Thông tư 1507-HCTP được Bộ Tư pháp ban hành năm 1956 nhằm bổ sung cho Thông tư số 1869-VHC, tập trung hướng dẫn chi tiết về thẩm quyền, thủ tục và các nguyên tắc pháp lý trong việc giải quyết, công nhận thuận tình ly hôn tại hệ thống Tòa án nhân dân.

Văn bản áp dụng đối với các cơ quan Tòa án nhân dân, cán bộ tư pháp ngành tòa án và các cặp vợ chồng có nguyện vọng thuận tình ly hôn trong phạm vi cả nước tại thời điểm ban hành.

Nguyên tắc cốt lõi về việc công nhận thuận tình ly hôn

• Sự tự nguyện tuyệt đối: Việc ly hôn phải hoàn toàn xuất phát từ ý chí tự nguyện, đồng thuận của cả hai bên vợ và chồng, không có sự cưỡng ép, đe dọa hay lừa dối từ bất kỳ bên nào hoặc từ bên thứ ba.
• Bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em: Tòa án khi xem xét công nhận thuận tình ly hôn phải đặc biệt lưu ý đến việc phân chia tài sản một cách công bằng, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người vợ và xác định rõ ràng nghĩa vụ nuôi dưỡng, giáo dục con cái sau khi ly hôn để không làm ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ nhỏ.

Thủ tục và thẩm quyền giải quyết của Tòa án

• Thẩm quyền thụ lý hồ sơ: Tòa án nhân dân nơi cư trú hoặc nơi làm việc của một trong hai bên vợ hoặc chồng có thẩm quyền tiếp nhận đơn và giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.
• Thủ tục hòa giải bắt buộc: Trước khi ra quyết định công nhận, Tòa án bắt buộc phải tiến hành thủ tục hòa giải nhằm hàn gắn quan hệ gia đình. Quá trình hòa giải phải được thực hiện một cách kiên trì, thực chất, tránh việc thực hiện qua loa, hình thức.
• Ban hành quyết định công nhận: Trong trường hợp hòa giải không thành và xét thấy hai bên thực sự tự nguyện ly hôn, đồng thời đã đạt được thỏa thuận hợp lý về vấn đề con cái và tài sản, Tòa án sẽ ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn mà không cần phải mở phiên tòa xét xử như đối với các vụ án đơn phương ly hôn.

Nội dung bổ sung và làm rõ so với Thông tư 1869-VHC

• Hoàn thiện quy trình lập biên bản: Thông tư 1507-HCTP hướng dẫn chi tiết hơn về cách thức lập biên bản hòa giải không thành và biên bản ghi nhận sự tự nguyện ly hôn của các đương sự.
• Thống nhất biểu mẫu nghiệp vụ: Chuẩn hóa các mẫu quyết định công nhận thuận tình ly hôn nhằm áp dụng đồng bộ, thống nhất trong toàn hệ thống tòa án các cấp, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một kiểu khác nhau.

Thông tư 1507-HCTP năm 1956 có hiệu lực kể từ ngày ban hành, đóng vai trò là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, đặt nền móng cho việc giải quyết các vụ việc hôn nhân và gia đình theo định hướng bảo vệ quyền bình đẳng giới và quyền lợi gia đình trong chế độ mới.