Tiêu chuẩn ngành 10TCN 867:2006 là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quy định về phương pháp đánh giá hoạt tính đối kháng của các chủng vi sinh vật đối với các loài nấm gây bệnh vùng rễ trên các loại cây trồng cạn. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nghiên cứu, tuyển chọn và kiểm soát chất lượng các chế phẩm sinh học dùng trong bảo vệ thực vật thân thiện với môi trường.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định và đánh giá khả năng đối kháng của các nhóm vi sinh vật (bao gồm vi khuẩn, xạ khuẩn và nấm) chống lại các tác nhân nấm gây bệnh vùng rễ cây trồng cạn trong điều kiện phòng thí nghiệm (in vitro).
• Đối tượng áp dụng bao gồm các phòng thí nghiệm nghiên cứu về bảo vệ thực vật, vi sinh vật học nông nghiệp, các cơ sở sản xuất, kiểm định và quản lý chất lượng các chế phẩm sinh học phòng trừ bệnh hại cây trồng tại Việt Nam.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 2)

• Vi sinh vật đối kháng: Là các chủng vi khuẩn, xạ khuẩn hoặc nấm có khả năng ức chế, tiêu diệt hoặc hạn chế sự phát triển của nấm gây bệnh thông qua các cơ chế sinh học như cạnh tranh dinh dưỡng, sinh chất kháng sinh, ký sinh trực tiếp hoặc kích thích tính kháng của cây trồng.
• Nấm gây bệnh vùng rễ cây trồng cạn: Các loài nấm hại tồn tại trong đất, tấn công vào hệ thống rễ và cổ rễ của cây trồng cạn (như Fusarium spp., Rhizoctonia solani, Phytophthora spp., Pythium spp., Sclerotium rolfsii), gây ra các triệu chứng thối rễ, héo rũ, lở cổ rễ và chết cây.

Nguyên lý của phương pháp đánh giá (Điều 3)

• Phương pháp dựa trên nguyên lý nuôi cấy đồng thời (hoặc nuôi cấy kép) giữa vi sinh vật đối kháng cần thử nghiệm và nấm gây bệnh mục tiêu trên cùng một môi trường dinh dưỡng thạch nhân tạo thích hợp trong điều kiện tiêu chuẩn.
• Hoạt tính đối kháng được xác định và định lượng thông qua việc đo lường bán kính hoặc đường kính vùng ức chế (vòng vô khuẩn) xung quanh khuẩn lạc vi sinh vật đối kháng, hoặc tính toán tỷ lệ phần trăm hạn chế sự phát triển của sợi nấm gây bệnh so với công thức đối chứng không có vi sinh vật đối kháng.

Thiết bị, dụng cụ, hóa chất và môi trường nuôi cấy (Điều 4)

• Thiết bị và dụng cụ thí nghiệm: Yêu cầu bắt buộc phải có tủ cấy vô trùng (tủ dòng thẳng), tủ ấm duy trì nhiệt độ ổn định (từ 25 đến 30 độ C), nồi hấp tiệt trùng (autoclave), kính hiển vi quang học, đĩa Petri vô trùng, que cấy, ống đong và cân phân tích độ chính xác cao.
• Môi trường nuôi cấy: Sử dụng các môi trường thạch tiêu chuẩn phù hợp cho từng nhóm đối tượng, phổ biến nhất là môi trường PDA (Potato Dextrose Agar) dùng cho nấm, môi trường NA (Nutrient Agar) dùng cho vi khuẩn, hoặc môi trường Gause dùng cho xạ khuẩn. Tất cả môi trường phải được kiểm tra độ pH và tiệt trùng tuyệt đối trước khi sử dụng.