Ngày 10/6/2023, tại điểm cầu trụ sở Bộ Xây dựng, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh đã chủ trì cuộc họp trực tuyến với các điểm cầu tại trụ sở Ủy ban nhân dân 26 tỉnh có huyện nghèo thuộc dự án 5 nhằm đôn đốc, hướng dẫn, đẩy mạnh triển khai Dự án 5 Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững (sau đây gọi là Dự án 5). Tham dự cuộc họp có Lãnh đạo của Ủy ban xã hội của Quốc hội, đại diện: Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban dân tộc, Lãnh đạo Ủy ban nhân dân các tỉnh, các Sở ngành liên quan.

Tại cuộc họp, sau khi nghe báo cáo tổng hợp tình hình triển khai, kết quả thực hiện Dự án 5, ý kiến phát biểu của các địa phương, ý kiến của Lãnh đạo Ủy ban xã hội của Quốc hội, đại diện Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh kết luận như sau:

Dự án 5 - hỗ trợ về nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn các huyện nghèo là một dự án quan trọng thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, mang tính nhân văn với mục tiêu giảm nghèo đa chiều, hỗ trợ cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo được tiếp cận với nguồn vốn hỗ trợ về nhà ở, giúp họ có điều kiện cải thiện chất lượng cuộc sống, an cư lạc nghiệp. Các Bộ ngành, địa phương đã rất quan tâm, tích cực vào cuộc triển khai thực hiện. Đến nay, việc triển khai thực hiện tại các địa phương đã đạt được một số kết quả rất đáng ghi nhận: (1) Đã có 26 tỉnh đã lập, phê duyệt Đề án với tổng số 91.453 hộ (gồm 59.250 hộ xây dựng mới và 32.203 hộ sửa chữa, cải tạo); (2) Các tỉnh đã và đang thực hiện hỗ trợ cho khoảng 12.877 hộ, đạt tỷ lệ khoảng 39,7% theo kế hoạch năm 2023; (3) Đã giải ngân vốn đã cấp từ ngân sách trung ương khoảng 277,897 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 27,25% theo kế hoạch năm 2023; giải ngân vốn ngân sách địa phương khoảng 32,640 tỷ đồng[1].

Nhiều địa phương đã đạt được kết quả tốt và khả năng cao sẽ đạt được 100% kế hoạch thực hiện của năm 2023 (như: Cao Bằng, Bắc Giang, Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi, Ninh Thuận, An Giang). Tuy nhiên, vẫn còn một số địa phương mới chỉ đạt được kết quả rất khiêm tốn (như: Đắk Nông, Đắk Lắk, Kon Tum, Quảng Nam, Quảng Trị, Thanh Hóa, Lai Châu, Hòa Bình, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Lào Cai).

Tuy việc thực hiện Dự án 5 đã đạt được một số kết quả rất đáng ghi nhận nêu trên nhưng kết quả chung vẫn chưa đạt được kế hoạch đề ra của năm 2023 (12.877 hộ/32.352 hộ, đạt tỷ lệ 39,7% so với kế hoạch năm 2023). Nguyên nhân chủ yếu là do: một số địa phương chưa quan tâm, chỉ đạo triển khai thực hiện; việc rà soát, điều chỉnh danh sách các hộ theo Đề án đã phê duyệt còn chậm; nhà ở bị vướng quy hoạch, xây trên đất nông nghiệp, đất rừng; thiên tai, lũ lụt...

Để đạt được mục tiêu đề ra của năm 2023 của Dự án 5, Bộ Xây dựng đề nghị các Bộ, ngành và các địa phương từ nay đến cuối năm 2023 cần tập trung, quyết liệt, đẩy mạnh triển khai thực hiện một số nhiệm vụ chính sau:

1. Đối với các Bộ, ngành

- Các Bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ được giao tập trung, tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc, hướng dẫn việc triển khai thực hiện Dự án 5 đối với các địa phương, đặc biệt là các địa phương có tỷ lệ hỗ trợ thấp, giải ngân chậm.

- Bộ Xây dựng, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính lập kế hoạch phân bổ vốn năm 2024 kịp thời cho các địa phương triển khai thực hiện hỗ trợ trong năm tiếp theo.

- Bộ Xây dựng có văn bản đôn đốc các địa phương có kết quả thực hiện thấp, giải ngân chậm; đồng thời có văn bản hướng dẫn, trả lời các khó khăn, vướng mắc và kiến nghị của các tỉnh.

2. Đối với các địa phương

- Bố trí nguồn vốn ngân sách địa phương đối ứng: tùy vào điều kiện kinh tế của địa phương để hỗ trợ thêm cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo thực hiện xây mới, sửa chữa nhà ở.

- Chỉ đạo các cơ quan liên quan, các cấp chính quyền địa phương phối hợp với Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trên địa bàn, vận động cộng đồng ủng hộ, giúp đỡ hộ nghèo, hộ cận nghèo xây mới hoặc sửa chữa nhà ở.

- Rà soát lại Đề án đã phê duyệt để đảm bảo đúng đối tượng và điều kiện về nhà ở để đảm bảo việc hỗ trợ đúng quy định.

- Chỉ đạo các huyện nghèo, các xã có đối tượng thuộc Dự án 5 khẩn trương, quyết liệt thực hiện theo kế hoạch hỗ trợ đã đề ra. Phấn đấu đạt 100% kế hoạch giải ngân vốn ngân sách trung ương. Giao trách nhiệm cụ thể đối với từng tổ chức, cá nhân để nâng cao trách nhiệm trong triển khai thực hiện.

- Chỉ đạo UBND cấp huyện, xã ưu tiên thực hiện hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo theo thứ tự ưu tiên theo quy định.

- Chỉ đạo UBND cấp huyện, xã xác nhận khối lượng xây dựng hoàn thành theo giai đoạn và xác nhận hoàn thành công trình đưa vào sử dụng để sớm giải ngân vốn hỗ trợ.

- Rà soát, yêu cầu Sở Xây dựng thiết kế tối thiểu 03 mẫu nhà ở điển hình phù hợp với phong tục, tập quán của từng địa phương (kèm theo dự toán kinh phí, dự trù vật liệu chủ yếu).

- Thực hiện việc tuyên truyền, phổ biến chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo đến người dân bằng hình thức phù hợp. Tổ chức công bố công khai các tiêu chí, đối tượng được thụ hưởng chính sách.

- Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá đặc biệt là những huyện, xã có kết quả thực hiện thấp và định kỳ có báo cáo gửi Bộ Xây dựng.

Trên đây là kết luận của Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh tại cuộc họp trực tuyến đẩy mạnh triển khai Dự án 5 - Hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn các huyện nghèo thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Bộ Xây dựng thông báo để các Bộ, ngành, cơ quan và các địa phương biết, thực hiện./.