Sắc lệnh số 46 do Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ban hành ngày 18 tháng 4 năm 1946 quy định về việc phát hành giấy bạc Việt Nam tại Trung Bộ. Đây là một trong những văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho hệ thống tiền tệ độc lập, tự chủ của nước Việt Nam non trẻ sau Cách mạng Tháng Tám, góp phần khẳng định chủ quyền tài chính quốc gia và phục vụ đắc lực cho công cuộc kháng chiến, kiến quốc.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Sắc lệnh quy định phạm vi áp dụng cụ thể đối với việc phát hành và lưu hành giấy bạc Việt Nam tại địa bàn Trung Bộ (từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam). Đối tượng áp dụng bao gồm toàn thể các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, đơn vị vũ trang và mọi công dân Việt Nam, cũng như ngoại kiều đang sinh sống và hoạt động giao thương tại khu vực này.

Các nội dung cốt lõi của Sắc lệnh

1. Chủ trương phát hành giấy bạc Việt Nam tại Trung Bộ

• Chính phủ chính thức cho phép Bộ Tài chính tổ chức in ấn và phát hành đồng giấy bạc Việt Nam (thường gọi là giấy bạc Cụ Hồ) tại khu vực Trung Bộ nhằm giải quyết tình trạng khan hiếm phương tiện thanh toán và từng bước hạn chế sự lệ thuộc vào đồng tiền Đông Dương của thực dân Pháp.
• Việc phát hành được thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan tài chính trung ương và Ủy ban Hành chính Trung Bộ nhằm bảo đảm tính thống nhất, an toàn cho hệ thống lưu thông tiền tệ.

2. Quy định về mệnh giá và giá trị pháp định của đồng tiền mới

• Giấy bạc Việt Nam được phát hành với nhiều mệnh giá khác nhau để thuận tiện cho việc tiêu dùng, giao dịch hàng ngày của nhân dân và các cơ quan, tổ chức.
• Đồng giấy bạc mới được tuyên bố là đồng tiền pháp định duy nhất, có giá trị thanh toán bắt buộc và không giới hạn cho mọi khoản nợ, nghĩa vụ tài chính, thuế khóa cũng như các giao dịch mua bán, thương mại trong vùng kiểm soát của Chính phủ cách mạng.
• Mọi hành vi từ chối nhận thanh toán bằng đồng giấy bạc Việt Nam trong các giao dịch dân sự và hành chính đều bị coi là vi phạm pháp luật.

3. Biện pháp bảo vệ giá trị đồng tiền và chế tài xử lý vi phạm

• Sắc lệnh nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi làm giả giấy bạc, tàng trữ, vận chuyển hoặc lưu hành tiền giả. Những hành vi này bị khép vào tội phá hoại nền kinh tế, phản quốc và sẽ bị đưa ra xét xử nghiêm khắc trước Tòa án quân sự hoặc Tòa án nhân dân.
• Nghiêm cấm các hoạt động đầu cơ, tích trữ, phá giá đồng tiền Việt Nam hoặc tuyên truyền xuyên tạc nhằm làm giảm uy tín của đồng giấy bạc mới phát hành trên thị trường.

4. Tổ chức thực hiện và quản lý lưu thông tiền tệ

• Bộ Tài chính phối hợp với Ủy ban Hành chính Trung Bộ chịu trách nhiệm điều tiết lượng tiền lưu thông để tránh nguy cơ lạm phát, đồng thời bảo đảm cung cấp đủ lượng tiền mặt cần thiết cho các hoạt động kinh tế - xã hội.
• Các cơ quan chuyên môn có nhiệm vụ tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân cách phân biệt tiền thật, tiền giả và thiết lập các điểm thu đổi tiền để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân chuyển đổi từ các loại tiền cũ sang đồng giấy bạc mới của Chính phủ.

Hiệu lực thi hành

Sắc lệnh số 46 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (ngày 18 tháng 4 năm 1946). Các quy định trước đây trái với Sắc lệnh này đều bãi bỏ. Bộ trưởng Bộ Tài chính, Bộ trưởng Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan chịu trách nhiệm thi hành nghiêm chỉnh Sắc lệnh này.