Thông tư 23-TTg được ban hành năm 1960 bởi Thủ tướng Chính phủ nhằm hướng dẫn thi hành chế độ dân công trong công tác đắp đê, một nhiệm vụ trọng yếu trong việc bảo vệ đê điều, phòng chống thiên tai và phát triển sản xuất nông nghiệp tại miền Bắc nước ta.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Thông tư quy định việc huy động và sử dụng lực lượng dân công phục vụ cho các công trình đắp đê, tu bổ đê điều phòng lụt. Đối tượng áp dụng bao gồm công dân trong độ tuổi lao động theo quy định của pháp luật thời kỳ đó, có nghĩa vụ đóng góp ngày công lao động nghĩa vụ hoặc lao động công ích cho các công trình đê điều quốc gia và địa phương. Các trường hợp được miễn, hoãn huy động cũng được quy định cụ thể nhằm bảo đảm sức sản xuất chính và hoàn cảnh gia đình của người lao động.

Chính sách huy động và quản lý lực lượng dân công

• Nguyên tắc huy động: Việc huy động dân công phải dựa trên kế hoạch cụ thể của Ủy ban hành chính các cấp, bảo đảm tính công bằng, hợp lý, tránh huy động quá sức dân hoặc trùng lặp giữa các địa phương. Ưu tiên sử dụng lao động tại chỗ để giảm thiểu chi phí đi lại và sinh hoạt.
• Phân công trách nhiệm: Ủy ban hành chính các tỉnh, huyện và xã có trách nhiệm trực tiếp trong việc lập danh sách, điều động, quản lý và giám sát quá trình làm việc của dân công trên các công trường đắp đê.

Chế độ đãi ngộ và bảo đảm đời sống cho dân công

• Chế độ lương thực và sinh hoạt: Nhà nước bảo đảm cung cấp hoặc hỗ trợ lương thực, thực phẩm thiết yếu cho dân công trong thời gian làm nhiệm vụ tại công trường. Mức ăn và tiêu chuẩn sinh hoạt được tính toán phù hợp với điều kiện thực tế nhằm bảo đảm sức khỏe cho người lao động.
• Trang bị công cụ lao động: Dân công khi tham gia đắp đê được khuyến khích mang theo công cụ lao động cá nhân, đồng thời ban quản lý công trường có trách nhiệm cung cấp, bổ sung các phương tiện, dụng cụ kỹ thuật cần thiết để nâng cao năng suất lao động.
• Chăm sóc y tế và an toàn lao động: Thiết lập các tổ y tế tại công trường để kịp thời sơ cứu, chữa bệnh cho dân công. Quy định rõ các biện pháp bảo đảm an toàn lao động trong quá trình đào, đắp đất và vận chuyển nguyên vật liệu.

Chính sách hỗ trợ khi gặp tai nạn hoặc rủi ro

• Trường hợp bị thương hoặc tai nạn: Dân công bị tai nạn lao động trong quá trình đắp đê được cứu chữa kịp thời và được hưởng các chế độ trợ cấp y tế, bồi dưỡng theo quy định của Nhà nước.
• Trường hợp tử vong: Nếu dân công không may từ trần trong khi làm nhiệm vụ, gia đình sẽ được hỗ trợ mai táng phí và hưởng các chính sách ưu đãi, ghi nhận công lao theo quy định pháp luật hiện hành.

Hiệu lực thi hành

Thông tư 23-TTg năm 1960 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Các cơ quan Trung ương, Ủy ban hành chính các khu, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm phổ biến, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc các điều khoản quy định trong Thông tư này nhằm bảo đảm an toàn hệ thống đê điều quốc gia.