Thông tư số 78/2025/TT-BCA do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư liên quan đến công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và bảo vệ người tố cáo trong lực lượng Công an nhân dân. Văn bản này mang tính chất chuẩn hóa, phân cấp thẩm quyền rõ ràng và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị nghiệp vụ trong ngành Công an đối với công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng, lãng phí.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các đơn vị thuộc cơ quan Bộ Công an; Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Công an xã, phường, thị trấn, đặc khu; đồn Công an; các cơ quan điều tra, cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự các cấp trong Công an nhân dân; cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và bảo vệ người tố cáo.

Nội dung cốt lõi của Thông tư 78/2025/TT-BCA

1. Sửa đổi quy định về tiếp nhận, xử lý và giải quyết tố cáo trong Công an nhân dân

Thông tư thực hiện sửa đổi, bổ sung một số nội dung quan trọng tại Thông tư số 85/2020/TT-BCA nhằm đồng bộ với các văn bản pháp luật mới:

• Tố cáo của người nước ngoài: Việc giải quyết tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam thuộc thẩm quyền của Công an nhân dân được thực hiện theo Luật Tố cáo, Nghị định số 31/2019/NĐ-CP và Nghị định số 22/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung năm 2025).
• Thời hạn chuyển tố cáo không thuộc thẩm quyền: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được tố cáo không thuộc thẩm quyền nhưng thuộc trách nhiệm giải quyết của Công an nhân dân, cơ quan tiếp nhận phải chuyển đến Thủ trưởng cơ quan Công an có thẩm quyền giải quyết; đồng thời thông báo bằng văn bản cho người tố cáo và cơ quan thanh tra Công an cùng cấp biết.
• Thẩm quyền giải quyết tố cáo của Bộ trưởng: Bộ trưởng Bộ Công an có thẩm quyền thụ lý, giải quyết tố cáo thuộc thẩm quyền của cấp dưới khi xét thấy cần thiết đối với các vụ việc phức tạp, gây dư luận xấu trong xã hội hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của ngành Công an.
• Phân cấp quản lý báo cáo: Cơ quan An ninh điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra, cơ quan quản lý tạm giữ, tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự các cấp có trách nhiệm giúp Thủ trưởng cùng cấp thống nhất quản lý công tác giải quyết tố cáo thuộc lĩnh vực phụ trách. Định kỳ hằng tháng, quý, 6 tháng, năm phải báo cáo kết quả lên Bộ trưởng (qua Thanh tra Bộ Công an) hoặc Thủ trưởng cấp trên trực tiếp.

2. Tăng cường biện pháp bảo vệ người tố cáo hành vi tham nhũng, lãng phí

Sửa đổi Thông tư số 145/2020/TT-BCA nhằm cụ thể hóa thẩm quyền và quy trình áp dụng các biện pháp bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, danh dự, nhân phẩm của người tố cáo:

• Phân định thẩm quyền yêu cầu bảo vệ: Người có thẩm quyền giải quyết tố cáo theo quy định của Luật Tố cáo phải kịp thời đề nghị Giám đốc Công an cấp tỉnh hoặc Trưởng Công an cấp xã xem xét, quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp.
• Trách nhiệm của Công an cấp xã: Trưởng Công an cấp xã có thẩm quyền xem xét, quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ đối với người tố cáo trên địa bàn. Trường hợp gặp khó khăn, vướng mắc phải kịp thời báo cáo Giám đốc Công an cấp tỉnh để chỉ đạo giải quyết.
• Bảo vệ đối tượng đặc thù: Trường hợp người được bảo vệ là phạm nhân tại trại giam, trại viên tại cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc, học sinh trường giáo dưỡng hoặc nhân viên Trung tâm an ninh hàng không quốc gia, thì Giám thị trại giam, Giám đốc cơ sở giáo dục bắt buộc, Trưởng cơ sở cai nghiện, Hiệu trưởng trường giáo dưỡng hoặc Giám đốc Trung tâm an ninh hàng không quốc gia có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ.
• Xử lý trường hợp người bị tố cáo là Trưởng Công an cấp xã: Thanh tra Công an cấp tỉnh có trách nhiệm tham mưu cho Giám đốc Công an cấp tỉnh chỉ đạo một Phó Trưởng Công an cấp xã, Phó Trưởng đồn Công an hoặc đơn vị, cá nhân khác có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ nhằm đảm bảo tính khách quan.

