Sắc lệnh số 148-SL được ban hành ngày 11 tháng 8 năm 1946 bởi Chủ tịch Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhằm quyết định việc ân giảm, tha bổng cho các phạm nhân nhân dịp kỷ niệm ngày Quốc khánh đầu tiên của đất nước (ngày 2 tháng 9). Đây là một chính sách nhân đạo lớn của Nhà nước dân chủ nhân dân non trẻ, thể hiện sự khoan hồng của pháp luật đối với những người lầm lỗi biết ăn năn hối cải.

Phạm vi áp dụng của Sắc lệnh bao gồm các phạm nhân đã bị kết án bằng các bản án có hiệu lực pháp luật trước ngày 19 tháng 8 năm 1946 trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Đối tượng áp dụng là những phạm nhân đang chấp hành hình phạt tù tại các nhà giam, có quá trình cải tạo tốt và đáp ứng các tiêu chuẩn cụ thể do pháp luật quy định.

Chính sách ân giảm và các mức độ giảm án cụ thể

• Tha bổng hoàn toàn đối với các phạm nhân bị kết án tù có thời hạn dưới một năm, nếu trong quá trình giam giữ không vi phạm kỷ luật và tỏ rõ sự hối cải.
• Giảm một phần ba hoặc một nửa thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với các phạm nhân bị phạt tù từ một năm trở lên, tùy thuộc vào mức độ cải tạo và thời gian đã chấp hành án.
• Xem xét giảm án đặc biệt hoặc tha bổng đối với các đối tượng ưu tiên như phụ nữ đang mang thai, người già yếu, người tàn tật, hoặc những người có thân nhân là người có công với cách mạng.

Các trường hợp loại trừ không được xét ân giảm

• Không áp dụng chính sách khoan hồng đối với các phạm nhân phạm tội phản quốc, gián điệp, hoạt động lật đổ chính quyền nhân dân hoặc các tội phạm xâm phạm nghiêm trọng đến an ninh quốc gia.
• Loại trừ các đối tượng phạm tội trộm cướp có vũ khí, giết người cướp của, các tội phạm có tính chất côn đồ, hung hãn hoặc các đối tượng tái phạm nguy hiểm.
• Phạm nhân có thái độ chống đối, không chịu cải tạo hoặc vi phạm nghiêm trọng nội quy của nhà giam trong quá trình thụ án cũng không được xem xét trong đợt này.

Thẩm quyền và quy trình thực hiện xét duyệt

• Thành lập Hội đồng xét duyệt ân giảm tại các cấp để tiến hành rà soát, lập danh sách và thẩm định hồ sơ của từng phạm nhân một cách công khai, minh bạch và khách quan.
• Bộ trưởng Bộ Tư pháp và Bộ trưởng Bộ Nội vụ có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ để hướng dẫn, đôn đốc các địa phương thực hiện đúng tinh thần của Sắc lệnh.
• Danh sách phạm nhân đủ điều kiện ân giảm phải được tổng hợp và trình Chủ tịch Chính phủ phê duyệt trước khi công bố và thực hiện tha bổng hoặc giảm án thực tế.

Sắc lệnh số 148-SL có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (ngày 11 tháng 8 năm 1946). Các cơ quan tư pháp, hành chính và quản lý giam giữ thời kỳ đó có trách nhiệm thi hành nghiêm chỉnh các điều khoản quy định trong Sắc lệnh này.