận chuyển để đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ lô cá bột.
• Đánh giá tỷ lệ dị hình và lẫn loài: Tiến hành đếm số lượng cá dị hình hoặc khác loài trong mẫu thử để tính toán tỷ lệ phần trăm, từ đó kết luận chất lượng của cả lô cá bột có đạt tiêu chuẩn hay không.

Lưu ý: Tiêu chuẩn này là cơ sở pháp lý và kỹ thuật quan trọng để kiểm soát chất lượng con giống thủy sản, giúp người nuôi thủy sản lựa chọn được nguồn cá bột chất lượng cao, hạn chế dịch bệnh và nâng cao hiệu quả kinh tế.