3. Đổi mới công tác tiếp công dân trong Công an nhân dân

Sửa đổi Thông tư số 98/2021/TT-BCA nhằm nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân tại cơ sở:

• Bố trí địa điểm tiếp dân: Công an cấp xã và đồn Công an bắt buộc phải bố trí địa điểm, bảo đảm cơ sở vật chất và phương tiện cần thiết để phục vụ công tác tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
• Chế độ trực ban tiếp dân: Các đơn vị không có tổ chức thanh tra, Công an cấp xã, đồn Công an phải tổ chức trực ban nghiêm túc. Khi có công dân đến, cán bộ trực ban phải báo cáo Thủ trưởng cùng cấp để cử cán bộ chuyên trách tiếp công dân theo đúng quy định.
• Trách nhiệm tiếp dân định kỳ: Thủ trưởng đơn vị có chức năng quản lý nhà nước thuộc Công an cấp tỉnh có trụ sở độc lập phải trực tiếp tiếp công dân định kỳ ít nhất 02 ngày trong một tháng tại địa điểm tiếp công dân của đơn vị.

4. Quy trình tiếp nhận, phân loại và xử lý đơn khiếu nại, kiến nghị, phản ánh

Sửa đổi Thông tư số 19/2022/TT-BCA để làm rõ phạm vi cơ quan tiếp nhận và quy trình xử lý đơn thư:

• Mở rộng phạm vi áp dụng: Khái niệm "Công an đơn vị, địa phương" được chuẩn hóa bao gồm các đơn vị thuộc cơ quan Bộ, Công an tỉnh/thành phố, Công an cấp xã và đồn Công an.
• Xử lý khiếu nại trong thi hành án hình sự: Đối với khiếu nại quyết định, hành vi trái pháp luật trong thi hành án hình sự, cán bộ xử lý đơn phải đề xuất chuyển người có thẩm quyền giải quyết theo quy định tại Điều 178 Luật Thi hành án hình sự.
• Trách nhiệm quản lý chuyên ngành: Cơ quan quản lý thi hành án hình sự Bộ Công an và cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh có trách nhiệm giúp Thủ trưởng cùng cấp thống nhất quản lý nhà nước về công tác giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực thi hành án hình sự.

5. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu và lần hai

Sửa đổi Thông tư số 23/2022/TT-BCA nhằm phân cấp rõ ràng thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính:

• Thẩm quyền của Trưởng Công an cấp xã và Trưởng đồn Công an: Giải quyết khiếu nại lần đầu đối với các quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình và của cán bộ, chiến sĩ thuộc quyền quản lý trực tiếp.
• Thẩm quyền của cấp phòng và tương đương: Trưởng phòng thuộc Công an cấp tỉnh, Giám thị trại giam, Giám đốc cơ sở giáo dục bắt buộc, Hiệu trưởng trường giáo dưỡng, Trưởng cơ sở cai nghiện bắt buộc, Giám đốc Trung tâm an ninh hàng không quốc gia, Trung đoàn trưởng Cảnh vệ hoặc Cảnh sát cơ động giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi hành chính của mình và cán bộ dưới quyền.
• Thẩm quyền của Cục trưởng và Giám đốc Công an cấp tỉnh: Giải quyết khiếu nại lần đầu đối với quyết định, hành vi hành chính của mình và cán bộ thuộc quyền quản lý trực tiếp (trừ các trường hợp thuộc thẩm quyền của cấp xã và cấp phòng nêu trên); đồng thời giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính mà Thủ trưởng cơ quan, đơn vị thuộc quyền quản lý trực tiếp đã giải quyết lần đầu nhưng còn khiếu nại hoặc đã hết thời hạn nhưng chưa được giải quyết.

6. Các quy định bị bãi bỏ

Thông tư tiến hành bãi bỏ một số điều khoản không còn phù hợp để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống văn bản:

• Bãi bỏ khoản 2 Điều 7 Thông tư số 145/2020/TT-BCA ngày 29 tháng 12 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Công an.
• Bãi bỏ khoản 2 Điều 4 Thông tư số 23/2022/TT-BCA ngày 16 tháng 5 năm 2022 của Bộ trưởng Bộ Công an.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 29 tháng 8 năm 2025.

Thủ trưởng các đơn vị thuộc cơ quan Bộ Công an, Giám đốc Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành. Thanh tra Bộ Công an là đơn vị chủ trì chịu trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Thông tư này trên phạm vi toàn quốc. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, Công an các đơn vị, địa phương phải kịp thời báo cáo về Bộ Công an (qua Thanh tra Bộ) để có hướng dẫn và giải quyết kịp thời.